امروز که جامعه ایرانی از نظر تغذیه ای در زمان گذار قرار گرفته و مردم به جای مصرف غذاهایی سالم به انواع غذاهای پرچرب و فست فود روی آورده اند بیش از پیش نیاز به تغییر در زمینه غذایی احساس می شود. در این میان سبک تغذیه به اعتقاد متخصصان در سلامت فرد نقشی اساسی را ایفا می کند. در سال های اخیر و با تغییر شتابان شیوه غذا خوردن در ایران کارشناسان تغذیه نسبت به بروز یک سونامی از بیماری های قلبی و عروقی و انواع سرطان ها و دیابت در جامعه ابراز نگرانی کرده اند برهمین اساس متخصصان معتقدند درصورت عدم تغییر سبک تغذیه و روی آوردن به تغذیه سالم آینده بسیار نامطلوبی از نظر سلامت در انتظار ایرانیان خواهد بود.

دکتر سیدضیاءالدین مظهری، متخصص تغذیه و رژیم درمانی و رئیس انجمن علمی غذا و تغذیه حامی سلامت ایرانیان در گفت وگو با همشهری گفت: عوامل متعددی را در ایجاد سرطان و انواع و اقسام بیماری های متابولیکی دخیل دانست. این عوامل هم می توانند ژنتیک، ویروسی، تغذیه ای واز بعد پرخوری و ناشی از تغییر سبک تغذیه باشند. در واقع پرخوری و استفاده از غذاهای پرچرب و شیرینی و غذاهای فرآوری شده که در آنها از رنگ ها و افزودنی های مجاز فراتر از حد استاندارد استفاده شده باشد می تواند زمینه ساز ایجاد رادیکال آزاد در بدن شود.

رادیکال آزاد با گرفتن الکترون از مولکول های اطراف و اکسید کردن آنها، تولید زوج الکترون کرده و به پایداری می رسند. مولکول مورد حمله واقع شده توسط خود رادیکال آزاد، دارای الکترون جفت نشده می شود و می تواند نقش یک رادیکال آزاد را بازی کند.
رادیکال های آزاد می توانند به بافت ها و سلول های بدن آسیب برسانند اما آنتی اکسید آنها مانع فعالیت رادیکال های آزاد می شوند، پس با مصرف مواد حاوی آنتی اکسیدان می توان جلوی فعالیت رادیکال های آزاد را گرفت.

آلوده کردن مواد غذایی به سموم و مواد افزودنی بالاتر از حد استاندارد هم در زمان کاشت و برداشت و در زمان تولید مواد غذایی منجر به تضعیف سیستم ایمنی بدن می شود. در زمان کاهش قدرت دفاعی بدن احتمال بروز بیماری های متعدد ازجمله قند در افراد افزایش می یابد.

این در حالی است که مصرف مواد قندی در کشور طرفداران بسیاری پیدا کرده و بنا بر آمارها در کشور ما ۳میلیون نفر از مبتلایان به بیماری قند از بیماری خود اطلاع دارند و ۳میلیون نفر بیمار مبتلا به قند وجود دارند که از بیماری خویش آگاه نیستند. در مورد پرهیز از غذاهای ناسالم و تغییر سبک تغذیه نیز ذکر این نکته لازم به نظر می رسد که باید تعادل در این زمینه رعایت شود. به گفته دکتر مظهری هر عاملی که تعادل بدن را به هم بزند باعثایجاد بیماری های متابولیکی خواهد شد. همچنین عدم تعادل در مصرف انرژی و استفاده از آن باعثبروز چاقی و افزایش احتمال ابتلای افراد به بیماری های قلبی و عروقی، سرطان و دیابت می شود.

بنابراین باید با برقراری تعادل از چاقی پیشگیری یا به مرور زمان آن را برطرف کرد. اما علاوه بر رعایت تعادل در زمینه مصرف غذایی تحرک متعادل را نیز باید در برنامه خود گنجاند. به گفته دکتر صفوی، موضوع سبک تغذیه بحثبسیار مهمی است که هم به تغذیه و ورزش و هم به شرایط روحی و روانی ربط پیدا می کند. در واقع در زمان تغییر سبک زندگی مجموعه ای از عوامل باید اصلاح شوند تا یک فرد بتواند به سلامت کامل دست پیدا کند. بنابراین، این مسئله سلامت جسمانی و روح و روان را دربرمی گیرد.

لذا ما توصیه می کنیم زمانی که می خواهید فردی را از شرایط بیمارگونه نجات دهید، او را از عادات بد غذایی مانند نوشابه خوردن، فست فود خوردن و عواملی که باعثایجاد دیابت و بیماری های قلبی و ناراحتی های سرطانی می شود، برحذر دارید و او را به تغذیه صحیح وا دارید.

علاوه بر این وضعیت روحی و روانی او را نیز مورد توجه قرار دهید. کارشناسان زیادی بر این باورند که برای گام برداشتن به سوی سلامت زیستن، توجه به سبک تغذیه کافی نیست و باید در این زمینه عوامل متعدد و زیر مجموعه سبک زندگی را نیز مورد توجه قرار داد و تلاش کرد در سایر زمینه ها نیز رویه خود را تغییر داد. دکتر صفوی ازجمله این متخصصان است که بر این باور است که سلامت به عنوان مبنای سبک زندگی، تنها دارای یک وجه نیست و همزمان سلامت جسمی و سلامت روحی را شامل می شود.

بنابراین ما پیشنهاد می کنیم زمانی که فردی به یک کلینیک مراجعه می کند نه تنها صرفا از بعد تغذیه و توصیه های غذایی بلکه از نظر سایر موارد مانند سلامت فکری و ذهنی وی را مورد بررسی قرار دهید. در واقع در کلینیک ها به جای پرداختن به یک بعد باید به تمامی ابعاد سلامت توجه شود. بنابراین مبانی تغییر سبک زندگی باید مبنای توصیه های درمانی و بهداشتی پزشکان به بیماران قرارگیرد و باید تمامی ابعاد سلامت فرد در زمان درمان دیده شود. به عنوان مثال، پزشک باید تشخیص دهد که منشأ پرخوری فرد در چیست و آیا علت روحی و روانی دارد؟ درصورتی که چنین باشد باید مسائل عصبی وی را نیز مورد توجه قرار داد و درمان کرد.