ملت ایران:فیلم آسمان زرد کم عمق که این روزها روی پرده است، به داستان زن و شوهری می پردازد که در حاشیه زندگی آنها قتلی اتفاق افتاده است. در فیلم شاهد زندگی مرد و همسرش(غزل) پس از فاجعه هستیم، فاجعه ای که به صورت مدور برای آن ها تکرار می شود. بنابراین شروع فیلم نگاهی فلسفی به مقوله زیبایی و پسارستاخیز،(پس از مرگ) داشت. بنابراین نام فیلم گزیده ای از مفهوم فلسفی فیلم است.


آنچه در هنر سینما همواره مورد توجه بوده، استعاره و نماد است. نام فیلم خود استعاره ای است از لحظه مرگ است که بر ساختار دوری و ابزورد فیلم تأثیر می گذارد. < آسمان زرد کم عمق > در قالب یک < ضد روایت > ما را در لحظه خیرگی و تحیر مهران به مرگ همسرش و یا غزل در لحظه مرگ خانواده اش قرار می دهد. کلیت اثر خیرگی و تحیر انسان به زیبایی و عمق زیبایی و فرو ریختن ناگهانی آن است. بهرام توکلی در ابتدا روایت غیرخطی را در نظر گرفته است. بنابراین مرد درباره همسرش غزل می گوید. این نوع روایتگری که عمدتاً در نظر دارد تا مخاطب به مفاهیم فلسفی توجه کند؛ در برخی فیلم های دیگر از جمله < گاوخونی > دیده شده است هرچند < گاوخونی > براساس یک رمان نوشته مدرس صادقی ساخته شد.

فیلم با روایت مهران از همسرش غزل شروع می شود و این که او یک عکاس است. همچنین تصاویر زیبا از طبیعت با مفهومی که روانپزشک درباره «نابود شدن در اوج زیبایی» نسبت دارد. این تکنیک سبب جذابیت فیلم شده است. - مهران - راوی زمانی شروع به سخن گفتن می کند که در تصویری فیکس شده است. در لحظه ای از زیبایی متحیر شده و آن لحظه، تصویری است که در دوربین ثابت شده. همین تکنیک عکاسی در جریان درام از اهمیتی ویژه برخوردار می شود. زیرا غزل نیز لحظه مرگ خانواده اش را همچون تصویر آسمان زرد کم عمق در ذهن ثابت کرده و درپایان فیلم متوجه می شویم که همسرش نیز تصویر مرگ و نیستی غزل را در قالب عکس آسمان زرد کم عمق در ذهن ثابت می کند. دریچه ذهنی که همچون دوربین عکاسی از خاطرات حضور غزل عکاسی می کند. اگر با این دیدگاه به فیلم نگاه کنیم ساختار ضد روایتی و خرده روایتی مفهوم تازه ای می گیرد. درکنار روایت فلسفی مرد از غزل، لحظات زندگی شان در خانه ای که زیبایی اش فرو ریخته، پیش بینی از زندگی آنهاست. این پیش بینی در دل روایت های مهران گفته می شود.

بازی با روایت ها، خود به خود بازی با زمان را نیز ایجاد می کند. اما با حضور عروس و داماد برای بازگرداندن ماشین، روایت شکل خطی می گیرد و روند فیلم دوگانه می شود. حال ساختار روایی وکشمکش کشته شدن شخصی موتوری که داماد با او تصادف کرده، اهمیت پیدا می کند. این روایت رئالیستی فرم ضدروایتی فیلم را مخدوش می کند و حتی زمان روایتی و زمان در خاطرات مهران و غزل در عکس ها را مخدوش می کند. از اینجا به بعد تا پایان، فیلم قوام روایتی خود را از دست می دهد و فیلم، مخاطب خود را از خواص به عام تقلیل می دهد.

تا پیش از حضور عروس و داماد روند فیلم یادآور فیلم هایی همچون < گاوخونی > بهروز افخمی است. هر دو ساختار روایی غیررئالیستی دارند. هرچند روایت با نریشن به ساختار فیلم آسیب می رساند.

از لحاظ تصویربرداری گاهی تصاویر زیبای فرو ریخته ابتدای فیلم یادآور استاکر ساخته تارکوفسکی بود. زیرا استاکر داستان منطقه ای اسرارآمیز در دنیای پس از فاجعه است و ما شاهد زندگی مرد و همسرش غزل پس از فاجعه هستیم، فاجعه ای که به صورت مدور برای آن ها تکرار می شود. بنابراین شروع فیلم نگاهی فلسفی به مقوله زیبایی و پسا رستاخیز،(پس از مرگ) داشت. نام فیلم گزیده گویی مفهوم فلسفی فیلم بود. از سوی دیگر درابتدای فیلم استاکر نیز ما شاهد لحظاتی ازپوسیدگی، لجنزار، رنگ های چرک وآمیخته با رنگ خاکستری هستیم. هیچ رنگی جلاوشفافیت ندارد. همین فضا از تیتراژ فیلم یادآور نگاه فلسفی آسمان زرد کم عمق است. اما بعد از حضور عروس و داماد ناگهان بستر رئالیستی و فضای واقعی در جریان فلسفی باعثتداخل فیلم شده و ماهیت اثر را از هم می پاشد.

جایگاه رنگ زرد کنایه ای از خورشید، رنگ ابدیت وجاودانگی است. در یونان باستان الهه ها و دوشیزگان را با رنگ زرد زعفرانی به تصویر می کشیدند. درچین و تمدن مسیحی غرب و تا حدی ایران، این رنگ سمبل تقدس است و معمولاً هاله دور سر مقدسان با رنگ زرد نشان داده می شود. حال استعاره رنگ زرد برای آسمان توجه به رنگ آبی آسمان را نیز ایجاد می کند. آبی که خود یادآور خرد است. فراست، کشف و شهود را به همراه دارد. بصیرت و اشراق و اندیشه را معنا می کند. آبی رنگی درونی است که در انسان حالتی ماورایی ایجاد می کند. در اندیشه مسیحی رنگ آبی نمادی ازملکوت، حقیقت ملکوتی، ابدیت، ایمان و رنگ مریم عذراست. آبی درتفکر ایرانی نمادپاکی و معنویت است. بنابراین با احتساب معانی ضمنی رنگ ها در بستر نام فیلم، شاید بتوان گفت جمله «تقدس و معنویتی کوتاه از حضور غزل که برای جوان لحظه ای نشان داده شده» بیانگرمفهوم فیلم است. این تقدس همسر برای لحظه ای مهران را به شگفتی می رساند. شگفتی که تنها در لحظه مرگ خلاصه می شود. لحظه آسمان زرد کم عمق از گستره مفاهیم فیلم که بگذریم بازی بازیگران بر جریان رئالیستی اثر بیشتر تأکید دارد. تنها صابر ابر گاه فضایی غیر رئالیستی را در بازیگری اش لحاظ کرده است. درحالی که انتظار می رفت ترانه علیدوستی فضای غیررئالیستی خاطره حضورش را نشان دهد.