خیلی ها معتقدند که موج جدید سینمای علمی - تخیلی که در اواسط دهه هفتاد میلادی، هالیوود پرهزینه را از ورشکستگی مقابل سینمای ارزان «چینه چیتا» ی ایتالیا نجات داد، محصول فعالیت های کمپانی کوچک «راجر کورمن» در دهه شصت بود؛ در واقع درست هم می گویند چون چهره های این سینمای جدید، از دلِ همان کمپانی کوچک درآمدند جایی که آموختند با کمترین هزینه، جاه طلبانه ترین پروژه ها به ثمر برسانند و البته آموختند که کار را جدی بگیرند و به ارزش های هنری اثر، احترام بگذارند اما آن نسل، یک پدر معنوی هم داشتند که با ساخت یک فیلم شگفت انگیز، قله ای را پیش ِ روی آنها گذاشت که مثل «اورست» فتح ناشدنی به نظر می رسید: «اودیسه۲۰۰۱». استنلی کوبریک با ساخت این فیلم تکرارنشدنی در سال ۱۹۶۶، به موفقیتی دست یافت که حتی اکنون هم با این همه جلوه های ویژه کامپیوتری، ناممکن به نظر می رسد. بعد سال ها گذشت. دهه ها گذشت تا استاد، مرگ را نزدیک دید و یک پروژه نیمه کاره هم در دست داشت، پروژه ای که بازسازی «پینوکیو» بود در جهان آینده و آن پروژه را واگذار کرد به فیلمسازی، که مشهورترین فیلمساز همان نسل هفتاد بود یعنی استیون اسپیلبرگ. این پینوکیو، که در فیلم «هوش مصنوعی» شاهدش بودیم، دو پدر ژپتو داشت: کوبریک و اسپیلبرگ.
فیلمی که اسپیلبرگ ساخت نامش «هوش مصنوعی» بود و درباره جهانی بود که ربات ها جای بچه های واقعی را می گرفتند اما اگر قصه فقط همین بود، چیز تازه ای نبود. ایده کوبریک، بردن پینوکیو به این عصر بود عصری که دیگر پینوکیو یک عروسک چوبی نبود بلکه رباتی بود که دلش می خواست بدل به پسری واقعی شود تا مادرش دوستش داشته باشد. همین ایده است که فیلم را از همتاهای دیگر خود که با ایده های آینده نگرانه ساخته می شوند، جدا می کند. کوبریک در فیلم «اودیسه۲۰۰۱»، برای انسان آن فیلم، یک دشمن ساخته بود دشمنی که مبدأ همه ی شخصیت های منفی در فیلم های علمی - تخیلی شد یک «اَبَر کامپیوتر» که می خواهد با اتکاء به هوش مصنوعی خود، بر هوش انسانی حکومت کند اما در این فیلم، که ایده و نسخه نخستین فیلمنامه اش متعلق به کوبریک است شاهد صحنه ای هستیم که در یک سیرک، انسان ها، از شکنجه و کشتن ربات ها، لذت می برند و اسپیلبرگ، سکانس مورد نظر را طوری ساخته که خیلی شبیه شده به صحنه هایی که در فیلم های مربوط به قرون وسطی، از سوزاندن متفکران و دانشمندان آن عصر دیده ایم؛ شاید بتوان این فیلم را نوعی تجدید نظر کوبریک درباره «فوبای هوش مصنوعی» دانست وحشتی که تا اوایل دهه نود هم، هنوز می شد در غالب آثار هالیوود رد پایش را پیدا کرد اما با همه گیر شدن اینترنت و نفوذ کامپیوترها به زندگی روزمره، رفته رفته همه چیز عوض شد.
در «هوش مصنوعی» صحنه ای ست که پینوکیو که در فیلم او را با نام «دیوید» می شناسیم به یک ربات مشابه خود برمی خورد که او هم «دیوید» است و در نهایت خشم، این «دیوید» با ضربات مکرر یک آباژور فلزی نابود می کند یعنی همان عکس العملی را در مقابل آن رُبات نشان می دهد که آدم های آن سیرک در مقابل رُبات ها نشان می دادند و فیلم با این سکانس به ما یادآوری می کند، که خشم، یک مرحله ی گذر از هوش مصنوعی به هوش انسانی ست رویکردی که در رُمان پینوکیو هم با آن رو در رو هستیم اما آنچه که پینوکیو و دیوید را در نهایت بدل به انسان می کند، آرزوهای آنان است. رُبات ها آرزو نمی کنند.