18 کشور تولیدکننده نفت از جمله روسیه بیست و نهم فروردین ماه در شهر دوحه پایتخت قطر گردهم آمدند تا با بررسی طرح فریز نفتی، میزان تولید را تثبیت کنند.
قرار بود وزیران کشورهای عضو و غیرعضو سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) تولید نفت را تا اکتبر 2016 (مهر-آبان 95) در سطح تولید ماه ژانویه (دی-بهمن 1394 ) گذشته تثبیت کنند، اما نتوانستد بر سر طرح فریز نفتی (تثبیت تولید نفت خام در سطح ماه ژانویه) به توافق برسند.
علت اصلی شکست نشست دوحه، کارشکنی عربستان و متحدانش و اصرار آنها بر حضور ایران در طرح فریز نفتی اعلام شده است؛ در واقع عربستان تلاش داشت که از طرح فریز نفتی به عنوان ابزاری برای اعمال فشار به ایران استفاده کند.
علیرضا سلطانی در گفت وگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا درباره شکست طرح فریز نفتی، گفت: پیش از برگزاری این نشست مشخص بود که این جلسه به نتیجه نخواهد رسید، زیرا، عربستان تلاش داشت که از این نشست بهره برداری سیاسی کند.
این استاد دانشگاه اضافه کرد: عربستان پیش از برگزاری این نشست خواسته بود که ایران حتما در طرح فریز نفتی حضور داشته باشد و تهدید کرده بود در غیر این صورت از همراهی با این طرح خودداری می کند، اما در نهایت ریاض با تلاش روسیه، حاضر به شرکت در نشست دوحه شد.
این کارشناس انرژی به اهداف عربستان از پیگیری طرح فریز نفتی اشاره کرد و گفت: عربستان دو هدف اقتصادی و سیاسی را از اجرای این طرح دنبال می کرد.
سلطانی با بیان اینکه از دلایل اصلی ریاض برای حضور در نشست فریز نفتی، فشار اقتصادی ناشی از کاهش شدید قیمت نفت بوده است، افزود: عربستان پیش از این تلاش می کرد متحدان منطقه ای خود را راضی به افزایش تولید برای پایین نگاه داشتن قیمت ها کند، اما کاهش درآمدهای نفتی باعث نارضایتی هم پیمانان این کشور شده و ریاض دیگر نمی توانست آنها را ترغیب به ادامه این روند کند.
عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی اضافه کرد: بر این اساس عربستان تلاش کرد با اجرای طرح فریز نفتی، کسری بودجه خود و متحدانش را جبران کند.
این کارشناس انرژی ادامه داد: هدف دیگر عربستان از اجرای طرح فریز نفتی، سیاسی و تلاش برای جلوگیری از برنامه افزایش تولید و صادرات نفت خام ایران بوده است.
سلطانی گفت: ایران به تازگی از بند تحریم ها رهایی یافته و تلاش می کرد که تولید خود را افزایش دهد، و بر این اساس عربستان در نظر داشت با مجبور کردن ایران به همراهی با فریز نفتی، تحریم های نفتی ایران را تداوم دهد.
عضو هیات علمی دانشگاه آزاداسلامی با بیان اینکه عربستان از توافق هسته ایران و غرب و اجرایی شدن برجام ناخرسند است، گفت: پس از به نتیجه رسیدن برجام، عربستان و هم پیمانانش کوشیدند محدودیت سیاسی و اقتصادی برای ایران ایجاد کنند.
وی ادامه داد: البته عربستان و متحدانش، بیش از این، توان تحمل کاهش قیمت ها را ندارند و در نهایت ناچار خواهند بود که تثبیت تولید نفت را بدون حضور ایران بپذیرند.
سلطانی گفت: عربستان ناچار خواهد شد برای فرار از فشار ناشی از کاهش قیمت ها، اهداف سیاسی را کنار گذاشته و طرح ثبیت تولید نفت را بپذیرد.
عضو هیات علمی دانشگاه آزاداسلامی درباره کارامدی طرح فریز نفتی نیز گفت: طرح فریز نفتی، از این نظر که برای نخستین بار تولیدکنندگان اوپک و غیراوپک را برای سروسامان بخشیدن به بازار نفت، گردهم آورد، بسیار اهمیت دارد.
این کارشناس انرژی افزود: اگرچه نشست دوحه شکست خورد اما نشان داد که امکان همراهی اوپک و تولیدکنندگان غیراوپک وجود دارد.
سلطانی اضافه کرد: نشست دوحه گام نخست بود و زمینه و بستری را برای برداشتن گام های مشترک بعدی (میان اوپک و غیر اوک) برای مدیریت بازار جهانی نفت فراهم خواهد کرد.