در تمامی کشورهای معتبر فوتبال دنیا، مسابقاتی را موسوم به جام حذفی برگزار می‌کنند که حضور در این مسابقات و کسب قهرمانی یکی از دغدغه‌های تیم‌هاست. حتی در بعضی از کشورها مسابقات حذفی دیگری را هم تحت عنوان جام اتحادیه برگزار می‌کنند. برای مثال می‌توان کشور های انگلیس و فرانسه را که از لحاظ فوتبالی در بالاترین سطح ممکن هستند نام برد. کشور های صاحب فوتبال و حتی کشورهای خاورمیانه، در برگزاری این مسابقات از تمامی سخت افزار ها و پتانسیل خود بهره می‌برند. از طرفی در کشورهایی مانند ایتالیا و اسپانیا مسابقات جام حذفی را به صورت رفت و برگشت هم برگزار می‌کنند.

مسابقات جام حذفی انگلستان موسوم به FA CUP با سابقه‌ترین مسابقات در حال برگزاری در جهان است و بیش از ۱۲۰ سال از نخستین دوره آن می‌گذرد. در کنار تمام برنامه‌ریزی‌هایی که صورت می‌گیرد، به حضور تیم‌های لیگ‌های پایین‌تر هم اهمیت بسیاری می‌دهند. اوج شگفتی‌ها در فوتبال انگلستان است که تیم‌های خارج از لیگ برتر تا پای فینال می‌آیند و در این راه تیم‌های برتر انگلیس را از پیش‌رو بر می‌دارند. تاکنون هشت بار تیم‌هایی خارج از لیگ برتر، FA CUP را فتح کرده‌اند. با توجه به این نوع برگزاری در کشورهای مختلف می‌توان به اهمیت جام حذفی پی برد اما مسابقات جام حذفی در ایران قصه دیگری دارد!

جام حذفی فوتبال ایران حدود ۴۰ سال پیش پایه گذاری شده است و در این مسابقات هم تعداد شگفتی‌ها کم نبوده‌اند. در سال ۸۸-۸۹ تیم فوتبال گسترش فولاد تبریز تا فینال هم پیش آمد اما در این مرحله به حریف قدری مانند پرسپولیس برخورد تا نایب قهرمان شود. در جای دیگر شهرداری یاسوج در سال‌های ۸۹ و ۹۰ تا یک چهارم نهایی و نیمه نهایی پیش آمد اما در هر دو سال نتوانست رقیب استقلال شود. سال گذشته هم شهرداری ساری و گل گهر سیرجان در مرحله یک چهارم نهایی با شکست مقابل پرسولیس و نفت تهران در ضربات پنالتی حذف شدند. در دو سال گذشته هم سپاهان در مرحله یک شانردهم نهایی و توسط تیم‌های بی نام و نشان حذف شده است.

در خلال مسابقات جام حذفی استعدادهای فوتبالی که در معرض نمایش قرار نگرفته‌اند، دیده می‌شوند و گاها هم توانسته‌اند به تیم‌های بزرگی راه یابند. جام حذفی برای تیم‌های لیگ‌های پایین‌تر و هوادارانشان هم اهمیت بسیار بالایی دارد. به طوری که در بیشتر مواقع ورزشگاه‌های خانگی این تیم‌ها مملو از تماشاگر می‌شود. مربیان تیم‌های پایین‌تر هم از این راه برای به وجود آوردن خود باوری در بازیکنانشان استفاده می کنند.

با این همه، مسابقات جام حذفی فوتبال ایران برای برگزاری در هر سال نیاز به تصمیم‌گیری افراد مختلفی دارد. جایی که یک سال تنها با حضور تیم‌های لیگ برتر و لیگ دسته یک برگزار می‌شود. در سال بعد تصمیم گرفته می‌شود که با غیبت تیم‌های دسته یکی برگزار می شود. حتی در مواقعی تصمیم می گیرند آن را برگزار نکنند. تصمیمات فوق این ذهنیت را به وجود می‌آورد که متولیان فوتبال ایران هنوز به اهمیت و جایگاه این نوع مسابقات پی نبرده‌اند.

جام حذفی امسال در غیاب تیم‌های دسته یک برگزار شد. دلیل این تصمیم را هم برگزاری لیگ دسته یک با ۲۰ تیم و فرسایشی شدن آن مسابقات عنوان کردند.

تیم های لیگ برتری هم امسال از مرحله یک شانزدهم نهایی وارد مسابقات شدند و برخلاف تمامی ادوار گذشته به جز یک دیدار، در سایر بازی‌ها شاهد هیچ شگفتی نبودیم. در بهترین حالت تیم نیروی زمینی که به تازگی به دسته دو سقوط کرده توانست با نتیجه دو بر یک شکست بخورد. دیدار پرسپولیس و پیکان، تنها نماینده لیگ یک نمونه بارز این اتفاق بود. این دیدار یک طرفه نبود و حتی پیکان می توانست به پیروزی برسد.

حال مرحله یک هشتم نهایی جام حذفی با حضور پانزده تیم لیگ برتری و یک تیم از لیگ دسته دوم برگزار خواهد شد. نبود شگفتی در جام حذفی می تواند از به جریان در آمدن فوتبال در سایر مناطق کشور که در سطح بالای فوتبال نماینده‌ای ندارند، جلوگیری کند. در سال جاری دیگر نباید منتظر پر شدن ورزشگاه‌ها باشیم. به نوعی جام حذفی امسال را باید جام حذفی تیم‌های لیگ برتری بدانیم. به طور قطع به یقین در دیدار کارای شیراز و سپاهان که احتمالا در ورزشگاه حافظیه برگزار خواهد شد، هواداران شیرازی از حضور یک تیم سطح بالا استقبال خوبی خواهند کرد.

انجام حداکثر شش بازی بیشتر در کنار ۳۸ دیداری که تیم‌های لیگ دسته یکی باید انجام دهند، عدد کوچکی است و تنها می توانست به جذابیت این مسابقات کمک کند و موجب ایجاد انگیزه در تیم‌های پایین تر شود. فوتبال ایران در چند سال گذشته ضربه طرح‌های نسنجیده را خورده است و تا زمانی که به صورت آزمون و خطا پیش برویم شاهد این اتفاقات خواهیم بود.