نظریه غالب در رابطه با نحوه شکل‌گیری ماه بر مبنای برخورد یک شبه سیاره بزرگ با زمین در دوران ابتدایی تحول منظومه شمسی بنا شده است. انرژی ناشی از این برخورد به قدر کافی زیاد بود تا ماه از صخره‌های مذاب حاصله شکل گیرد. در ابتدا این مواد اقیانوسی مذاب را در ماه تشکیل داده بودند. سپس و در حالی که ماه به آهستگی سرد می‌شد مواد سبک‌تر به سطح اقیانوس آمدند تا در ‌‌نهایت قدیمی‌ترین بخش پوسته ماه را تشکیل دهند. اکنون تجزیه و تحلیل صخره‌های این پوسته به پژوهش گران کمک کرده است تا درک عمیق‌تری از نحوه تشکیل ماه به دست آورند.


«جیمز کانلی»(James Connelly)، از پژوهش گران مرکز شکل‌گیری ستاره و سیاره(Center for Star and Planet Formation)، روند تحقیقات را این‌طور توصیف می‌کند: ‌ «ما تکه‌ای از یکی از صخره‌های ماه که توسط آپولو ۱۶ به زمین آورده شده بود را مورد بررسی قرار دادیم. اگر چه این قطعه از زمان بازگشت به زمین به دقت در مرکز فضایی جانسون ناسا نگهداری شده بود، مجبور بودیم با روشی جدید همه اثرات زمینی روی این قطعه را به دقت تمیز نماییم. پس از پاک کردن همه آلودگی‌ها دریافتیم این قطعه تقریبا ۲۰۰ میلیون سال جوان‌تر از آن است که انتظار داشتیم.»

این گروه پژوهشی از روشی اصلاح‌شده برای تخمین سن صخره‌ها استفاده کرده است. پژوهش گران این گروه با تجزیه و تحلیل ایزوتوپ‌های سرب و نئودمیوم عمر این صخره‌ها را حدود ۴/۳۶ میلیارد سال برآورد می‌کنند. این برآورد به مراتب از ارزیابی‌های پیشین، که عمر ماه را حدود ۴/۵۶۷ میلیارد سال تخمین می‌زدند، کمتر است. برآورد جدید همچنین نزدیک به عمر قدیمی‌ترین مواد معدنی زمینی نیز هست. این شباهت بیانگر این است که قدیمی‌ترین بخش‌های پوسته زمین و ماه هر دو تقریبا در یک زمان شکل گرفته‌اند.

این اولین پژوهشی است که در آن با استفاده از تنها یک قطعه صخره از این نوع، تخمین سازگاری از سن ماه با استفاده از تجزیه و تحلیل چند ایزوتوپ به دست آمده است. نتایج این بررسی قویا حاکی از آن استن که یا ماه به مراتب دیر‌تر از برآوردهای فعلی جامد شده است، یعنی به مراتب جوان‌تر از تخمین‌های فعلی است، یا اینکه صخره مورد نظر نماینده مناسبی برای بیان نحوه جامد شدن اقیانوس مذاب اولیه در ماه جوان نیست. در هر دو حالت، سناریو‌های فعلی در رابطه با نحوه شکل‌گیری ماه نیاز به بازنگری جدی دارند.

منبع: ماهنامه نجوم