ملت ایران:آقای نبی با اخم می گوید: بازی با تیمی مثل برزیل می تواند یک چهارم بودجه فدراسیون فوتبال را ببلعد. حرفی که البته درست است چه برزیل از گرانترین تیم های رنکینگ فیفاست و برای بازی با چنین تیمی باید مبالغ کلانی پرداخت کرد. مبلغی بین یک تا دو میلیون دلار. با این همه این گونه هم نیست که تنها دستاورد فوتبال ما از پرداخت چنین پولی تنها یک بازی ۹۰ دقیقه ای باشد. مناسبات اقتصادی یک فوتبال بین المللی چندان مخفی و یا پیچیده نیست.
اگر تیم ملی ایران با تیمی مثل بارسلونا یا برزیل یا تیمی نامدار و بزرگ بازی کند باید مبلغی فرضی - بگیریم یک میلیون دلار - پرداخت کند. در عوض درآمدهای این بازی هست که می تواند تمام یا بخش اعظم این هزینه را پر کند.
اولین درآمد این بازی فروش حق پخش مسابقه است که می توان با فروش آن به دوبی اسپورت یا تلویزیون های دیگر و حتی صدا و سیمای خودمان مبلغ خوبی فراهم کرد. اینکه یک شبکه تلویزیونی چقدر برای یک بازی پرداخت می کند به چند عامل بستگی دارد. اول دو تیم طرف مسابقه. مثلا بازی برزیل و آلمان بسیار گرانتر از بازی برزیل و مالزی است. از سوی دیگر حضور پر قدرت دو تیم و استفاده از ستاره های بین المللی نیز در قیمت بازی تاثیر دارند. بازی ایران با تیمی مثل برزیل می تواند در منطقه خلیج فارس به خوبی فروش برود. خود حق پخش تلویزیونی دو سود دارد. اول فروش حق پخش از خریدار به فروشنده های دیگر. مثلا اگر الجزیره یا دوبی اسپورت یا سیمای دولتی ایران این مسابقه را ۵۰۰ هزار دلار بخرند آنرا به کشورهای دیگر با مبلغ ۱۵ تا ۲۰ هزار دلار می فروشند یعنی هر کشوری که قصد پخش این بازی را داشته باشد باید آنرا بخرد. به این ترتیب اگر بازی ارزش داشته باد از حق فروش آن می توان حتی کل پول مسابقه را درآورد مثل بازی ایران و آلمان که با حمایت مالی زد دی اف برگزار شد و فروش حق پخش آن پول میهمان را درآورد. خودتان حساب کنید که اگر صد کشور این بازی را با مبلغ ۱۰ هزار دلار بخرند چه مبلغی فراهم می شود.
اما بخش دوم سود حق پخش از راه تبلیغات تلویزیونی است. فرض کنیم صدا و سیمای ایران دعوت کننده یا اسپانسر بازی ایران و برزیل باشد و یک میلیون دلار پرداخت کرده باشد. فروش حق پخش بازی به کشورهای مختلف یک بعد اقتصادی این مسابقه و پخش آگهی ها و برگزاری مسایقات پیامکی بخش دیگر سود این شبکه خواهد بود که می تواند با توجه به روابط بازرگانی خوب سیما با آگهی دهندگان برای طرفین پر سود باشد.
دو منبع دیگر برای درآمدزایی وجود دارد. اول تبلیغات دور زمین است که زد دی اف از آن سود فراوان برد. با توجه به بین المللی بودن بازی می توان به راحتی سراغ اسپانسرهای مختلف رفت و از آگهی های بین المللی استفاده نمود.
منبع سوم درآمد هم بلیت فروشی است که تماما به برگزارکننده تعلق دارد. به این ترتیب اگرچه بازی با تیمی مثل برزیل هزینه سنگینی دارد اما در عوض می توان از آن درآمدزایی کرد و حتی در صورت برنامه ریزی مناسب به سود رسید. البته در اروپا برای طرفدار اصلا مساله ای نیست که برای چنین مسابقه ای ۲۰ تا ۵۰ و حتی صد یورو پول بدهد اما اینجا تماشگر شاید برای بازی ایران و برزیل در ورزشگاه آزادی نتواند بلیت ۵۰ هزار تومانی بخرد. با این همه بلیت فروشی هم در آمدی دارد که نمی توان از آن چشم پوشی کرد.
البته قابل درک است که برزیل یا بسیاری از کشورهای دیگر شاید به دلایل سیاسی به ایران نیایند همانطور که با برزیل در ابوظبی بازی کردیم. با این همه فرض گران بودن یک بازی تدارکاتی دلیل بر برگزار نکردن آن نیست. توجه به این نکته می تواند بسیار کمک حال فدراسیون باشد.
از سوی دیگر در رنکینگ فیفا هستند کشورهایی که برای یک بازی دوستانه مبالغ کلانی نمی خواهند. کشورهای آفریقایی و آمریکای لاتین که در رنکینگ از کشور ما بالاتر هستند الزاما هزینه های گران قیمت و کلانی نمی خواهند. بعضی از این کشورها هم به دلیل گران بودن بازی های تدارکاتی نمی توانند به سراغ برزیل یا تیم های دیگر بروند و می شود با مبالغ پایین تر به سراغشان رفت. معمولا کارکرد و خاصیت اصلی رنکینگ بالا بردن قیمت بازی های تدارکاتی است و می توان در فیفا دی ها با کمی دقت و همچنین استفاده از مچ ایجنت ها یا برگزارکنندگان مسابقات دوستانه بین المللی مسابقات خوبی فراهم کرد. یکی از کارگزاران فیفا که نیم خواست نامش فاش شود در تایید این موضوع از پیشنهاد ۵۰ هزار دلاری یکی از کشورهای دارای جایگاه بسیار خوب در رنکینگ فیفا خبر داد که البته در بروکراسی فدراسیون به جایی نرسید.
نکته دیگر بازی های فرعی است که برای فدراسیونی مثل ایران بسیار مطلوب است. اگر می دانیم که بر فرض برزیل قرار است در فصل تابستان سری به منطقه خاورمیانه یا آسیا بزند می توان با آنها تماس گرفت و با قیمت های پایین تر با آنها مسابقه داد. وقتی برزیل اردویش را درامارات یا قطر برپا کرده می توان از این کشور برای بازی دوستانه تخفیف های بسیار بالا گرفت. این مستلزم درنظر گرفتن برنامه بازی تیم هایی است که به این منطقه می آیند. مثلا هامبورگ برای بازی خداحافظی
مهدوی کیا هم اکنون مشغول مذاکره با پرسپولیس است و تاریخی از ۴ تا ۱۴ ژانویه را مشخص کرده که فصل تعطیلات زمستانی بوندس لیگاست و آلمانی ها بدشان نمی اید که در منطقه گرم خلیج فارس اردو داشته باشند. اگر هامبورگ برای خداحافظی مهدوی کیا تا ایران می آید – و از همه مهمتر اینکه ۱۰ روز خالی هم دارد – اصلا بعید نیست که سری هم به امارات بزنند و آنجا هم اردویی برگزار کنند و هم اینکه با تیم های عربی بازی دوستانه ای برگزار کنند و پولی به جیب بزنند. این درآمد جانبی است و تخفیف خوبی هم می شود روی آن گرفت.

آقای نبی کاملا درست می گوید. برگزاری مسابقه با برزیل می تواند بودجه فدراسیون را در ۹۰ دقیقه به یک چهارم تنزل بدهد به شرط آنکه نه حق پخشی باشد، نه تبلیغات دورزمینی در کار باشد و نه بلیت بفروشند. البته این بیشتر از آنکه شبیه بازی فوتبال بین المللی باشد به دیدار محلی دو تیم شبیه است و قطعا منظور آقای نبی این نیست که این بازی را قرار است در پشت درهای بسته برگزار کنیم.
شاید بهتر باشد آقای نبی و دوستان فدراسیونی کمی بیشتر درباره اقتصاد بازی های دوستانه شفاف سازی کنند و اطلاعات بهتری در اختیار رسانه ها قراردهند.