تماشاگرایرانی باهوش است و تجربه های اخیر در استقبال از برخی فیلم ها این را نشان می دهد. اگر زمانی مخاطبان سینمایی ما به فیلم های کمدی رجوع می کردند به این دلیل بود که جریان غالب اکران در همین حوزه محدود بود و معتقدم اگر فیلم خوب باشد، و شرایط اکران مناسب باشد بیننده خود را خواهد داشت.

این روزها در کنار دیگر فیلم های روی پرده، «برلین منفی هفت» نیز اکران می شود. این فیلم زندگی چند مهاجر از کشورهای مختلف را روایت می کند آدم هایی که زندگی تازه ای را در برلین جست وجو می کنند. فیلم محصول مشترک ایران و آلمان است و در زمان ساختش حاشیه های زیادی همچون حمایت میلیاردی وجود داشت، حاشیه هایی که به نظر می رسد در اکران نیز دامن این فیلم را گرفته است.

اما رامتین لوافی همچنان بر عدم حمایت ها از تولید «برلین منفی هفت» پافشاری می کند و معتقد است که این فیلم هزینه زیادی را برای ساخت دریافت نکرده است. این کارگردان مایل نیست، درباره تهیه کننده فیلم صحبت کند و می گوید: «شغل من ساختن فیلم است و سعی می کنم آثارم را در سالم ترین شرایط ساخته و اکران کنم».

در این فیلم علاوه بر بازیگران خارجی مسعود رایگان و مصطفی زمانی نیز به ایفای نقش می پردازند. فیلمنامه این اثر را محمدرضا گوهری نوشته و لوافی می گوید: «فیلمنامه برایم جذاب بود و مدتی را با گوهری روی فیلمنامه کار کردیم که بسیار لذت بخش بود و روزانه با هم همفکری و کلنجار داشتیم که روزهای بسیار خوبی بود و به فیلمنامه ای که می خواستم نزدیک شدیم. گوهری پیش از آن مدتی را در آلمان تحقیق کرده بود و بعد از آن من تحقیقاتم را شروع کردم که با توجه به سلیقه خودم تغییرات تازه ای در فیلمنامه ایجاد کردیم. لوافی قصد دارد بعد از «برلین منفی هفت» فیلم «دوشنبه دوست داشتنی» را بسازد و ترجیح می دهد تا زمان آغاز پیش تولید درباره آن صحبت نکند.


در حال حاضر همه در تکاپوی جشنواره های بزرگ تئاتر و فیلم فجر هستند، فضا بیشتر جشنواره ای است فکر می کنید زمان مناسبی برای اکران «برلین منفی هفت» است؟

من هم به این امر معتقدم، این روزها جشنواره تئاتر شروع شده و جشنواره فیلم فجر را پیش رو داریم و همه به فیلم های سال آینده(اکران سینماها) فکر می کنند و فضای جشنواره غالب است. با تمام این حرف ها چاره دیگری نداشتم، اگر این زمان را برای اکران از دست می دادم، هیچ وقت «برلین منفی هفت» اکران نمی شد و دوست داشتم فیلمی که ساخته شده، اکران شود.

به نظر می رسد برای «برلین منفی هفت» با توجه به آغاز اکران، تبلیغاتی نیز صورت نگرفته است؟


متاسفانه چند روزی از اکران فیلم گذشته است اما هیچ تبلیغاتی برای فیلم نشده و حتی بعضی از دوستان مطبوعاتی تماس گرفته و می پرسند فیلم چه زمان اکران می شود؟ یعنی حتی کسانی که از جزئیات اخبار و اطلاعات مطلع هستند از اکران فیلم بی خبرند، چه برسد به تماشاچی ها.

خاطرم هست زمانی که «برلین منفی هفت» در جشنواره فجر اکران شد، برخی معتقد بودند که فیلم نمی تواند با مخاطب ایرانی ارتباط برقرار کند، خودتان اینطور فکر می کنید؟


موافق این گفته ها نیستم، تماشاگر ایرانی باهوش است و تجربه های اخیر در استقبال از برخی فیلم ها این را نشان می دهد. اگر زمانی مخاطبان سینمایی ما به فیلم های کمدی رجوع می کردند به این دلیل بود که جریان غالب اکران در همین حوزه محدود بود و معتقدم اگر فیلم خوب باشد، و شرایط اکران مناسب باشد بیننده خود را خواهد داشت. اگر از فیلمی استقبال نمی شود نباید مخاطب را مقصر خواند. شرایط اکران برخی فیلم ها بسیار مظلومانه است و این باعثمی شود برخی فیلم ها در یک انزوا اکران شوند.

فکر می کنید فیلم «برلین منفی هفت» فروش خوبی خواهد داشت؟

باشرایطی که فیلم اکران شده چنین انتظاری ندارم. هر چند با کلمه فروش برای فیلم موافق نیستم.

پس تعریفتان از فروش فیلم یا گیشه در سینما چیست؟


فیلم یک کالای مصرفی نیست. پس با میزان فروش سنجیده نمی شود. مخاطب معیار مناسب تری است. و ممکن است فیلمی با در نظر گرفتن مخاطب محدود ساخته شود. وقتی می گوییم فیلمی مخاطب داشته دیگر تعداد تعیین کننده نیست. اگر شرایط مناسب باشد و فیلم ساختار استانداردی داشته باشد مخاطب خود را پیدا می کند. اما بارها اتفاق افتاده که فیلمی از استانداردهای لازم برخوردار نیست فروش خوبی داشته است.


در اکران عمومی فیلم دوبله شده؟

بله. اما من دوست داشتم فیلم هم به زبان اصلی و هم دوبله اکران شود ولی شرایط این کار را نداشتیم. اگر فیلم در زبان اصلی هم اکران می شد، تماشاگر حق انتخاب داشت. اما متاسفانه امکان این نبود که از فیلم دو کپی تهیه شود و هزینه ها زیاد می شد.

در حال حاضر در چند سالن «برلین منفی هفت» اکران می شود و اکران در شهرستان ها آغاز شده؟

فکر کنم هفت سالن در تهران و در شهرستان هیچ.

چرا آلمان را برای تولید فیلم انتخاب کردید، با توجه به اینکه دیگر کشورها نیز مسئله مهاجرت را دارند؟


باید یک کشور مهاجرپذیر را انتخاب می کردیم و آلمان یکی از این کشورها بود. و فکر می کنم تهیه کننده به واسطه ارتباطات این امکان را داشت که در آلمان هزینه ها را پایین بیاورد.

به نظر می رسد «برلین منفی هفت» در یک بلاتکلیفی در اکران قرار گرفت، یادم است زمانی که فیلم تولید می شد، می گفتند این فیلم سفارشی است، جزو فیلم های فاخر است و بودجه کلان داشته و خیلی ها نسبت به همین موضوع واکنش داشتند اما در زمان اکران این فیلم در وسط مانده است؟

ببینید تلاش کردم فیلم در سالم ترین شرایط دیده شود. آدمی نیستم که درباره مسائلی که پیش می آید توضیح بدهم یا سروصدا کنم، زمانی که سر فیلمبرداری بودم همین زمزمه ها وجود داشت. گروهی بودند که این فضا را شکل دادند و مدام از اعداد و ارقام حرف می زدند. این ارقام، برایم چیزی شبیه جوک بود و این در حالی بود که این فیلم از هیچ کدام از امکانات بهره نبرد.


اگر این حمایت ها نبود چرا صحبتی نکردید یا واکنشی نشان ندادید که ادامه دار نباشد؟

درست است که برخی صحبت ها آزار دهنده بود. اما من عادت به نشان دادن واکنش یا دادن جوابیه ندارم. در واقع به حرف زدن در شرایط مسموم اعتقادی ندارم. کسی که سینما و تولید فیلم در سینما را می شناسد، متوجه می شود که «برلین منفی» با این بودجه ساخته نشده است. زمانی که فیلم سینمایی «آرام باش و تا هفت بشمار» را با هزینه شخصی به طور کاملا مستقل ساختم و فیلم به رغم تمام جوایز جهانی اش هیچ امکانی برای دیده شدن در ایران پیدا نکرد باز هم هیچ حرفی نزدم و برایم جالب است کسانی که این روزها این همه نگران سینمای مستقل هستند چرا یک کلمه از آرام باش و تا هفت بشمار حمایت نکردند.

به هر حال این حرف ها خیلی به من ربطی ندارد. کار من ساختن فیلم است و افرادی که نگاه تیزبین و هوشیارانه دارند به خوبی می دانند که این اعداد و ارقام در مورد برلین منفی هفت خنده دار است. و کسانی که پیش از دیدن فیلم، نسبت به درون مایه آن واکنش داشتند اگر فیلم را دیده باشند می بینند که فیلم شعاری و سفارشی نیست. «برلین منفی هفت» فیلمی درباره مهاجرت و مشکلات و معضلات انسان هاست. همه این حرف ها در فیلم مشهود است پس توضیح دادن من هیچ دردی را دوا نمی کند.

فیلم شما همانطور که فرمودید، موضوع انسانی را در بر می گیرد و درباره مهاجرت است، فکر می کنید، بتواند در اکران خارجی موفقیت هایی به دست بیاورد؟


تا به حال فیلم توسط چند کمپانی خارجی خریداری شده است. قرار است در چند کشور خارجی نیز به زودی اکران شود.