ملت ایران: در حالی که پروژه سینمایی " محمد(ص) " واپسین مراحل تولید را پشت سر می گذارد برخی اخبار حکایت از تکاپوی برخی کشورهای عربی برای ساخت فیلمی با همین مضمون با همراهی هالیوود را دارند که هم زمانی احتمالی رونمایی از این دو پروژه جالب توجه خواهد بود.

از همان نخستین روزهایی که جزئیات ساخت و تولید پروژه عظیم " محمد(ص) " به کارگردانی مجید مجیدی رسانه ای شد انتظار آن می رفت که انتشار این جزئیات واکنش هایی را به دنبال داشته باشد. به خصوص که این پروژه در مقیاسی کاملاً جهانی طراحی و وارد مرحله تولید شده بود.

انتظار هم انتظار بی موردی نبود چراکه فیلم سینمایی " محمد(ص) " به قاعده اهمیت و گستردگی اش با حواشی بسیاری مواجه شد. حاشیه هایی که گاه ابعاد جهانی داشت و گاه داخلی؛ اما در بعد بین المللی اتفاقات قابل تأمل تری برای فیلم رقم خورد. همزمان با شیطنت های سیاسی برخی کشورهای عرب زبان پیرامون بحثجزایر جنوبی کشور، نوع دیگری از شیطنت های رسانه ای در برخی روزنامه های ضد ایرانی وهابی به جریان افتاد که محور آن فیلم سینمایی " محمد(ص) " بود.

در نمونه ای از این اقدامات یک روزنامه وهابی که در مدینه منوره به چاپ می رسد، سال گذشته با ادعای پایان فیلمبرداری پروژه " محمد(ص) " از بازی یکی از بازیگران فیلم در نقش حضرت محمد(ص) و نیز شکوائیه علمای الازهر سخن گفته بود. در ادامه همین روند برخی سایت ها و روزنامه های عربی به خصوص رسانه های متعلق به وهابیون که از مدت ها پیش با انتشار خبر ساخته شدن فیلم، شمشیر خود را از رو بسته بودند اقدام به جوسازی علیه این پروژه کردند.

فارغ از این قبیل شیطنت های رسانه ای اما اهمیت پروژه سینمایی " محمد(ص) " به ویژه در ایامی که توهین دیوانه وار یک فیلمساز به ساحت پیامبر اسلام(ص) قلب مسلمین را جریحه دار کرده بود، بیش از پیش عیان شد. شاید در همین راستا هم اخیراً شیخ یوسف القرضاوی، رئیس اتحادیه جهانی علمای مسلمین اعلام کرده است به همراه چندین روحانی اهل تسنن دیگر مجوز ساخت فیلمی در مورد زندگی پیامبر عظیم الشان اسلام(ص) در سینمای هالیوود آمریکا را صادر کرده اند.

براساس گزارش شبکه الجزیره، القرضاوی در توجیه این مسئله تاکید کرده است: " به دنبال توهین های مکرر به پیامبر اکرم(ص) و پیروان وی در جهان، مسلمانان باید برای توضیح زندگی و پیام حضرت محمد مصطفی(ص) به غیر مسلمانان در سراسر جهان اقدامی اتخاذ کنند. " هم زمان احمد الهاشمی، مدیر موسسه " النور " قطر که یکی از سرمایه گذاران اصلی این فیلم برای ساخت در هالیوود محسوب می شود، ابراز امیدواری کرده که ساخت زندگینامه پیامبر عظیم الشان اسلام(ص) در هالیوود بهترین وسیله برای رساندن پیام اسلام و معرفی این دین مبین به غیر مسلمانان باشد.

جالب اینکه براساس گزارش سایت خبری شفقنا در این زمینه مجموعه شرکت های " النور " قطر در سال ۲۰۰۹ میلادی هم از تصمیم خود برای ساخت فیلمی درباره زندگی پیامبر عظیم الشان اسلام(ص) خبر داده و اعلام کرده بود که در حال مشاوره با استودیوهای تولید فیلم و شرکت های پخش فیلم در آمریکا و انگلیس در مورد فیلم مورد نظر خود است.

مجموعه شرکت های " النور " قطر در آن مقطع " بری ام آزبورن "، تهیه کننده مجموعه فیلم های " ارباب حلقه ها " و " ماتریکس " را برای تهیه فیلم زندگینامه پیامبر عظیم الشان اسلام(ص) در هالیوود انتخاب کرده بود. آزبورن نیز در کنفرانسی خبری در شهر " دوحه "، پایتخت قطر ضمن تاکید بر اینکه ساخت فیلم زندگینامه پیامبر عظیم الشان اسلام(ص) آسان نیست، تاکید کرد: " هرچند نمی خواهیم چهره محمد مصطفی(ص) را به نمایش بگذاریم اما می توانیم داستان زندگی وی را به شکلی قانع کننده و جذاب روایت کنیم. "

آنچه بر پروژه سینمایی مجیدی گذشت

با انتشار این خبر بی تردید نگاه ها باردیگر متوجه پروژه سینمایی در دست تولید مجید مجیدی خواهد شد. تقابل روایت ایرانی و روایت امریکایی از زندگی پیامبر اسلام(ص) بر پرده سینما قطعاً قابل توجه خواهد بود. اما اگر دست به دامان هالیوود شدن اعراب برای ساخت پروژه ای درباره زندگی پیامبر(ص) برای تان عجیب است بد نیست بدانید پروژه مجید مجیدی نیز با پروداکشنی قابل توجه و فراتر از استانداردهای مرسوم در سینمای ایران کلید خورده است.

برای اولین مرحله شروع به کار فیلم سینمایی " محمد(ص) " ساخته مجید مجیدی از مهرماه سال ۱۳۸۶ با فعالیت گروه تحقیق آغاز شد تا اولین نسخه از فیلمنامه در نوروز سال ۱۳۸۸ آماده شد. در همین سال(و برخلاف روال معمول چند گام پیش تر از رسانه های داخلی)، اسکرین دیلی خبری منتشر کرد با این مضمون: " مجید مجیدی فیلمساز نامدار ایرانی در عرصه جهانی در تدارک ساخت فیلمی درباره پیامبر گرامی اسلام حضرت محمد(ص) با بودجه ۳۰ میلیون دلاری است. "

انتشار همین خبر هم کافی بود تا رسانه های داخلی پیگیر صحت و سقم خبر شوند به خصوص که رقم اعلام شده در خبر اولیه به نسبت ارقام معمول در روند تولید در سینمای ایران رقمی نجومی محسوب می شد! منبع اصلی خبر اما خود مجیدی بود. کارگردانی که برای دریافت جایزه " ابن عربی " راهی شهر مورسیا زادگاه این متفکر اسلامی شده و همان جا برای نخستین بار آغاز رسمی مراحل اجرایی این پروژه سینمایی را اعلام کرده بود.

مجید مجیدی مقطع کودکی پیامبر(ص) را برای نگارش فیلمنامه برگزید. مقطعی که به گفته خود او هم توافق نظر بیشتری در جهان اسلامی پیرامونش وجود داشت و هم پرداختن به آن بهانه ای برای تبیین ظهور یک پیامبر و شرح مسئله خاتمیت نیز خواهد بود. البته از همان آغاز اعلام شد بناست سه گانه ای سینمایی و مستقل از هم تولید شود که به مقاطع مختلف حیات پیامبر اسلام(ص) بپردازد اما اولین فیلم، با قصه دوران جاهلیت و شرایط اجتماعی زمان تولد حضرت آغاز می شود.

داستان فیلم از تولد آخرین پیامبر خدا آغاز شده و در ۱۲ سالگی ایشان در اولین سفر همراه عمویشان، ابوطالب، به شام پس از رسیدن به صومعه بحیرا به پایان می رسد. بحیرا راهبی مسیحی است که درباره ظهور آخرین پیامبر به ابوطالب بشارت می دهد. روایت این داستان نیاز به فضای بصری متناسب با عربستان دوران جاهلی دارد و به همین دلیل در دوران پیش تولید صحبت هایی درباره احتمال فیلمبرداری بخش هایی از کار در کشورهای دیگر به گوش رسید. در مرحله تولید اما پروژه به طریق دیگری پیش رفت. با تکیه بر تنوع جغرافیایی کشورمان، کلیه لوکیشن های فیلم در ایران انتخاب شد.

پس از تحقیقاتی که درباره مشخصات جغرافیایی شهرهای مقدس مکه و مدینه انجام شد، مکان هایی که مشابهت لازم را با مختصات فیزیکی این دو شهر داشتند در ایران انتخاب و مکانی برای احداثدکور مکه و مدینه در نظر گرفته شد. برهمین مبنا کل شهر مکه با مشخصات ۱۴۰۰ سال قبل، در اندازه یک به یک(مختصات واقعی) طراحی و ساخته شد. طبق وعده عوامل این پروژه این لوکیشن عظیم پس از پایان فیلمبرداری، تحت عنوان شهرک سینمایی پیامبر اعظم(ص) در اختیار تمام پروژه های سینمایی جهان درباره تاریخ اسلام قرار خواهد گرفت.

بودجه بین المللی و استاندارد جهانی

در کنار این پروداکشن ویژه یکی از جالب توجه ترین نکته ها درباره پروژه سینمایی " محمد(ص) " بودجه آن است. بودجه ای که به تعبیر " اسکیرین دیلی " رقمی نجومی محسوب می شد و مجیدی هم خود درباره آن صراحتاً گفت: " برای جهانی شدن چنین کارهایی از همان ابتدا باید سعی در جذب همه سرمایه های داخلی و خارجی مناسب داشت. نکته مهم در این زمینه این است که فیلم از نظر بازگشت سرمایه، اقتصادی باشد که در مورد این فیلم با توجه به استاندارد موردنظر و گستردگی مخاطبیان می تواند سطحی از سرمایه گذاری را منطقی کند و از بهترین مصادیق همسویی دغدغه های فرهنگی – اعتقادی با توجیه اقتصادی باشد. "

برای تأمین چنین بودجه ای در کنار رایزنی های بین المللی در داخل هم باید ارگانی خاص عهده دار پروژه می شد. برهمین مبنا در پروانه ساخت پروژه در مقابل نام تهیه کننده عنوان موسسه سینمایی بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی درج شد. موسسه ای که بعدها با افتتاح و ثبت رسمی شرکت سینمایی " نور تابان " هویت روشن تری پیدا کرد.

این شرکت به عنوان تهیه کننده و سرمایه گذار تولید فیلم سینمایی " محمد(ص) " ساخته مجید مجیدی را برعهده دارد. شهرک سینمایی نور وابسته به این شرکت که مکان ساخت دکورهای این فیلم سینمایی است در نزدیکی شهر مقدس قم واقع شده و با بیش از ۱۰۰ هکتار وسعت به عنوان بزرگترین شهرک سینمایی دوران زندگی پیامبر عظیم الشان اسلام(ص) در جهان شناخته خواهد شد.

هم زمان با این پشتیبانی داخلی از نظر بین المللی هم فیلم مجیدی حائز امتیاز ویژه ای است و آن حضور سه سینماگر اسکاری در ترکیب عوامل اصلی آن است؛ ویتوریو استرورا فیلمبردار مطرح ایتالیایی، اسکات اندرسون طراح جلوه های ویژه(که آخرین اثرش ماجراهای تن تن ساخته اسپیلبرگ است) و والتر مرچ تدوین گر مشهور تاریخ سینما که سابقه چهار دهه فعالیت در کنار سینماگرانی چون فرانسیس فورد کوپولا، جرج لوکاس، فرد زینه مان و آنتونی مینگلا را در کارنامه دارد.

تا پیش از این فیلم سینمایی " الرساله " ساخته ماندگار مصطفی عقاد جدی ترین و به تعبیری تنها اثر سینمایی پیرامون زندگی بابرکت پیامبر اسلام(ص) بوده است.

مهر