سالن سینما به‌عنوان اصلی‌‌ترین مولفه برای نمایش فیلم و رونق سینما مطرح است. در ایران که بسیاری شهرها از داشتن حتی یک سالن سینما محروم هستند؛ فراهم کردن شرایط برای اکران فیلم یک اتفاق مهم به‌شمار می‌رود. این موضوع که باید جزء اصلی‌ترین دغدغه مسئولان سینمایی مدنظر قرار می‌گرفت؛ به ذهن هر آنکه بر مسند مسئولیت نشست؛ سپرده شد. اما آن‌طور که از صحبت‌های یکی از این مدیران دولتی برمی‌آید؛ سال ۹۴ برای شهرستان‌ها خوش‌یمن خواهد بود. طبق برنامه‌ریزی‌های به عمل آمده در این سال مجتمع‌های فرهنگی ۱۵۰ شهر با اولویت شهرهایی که فاقد سالن سینما هستند؛ برای نمایش فیلم تجهیز خواهند شد. تصمیمی که با دستور و تاکید مستقیم شخص وزیر فرهنگ و ارشاد اتخاذ شده. مسچی‌ هزینه موردنیاز برای تحقق این امر را حدود ۱۰ میلیارد تومان برآورد می‌کند که با عملی شدن آن؛ ۴۵ هزار صندلی به ۱۴۵ هزار صندلی سینما در سراسر کشور اضافه خواهد شد.

مجید مسچی(مدیرعامل سینماشهر) ما را به دفتر کارش در یکی از کوچه پس‌کوچه‌های خیابان ولیعصر دعوت کرد و با رویی گشاده به سئوالات‌مان درباره هرآن‌چه در سال ۹۳ بر سالن‌سازی سینما گذشت و آن‌چه که در سال ۹۴ پیش‌رو خواهد بود؛ پاسخ داد.

به‌نظر می‌آید مهمترین اتفاق در حوزه سینماسازی در سال گذشته تجهیز سینماهای کشور به سیستم دیجیتال بود، تعداد سالن‌های مجهز شده و هزینه‌‌ای که برای آن شد؛ چه‌قدر بود؟

بیش از ده میلیارد تومان برای تجهیز ۳۱۰ سالن سینما به سیستم دیجیتال هزینه شد. هیچ سینمای تجیهز نشده‌ای به این سیستم باقی‌نمانده است. این را هم بایداشاره کنم؛ تعداد محدودی از سینماها که از سیستم صوتی مناسب برخوردار بودند که غالبا تعویض یا اصلاح شدند.

تجهیز سینماها به این سیستم چه مقدار صرفه اقتصادی برای پخش‌کننده‌ها داشته؟

در گذشته هر سال حدود ۶۰ فیلم در طول سال اکران می‌شد که متوسط کپی برای هریک از فیلم‌ها برای نمایش در سراسر کشور ۳۰ تا۴۰ کپی بود. هر کپی نیز بین ۳.۵ تا ۴ میلیون تومان برای پخش‌کننده هزینه دربرداشت. باتوجه به اینکه چیزی بالغ بر دو هزار کپی در طول سال چاپ می‌شد؛ این اتفاق صرفه‌جویی حدود ۶ تا۷ میلیارد تومانی در سال دارد. جدا از صرفه اقتصادی؛ اکران همزمان فیلم در سراسر کشور از دیگر محاسن سیستم دیجیتال بود؛ زیرا پیش از این فیلم‌ها ابتدا در شهرهای بزرگ اکران می‌شد و در یک پروسه یک ساله به شهرهای درجه دو و سه می‌رسید. این کندی در مواقعی؛ زمان نمایش یک فیلم در شهری را با عرضه آن فیلم در شبکه خانگی همزمان می‌کرد.

سرعت ورود تکنولوژی دیجیتال به ایران نسبت به کشورهای دیگر چگونه بوده؟

اولین بار در سال ۲۰۰۱ سینمایی در امریکا تجهیز به این سیستم شد و تا سال ۲۰۰۵ کمتر از ۵۰۰ سینما از این سیستم برخوردار شدند. رونق تبدیل تولید انبوه سالن‌های سینما به سیستم دیجیتال بعد از سال ۲۰۰۷ بوده؛ البته هنوز سینماهایی در امریکا وجود دارند که از این سیستم برخوردار نیستند. درایران این پروسه بین سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۴ انجام شد.

برآوردی دارید که تجهیز سالن‌های سینما به سیستم دیجیتال از نظر ریالی چه میزان به فروش فیلم کمک کرده؟

نمی‌توان به‌طور قطع جواب داد. فروش از نحوه اکران فیلم‌ها، جذابیت فیلم، وضعیت اقتصادی مردم و همچنین شرایط اجتماعی تاثیر می‌گیرد. آمار فروش فیلم‌ها در سال ۹۳ نشان می‌دهد سینما در این سال افزایش مخاطب داشته.

تعداد مخاطب در سال ۹۳ نسبت به سال ۹۲ چه میزان رشد داشت؟

در سال ۹۲ تعداد مخاطب سینما شش میلیون و ۸۰۰ هزار نفر بود که این رقم در سال ۹۳ به حدود سیزده میلیون نفر رسیده. میزان فروش هم به‌طور تقریبی دو برابر رشد را نشان می‌دهد. میزان فروش در سال ۹۲ حدود ۳۲ میلیارد تومان برآورد شده و این رقم تاکنون به حدود ۵۵ میلیارد تومان رسیده است.

بازسازی سینماها و سینماهای تازه تاسیس چه تعداد صندلی به صندلی‌ها سینماهای کل کشور اضافه کرد؟

در سال گذشته ۳۰ سالن به کل سالن‌های سینمای کشور اضافه شد که نتیجه آن افزایش ۵ هزار و ۷۷۰ صندلی بود.

گزارشی از کارکرد سینماشهر در بازسازی و توسعه سالن‌های سینماهای کشور در سال گذشته در دست دارید؟

در سال ۹۳؛ سینما سروش بعد از دو، سه سال توقف بازسازی شد که در این روند از تک سالن به سه سالن ارتقا پیدا کرد. سینما جام جم یزد از تک سالن به سه سالن، بازسازی سالن یک سینما فرهنگ تهران همچنین تجهیز مجتمع فرهنگی‌های شهرهایی که پیش از این سینما نداشتند؛ مانند مجتمع فرهنگی «تربت حیدریه» در استان خراسان رضوی، سالن «اندیشه» در تربت حیدریه، سینمای «دکتر حسابی» در تفرش، در بوشهر «نیروگاه اتمی» و «پایگاه شکاری» که برای کارکنان و عموم نمایش فیلم دارند؛ تجهیز شدند. در تنکابن سینما «انقلاب» که سال‌ها فعالیت نمی‌کرد؛ فعال شد.

برای بازسازی و توسعه سینماها در سال جاری چه میزان هزینه شد؟

حدود ۶ میلیارد تومان هزینه بازسازی و توسعه سینماها شد همچنین تجهیز سینماهای جدید ۳.۵ میلیارد تومان هزینه در برداشت.

آیا تمام هزینه بازسازی سالن‌ها را سینماشهر متقبل می‌شود؟

بین ۵۰ تا ۸۰ درصد هزینه‌های بازسازی توسط ما پرداخت می‌شود و مابقی را نیز صاحب سینما متقبل می‌شود که البته هر سینما نسبت به سینمای دیگر متفاوت است به‌عنوان مثال سینمای «شهرفیروزه» در شهر نیشابور یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان هزینه بازسازی داشت که ۹۰۰ میلیون آن توسط ما پرداخت شد یا سینما «عصر جدید» در اراک یک میلیارد هزینه داشت که حدود ۴۰۰ میلیون آن را ما پرداخت کردیم.

در سالی که پشت سر گذاشتیم چند سالن ساخته شد؟

پردیس سینمایی کوروش با ۱۴ سالن و ۲۸۰۰ صندلی، مجموعه چارسو با ۵ سالن و ۹۰۰ صندلی و سینما پرشین مهرشهر با ۴ سالن و ۷۰۰ صندلی، ۳ سینمایی هستند که در سال گذشته ساخته شدند.

آیا دولت دخالتی در سینماسازی دارد یا فعالیت‌ها در این حوزه به بخش خصوصی واگذار شده؟

تمامی سینماهای جدید توسط بخش خصوصی ساخته شده و دولت خودش را وارد پروژه ساخت سینما نمی‌کند اما در حوزه تجهیز کردن سالن‌های تازه تاسیس کمک‌های بلاعوض به سینماداران و صاحبان مجتمع‌های تجاری که دارای سالن سینماست؛ می‌کند.

برخی فعالان بخش خصوصی از اجرایی نشدن مصوبه ماده ۱۶۱ برنامه سوم ابراز نارضایتی می‌کنند و بر این اعتقادند این قانون به‌صورت سلیقه‌‌ای در مناطق مختلف شهرداری اجرا می‌شود. دلیل این امر چیست؟

در ابتدا در برنامه سوم توسعه ‌ماده‌ای تعریف شد که براساس آن اگر سینمایی در مجموعه تجاری ساخته شود به ازای هر صندلی تا یک متر مربع معاف از عوارض خواهد بود. در برنامه چهارم این قانون در ماده ۱۰۴ گنجانده شد که در برنامه پنجم حذف شد. پیشنهاد شده که مجددا در برنامه ششم لحاظ شود. این سلیقه‌ای برخورد کردن به دلیل ابهام در آیین‌نامه بود؛ چراکه طبق قانون یک متر سقف نهایی برای شهرداری‌ها بود و آنها می‌توانستند این متراژ را به ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌متر هم تقلیل دهند.

حذف این قانون انگیزه در بخش خصوصی را برای احداثسالن سینما کمتر کرد؟

چند سالنی که در سال گذشته احداثشدند؛ بعد از حذف قانون بود. نسل جدید و شمایل تازه مجتمع‌های تجاری گویای این است که یک مجتمع تجاری به تنهایی پاسخگوی نیاز مردم نیست و نیاز به مجموعه‌ای از خدمات برای جذب مردم دارد. سینما یکی از مجموعه خدمات است. سرمایه‌گذاران می‌توانند از پتانسیل سینما برای کشاندن مردم به مجتع تجاری بهره بگیرند. ضمن اینکه وجود سینما خودش درآمدزاست و تاثیر مثبت در ارزش افزوده‌ مجتمع تجاری دارد. حتی اگر قوانین تشویقی شهرداری‌ها هم وجود نداشته باشد؛ وجود سینما برای یک مجتمع تجاری جزء ملزومات است. امروز سرمایه‌گذاران در ایران به این نیاز پی برده‌اند.

شما برآوردی از هزینه ساخت تقریبی هر سالن سینما دارید؟

برای ساخت یک سالن حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ صندلی نیاز به یک تا دو میلیارد هزینه است. همچنین بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیون برای تجهیز هر سالن نیاز است.

هم‌اکنون چند پروژه تجاری دارای سالن سینما توسط بخش خصوصی درحال ساخت است؟

در حال حاضر ۲۷ پروژه در سراسر کشور مشغول به ساخت هستند. این پروژه‌ها دارای ۷۲ سالن سینما و ۱۸ هزار و ۸۲۰ صندلی هستند. ۸ پروژه که دارای ۳۴ سالن و ۹ هزار و ۲۰۰ صندلی است؛ سهم تهران و ۳۸ سالن با تعداد ۹ هزار و ۶۲۰ صندلی سهم استان‌های اصفهان، فارس، قم، هرمزگان و البرز است. در سایر استان‌ها پروژه‌ای در حال ساخت نیست.

چه تعداد از آنها در سال‌جاری به بهره‌برداری خواهند ‌رسید؟

طبق برنامه‌ریزی‌های به عمل آمده در سال ۹۴ از سه پروژه سپنتا در استان البرز با ۶ سالن و هزار و ۲۰۰ صندلی، سیتی سنتر در اصفهان با ۷ سالن و هزار و ۴۰۰ صندلی و اریکه ملل در استان قم با دو سالن و ۳۲۰ صندلی بهره‌برداری خواهد شد.

سینماشهر برای تجهیز این ۱۵ سالن چه میزان هزینه خواهد کرد؟

برای هریک از این سالن‌ها نیاز به سرمایه ۱۵۰ میلیون تومانی است که روی هم ۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان سرمایه نیاز است.

در سال‌جاری سهم سینماشهر در افزایش سالن‌های سینما چقدر است؟

تجهیز ۱۵۰ مجتمع فرهنگی در شهرستان‌ها با اولویت شهرهایی که فاقد سالن سینما هستند از برنامه‌های اصلی سینما شهر در سال آینده است. شخص‌آقای جنتی نیز بر عملیاتی شدن آن تاکید اکید دارند.

چه میزان بودجه برای تجهیز این مجتمع‌های فرهنگی نیاز است؟

سالن‌ اجتماعاتِ مجتمع‌های فرهنگی پتانسیل تبدیل شدن به سینما را دارند. از نظر ساخت سالن نیاز به هزینه‌ای نیست تنها تعبیه مکانی برای لابی سالن سینما کفایت می‌کند. برای بخش تجهیز سالن‌ها ۶ تا ۷ میلیارد تومان و سیستم صوتی ۳ میلیارد تومان نیاز است. به‌طور کل برای تجهیز ۱۵۰ مجتمع فرهنگی به سالن سینما در سراسر کشور باید ۱۰ میلیارد تومان تخصیص یابد. نظر شخص آقای جنتی این است که اولویت تجهیز این مجتمع‌های فرهنگی با شهرهایی باشد که فاقد سالن سینما هستند.

تجهیز این ۱۵۰ مجتمع فرهنگی چه میزان به صندلی‌های سینما در کشور اضافه می‌کند؟

هر یک از این مجتمع‌ها به‌طور متوسط دارای ۳۰۰ صندلی هستند که ۴۵ هزار صندلی به ظرفیت سینماهای کل کشور اضافه می‌کند.

در سال ۹۳ چه میزان بودجه‌به سینماشهر تخصیص داده شد؟

رقم آن را نمی‌توانم بگویم اما به‌طول کل ۴۵ درصد بودجه پیش‌بینی شده تخصیص پیدا کرد. این رقم به نسبت سال‌های گذشته کمترین بودجه تخصیص داده شده بود. در هیچ سالی بودجه تحقق یافته کمتر از ۷۰ درصد نبوده است.

باتوجه به اینکه سینماهای قدیمی زیادی در تهران وجود دارد؛ آیا برنامه‌ای برای بازسازی آنها دارید یا خیر؟

بعضی از این سینماها از نظر مکانی دارای موقعیت مناسبی نیستند و درصورتی‌که بازسازی شوند صرفه اقتصادی نخواهند داشت. حتی ما برای اینکه شائبه‌ای پیش نیاید که چرا اقدام به بازسازی سینماهای قدیمی نکرده‌ایم؛ چند سینما مانند سینما حافظ در جمهوری، ناهید در ۱۷ شهریور و میلاد در میدان شهدا را بازسازی کردیم. اما تجربه نشان داد بازسازی سینماهایی که ازنظر مکانی در بافت تفریحی امروز وجود ندارند؛ ارزش افزوده‌ای نخواهند داشت.