۱ - روز آخر ماه صفر، یاد روز شهادت امام هشتم و معصوم دهم، حضرت «علی‌بن موسی‌الرضا، علیه‌السلام می‌باشد، امامی که عمر متوسط و حیات میانه «۵۵ سال قمری» در این جهان داشت و خوب است بدانیم که معصومین ما در اسلام عزیز، به غیر از امام عصر ارواحنافداه، دوران کوتاهی از ۶۵ سالگی تا ۲۵ سالگی داشتند، بلندترین زمان از امام ششم است که ۶۵ سال داشت و توسط «منصور» مسموم شد و حضرت «جوادالائمه» که ۲۵ ساله بود و توسط «ام‌الفضل» دختر مامون مسموم شد و پیامبر اعظم و امام علی که هر یک۶۳ سال در این جهان زیستند.

۲ - در دین اسلام و ادیان الهی، کمیت زیست مهم نیست، بلکه مهم کیفیت می‌باشد که چگونه از عمر خود بهره بگیرند، به «معجم المفهرس» قرآن مراجعه می‌کنیم و می‌یابیم که «۱۴ مورد» درباره عمر و زندگی انسان سخن و کلام وجود دارد و نکات آموزنده‌ای را مشاهده می‌کنیم. از عمر طولانی «ومنکم من یرد الی ارذل العمر لکیلا یعلم من بعد علم شیئا، حج ۵» سخن می‌گوید و عین همین آیه در سوره حج آیه ۵، بازگوشده است و همه این زیست کوتاه و بلند مدت در کتاب تکوین «و مایعمر من‌معمرولا ینقص من عمره الا فی کتاب، ان فی ذلک علی الله یسیر، فاطر، ۱۱» ثبت شده است.

عمر طولانی برخی از افراد می‌تواند، موجب عبرت و تذکار دیگران «اولم نعمرکم ما یتذکرفیه من تذکر و جائکم النذیر، فاطر۳۷» شود و از تجربیات آموزنده و سازنده وی بهره‌مند شوند، حال عمر حضرت نوح باشد که در مقطع قبل از طوفان «۹۵۰سال» طول کشید «فلبثفیهم الف سنه الاخمسین عاما، عنکبوت۱۴» و شگفت اینکه نوشته‌اند در این مدت طولانی «۸۴» نفر به وی ایمان آوردند و یا اینکه حضرت یونس «۳۰ سال» به تبلیغ و ترویج پرداخت و «۲ نفر» قبل از عذاب به وی ایمان آوردند در قرآن مجید آمده است که حریص‌ترین افراد جهت زیستن در این دنیا یهودیها «ولتجدنهم احرص الناس علی حیوه، بقره ۹۶» می‌باشند و برخی از مشرکان می‌خواهند که هزار سال زندگی «یود احدهم لو یعمر الف سنه» در این جهان داشته باشند.

ولی این عمر طولانی برای عذاب در صورت استحقاق، مانعی نمی‌تواند باشد «و ما هو بمزحزحه من العذاب ان یعمر والله بصیر بما یعملون، بقره ۹۶» و خداوند قانون عدل و حق خود را اجرا می‌نماید، امام چهارم معمار نیایش از خداوند عمر طولانی با توفیق اطاعت و بندگی «و عمرنی ما کان عمری بذله فی طاعتک» می‌خواهد و اگر عمر وی مرتع و کانون اندیشه شیطان شود، قبض روح و مردن را آرزو می‌نماید. ائمه ما در همین زیست کوتاه، بیشترین بهره را از حیات در جهت «یتلوا علیهم آیاته ویزکیهم و یعلمهم‌الکتاب والحکمه» تلاوت آیات خداوند و تهذیب برتزکیه انسان‌ها و آموزش قانون و حکمت، نمودند و همه آنها «میراثفرهنگی» دارند.

۳ - حضرت رضا علیه‌السلام کارنامه «۵۵ سال حیات» را در دو بخش دارد و ۳۵ سال با پدر زیست و ۲۰ سال امامت نمود، امامت وی با هارون و امین و مامون گذشت، در دوران‌ هارون «صریح و علنی» جبهه‌گیری می‌کرد که بر جان وی ترسیدند و دل‌سوزانه هشدار دادند، امام فرمود، اگر ابوجهل توانست مویی از سر پیامبر جدا کند هارون نیز در این زمینه کاری انجام خواهد داد، در دوران امین «که با مامون درگیر شد تا کشته گشت» امام آشکارا به وظیفه امامت «حفظ اسلام، تبلیغ و آموزش اسلام، دفاع از مسلمانان» کوشا و ساعی بود.

و پس از کشته شدن امین و خلیفه بلامنازع شدن مامون، به سراغ امام رفت، زیرا می‌دید امام با برخی از کارهای خلافت مخالفت می‌کند، گروه‌ها و مخالفین با حضرت در تماس و ارتباط می‌باشند، و ممکن است علیه خلافت و خلیفه مزاحمتی به وجود آورند و نمی‌تواند از روش حذفی و دستگیری امام چون پدرش بهره گیرد، بدین جهت از سیاست «تزویر و تبلیغ و تهدید» کمک گرفت، امام را به «مرو» فراخواند و موضوع واگذاری «خلافت یا ولایت عهدی» را به میان آورد و ولایت عهدی را برامام تحمیل نمود و تهدید کرد اگر نپذیرد، وی را می‌کشد، امام به شرط اینکه در هیچ نصب و عزلی دخالت ننماید، ولایت عهدی را پذیرفت.

۴ - در دوران ولایت عهدی «هفت مناظره» برگزار شد و امام درباره معرفی امام و امامت و اسلام و توحید و اهل بیت و قرآن سخن گفت و «اعلمیت و اهلیت و احقیت و اولویت» خود را اثبات نمود و به تدریج مامون احساس کرد که محبوبیت امام در حال افزایش است و ممکن است شیعیان امام را وادار به قیام و انقلاب کنند و لذا تصمیم گرفت امام را مسموم نماید و «حب مقام و عطش قدرت و حسادت» کار خود کرد و امام را در خانه خود از پای درآورد و سالوسانه گریست و عزاداری نمود.

۵ - در دوران ولایت عهدی امام، شیعیان شخصیت خود را یافتند و امام آنان را از نیرنگ و تزویر مامون آگاه ساخت، سفر خویش به «مرو» را اجباری اعلام کرد. عاشورای حسینی را تکریم نمود و به دعبل خزاعی هدیه نفیس برای قصیده وی بخشید، حضرت به ریان بن شبیب فرمود: «ان یوم الحسین اقرح جفوئنا و اسبل دموعنا» روز حسین، چشم‌ها را زخمی، اشک‌ها را جاری و دلها را سوزاند.

روزنامه مردم سالاری