ملت ایران: بنیان غفلت های انسان در جلوه های گوناگون آن، فراموشی خداوند و بی خبری از حقایق هستی است. رهاورد این حالت زیانبار، دل سپردن به هواها و هوس ها، چشم دوختن به سرگرمی ها و لذت بردن از نافرمانی خدا است. با اندک نگاهی به مجموع معارف دینی در می یابیم جدی گرفتن مسئولیت های خود در برابر خویشتن، خداوند و خلق خدا یگانه فریادرس و مددکار انسان برای نجات از غفلت و ضلالت و دستیابی به عظمت و عزت است.

شور و اشتیاق نسبت به مال اندوزی، بی تفاوتی نسبت به رزق ناپاک و مال حرام، کوچک شمردن سلسله دستورهای انسان ساز و مستحبات، فرو رفتن در سرگرمی های به ظاهر زیبا، اسارت در زنجیر آرزوهای دور و دراز، حضور در محافل گناه و دلخوشی به شوخی های زشت و زیانبار، بی میلی نسبت به عبادات و سرانجام نفرت و بیزاری از ارزش های دینی و الهی از عوامل غفلت آدمی هستند.

اگر غفلت به معنای بی خبری، مستی مال و مقام، غرور و خودپرستی یا بی بصیرتی و دلمردگی است، آنچه به انسان هوشیاری و خداجویی، سنجیدگی در پندار و گفتار و رفتار یا بصیرت و بینایی در عرصه های مختلف فردی و اجتماعی می بخشد، عوامل دور کننده غفلت به شمار می آید. یاد خدا و ذکر پروردگار عامل موثر و مفیدی برای غفلت زدایی از ساحت وجود انسان است. زیرا ذکر نور است و نور با تاریکی یا غفلت یک جا جمع نمی شود. ناگفته پیداست هنگام یاد خدا، آگاهی و هوشیاری یا توجه به آنچه می گوییم روشنایی بخش دل و دیده است نه آنچه بر زبان جاری کنیم.

توجه به نماز واجب و ادای آن در وقت خاص خود، نشانه ای روشن از انس و علاقه انسان به عبادت، به ویژه نماز است و این خود نسیمی روح نواز از نورانیت و رحمت الهی است که با خود غبارهای غفلت را از کعبه وجود می زداییم و روشنی عشق و اندیشه عبودیت، بصیرت و بیداری به انسان می بخشد.

استغفار به ویژه در هنگامه های خاص همانند سحر نشان دیگری از عدم غفلت و توجه به ذات اقدس پروردگار مهربان است. از این رو خداوند خود در آیه ۱۰ سوره نوح و آیه ۵۲ سوره هود فرمان استغفار می دهد و می فرماید: از پروردگار خویش آمرزش طلبید، سپس به سوی او باز گردید؛ تا شما را مدت معین از مواهب زندگی این جهان به خوبی بهره مند سازد و باران آسمان را پی در پی بر شما بفرستد؛ و نیرویی بر نیرویتان بیفزاید.. او بسیار آمرزنده است. باران های پر برکت آسمان را پی در پی بر شما فرستد و شما را با اموال و فرزندان فراوان کمک کند و باغ های سرسبز و نهرهای جاری در اختیارتان قرار دهد.

" تقوا و پرهیزگاری " یکی دیگر از علائم دوری از غفلت و آرام گرفتن در آغوش سعادت و سیادت است. تقوا به معنای حفظ، صیانت و نگهداری است. از آنجا که لازمه محافظت از چیزی، پرهیز و احتیاط است و اغلب این مهم همراه با ترس است، به طور مجازی تقوا را به معنای پرهیز یا خوف بیان کرده اند، چنان که " اتقواالله " را از خدا بترسید معنا نموده اند، در حالی که معنای صحیح آن خود را از گزند کیفر الهی حفظ کنید است.

" یاد مرگ " نشان خوبی از هوشیاری در زندگی و نماد گویایی از آسیب ماندن از غفلت زدگی است. به گونه ای که با فضیلت ترین زهد در دنیا، ارزنده ترین عبادت خدا و برترین تفکر، یاد مرگ دانسته شده است. در یک نگاه یاد مرگ، انسان را از ریشه های عمیق وابستگی و زنجیرهای سخت دلبستگی به جلوه های فریبای زندگی راحت و آسوده می کند و به این باور می رساند که دنیا گذرگاه است نه اقامتگاه، همه ما مسافر و میهمان هستیم نه مقیم و صاحب اختیار.