به گفته محققان موسسه علوم سیاره ‏ای، برای اولین بار دنباله‏ داری با هسته چرخان و آهنگ چرخش متغیر مشاهده شده است. انتظار می‌‏رود تا این مشاهدات به همراه اطلاعات به دست‏ آمده از ملاقات اخیر کاوشگر اپوکسی(EPOXI) ناسا با دنباله‏ دار ۱۰۳پی - هارتلی(۱۰۳P / Hartely) به محققان کمک ‏کند تا درک تازه ‏ای از دنباله‏ دار‌ها و نقش احتمالی آن‏‌ها در کمک به کاوش‏‌های فضایی، داشته باشند.

به گفته دکتر نلین ساماراشینا(Nalin H. Samarasinha) از موسسه علوم سیاره‏‌ای: «فهمیدن ساختار دنباله‏ دار‌ها ارتباط مستقیمی با تلاش‏‌های بشر در کاوش‏‌های سیاره‏‌ای دارد. اجرام کوچک منظومه‏ شمسی مانند دنباله‏ دار‌ها و سیارک‏‌ها می‌‏ توانند به عنوان‏ ایستگاه‏‌های احتمالی و ذخیره‏‌ای برای منابع مورد نیاز کاوش‏‌های فضایی بشر در منظومه شمسی مورد استفاده قرار گیرند. برای این منظور، لازم است ویژگی‏‌های ساختاری این اجرام را بدانیم تا حداکثر بهره را از سرمایه‏ گذاری خود ببریم».

یک تیم از پژوهشگران با استفاده از تلسکوپ ۱/۲ متری رصدخانه ملی کیت پارک(Kitt Park National Observatory) در آریزونا به مدت ۲۰ شب در بازه زمانی ۱۰ شهریور تا ۲۴ آذر ۱۳۸۹ به مطالعه دنباله‏ دار چرخان هارتلی پرداختند. مشاهدات انجام شده حاکی از تغییرات مشخص در دوره تناوب چرخش دنباله‏ دار است. به گفته دکتر ساماراشین‌ها: «حالت چرخش هسته یک دنباله‏ دار یک پارام‌تر اساسی در تفسیر دقیق مشاهدات دیگر هسته است. مطالعات ما حاکی از آن هستند که هسته دنباله‏ دار هارتلی در حالتی است که به آن چرخش برانگیخته گفته می‌‏ شود و دوره تناوب چرخش آن در مدت زمان مشاهده به وضوح افزایش پیدا کرده است».

دنباله‏ دار هارتلی یک دنباله‏ دار کوچک با هسته‏‌ای به قطر ۲ کیلومتر است. اما برای دنباله‏ داری با این اندازه هارتلی بیش از اندازه فعال است. علت تغییرات دوره تناوب چرخش این دنباله‏ دار گشتاور ایجاد شده از فوران گازهایی است که از بخش یخی دنباله‏ دار خارج می‌‏ شوند.

اطلاعات به دست آمده از این تحقیق و تحقیقات مشابه به همراه مشاهدات کاوشگر اپوکسی ناسا راجع به ساختار دنباله‏ دار‌ها می‌‏تواند به پژوهشگران کمک کند تا بهترین راه را برای مقابله با دنباله‏ دارهایی که ممکن است با زمین برخورد کنند بیابند. به نظر دکتر ساماراشین‌ها: «اگر چه به شدت نامحتمل است که یک دنباله ‏دار با زمین برخورد کند، ولی چنین برخوردی می‌‏ تواند در ابعاد منطقه‏‌ای و جهانی خرابی ‏های زیادی به محیط ‏زیست و حیات روی زمین وارد نماید. ولی خوشبختانه برای اولین بار ما در آستانه دست‏ یافتن به این توانایی هستیم تا خسارت‏‌های چنین برخوردی را کاهش دهیم. برای این منظور می‌‏بایست خواص مواد تشکیل‏دهنده دنباله‏دار‌ها را بدانیم چرا که روش مقابله با یک جسم سخت و محکم با یک جسم سست متفاوت است».

منبع: ماهنامه نجوم