ملت ایران، هفت صبح: اینترنت ملی یا همان «اینترانت» قرار است از شهریور ماه سال جاری در کشور اجرایی شود.

اینترنتی که در آن کاربران تنها می توانند از سایت های تعریف شده در آن استفاده کنند. قرار است با راه اندازی اینترانت یا اینترنت ملی در کشور سرعت دسترسی کاربران به سایت های داخلی افزایش قابل ملاحظه ای داشته باشد اما به دنبال آن موضوع دسترسی به اینترنت جهانی با حاشیه های تازه ای مواجه خواهد شد.

همین نکته باعثشده بسیاری از کاربران اینترنت نگران باشند که آخر و عاقبت اینترنت جهانی چه خواهد شد. یعنی آیا قرار است اینترنت داخلی جایگزینی برای اینترنت جهانی باشد یا در کنار آن خدمات لازم را به کاربرانش ارائه دهد؟

سرویس «اینترانت» چه ویژگی هایی دارد؟

۱) «اینترانت» مزیت هایی نیز دارد که کاربران را برای داشتن آن و استفاده از امکاناتش راغب می کند. به خاطر بالا بودن سرعت «اینترانت» به راحتی می توان از کلیه Web Host ها و سرویس دهنده های داخلی که دامنه. ir دارند بهره برد. چون آنطور که برآورد شده قرار است این سیستم ۲ مگ سرعت داشته باشد سرعتی که به دلیل پایین بودن سرعت اینترنت جهانی در ایران در خواب هم آن را نمی بینید!

۲) تامین بستر ارتباطی برای ایجاد سیستم های مکانیزه داخلی سازمان ها و شرکت ها در سطح کشور، مانند سیستم های اتوماسیون اداری و تامین بستر ارتباطی جهت ایجاد شبکه متقاضیان و ارائه سرویس های داخلی E - mail Messaging، FTP، Web و … برای سازمان ها و شرکت ها نیز از جمله خدماتی است که «اینترانت» دارد.

۳) سیستم جدیدی که بعد از راه اندازی «اینترانت» قرار است راه اندازی شود سیستم iptv است. یک نوع تلویزیون اینترنتی. چیزی شبیه گیرنده های دیجیتالی است که از طریق اینترنت می توانید شبکه های داخلی را تماشا کنید. مثلا یک شب شما فرصت نمی کنید برنامه ۹۰ را ببینید تا یک ماه در آرشیو سایت سروش رسانه می ماند و شما هر زمان که بخواهید می توانید تماشا کنید. اطلاع رسانی، ارتباطات، بازاریابی و فروش، آموزش از راه دور، کار از راه دور و بانکداری کاربردهای اصلی اینترانت ها هستند.

۴) تمام آی پی سایت های خارجی(و هر برنامه ای که در محیط اینترنت از آن استفاده می شود، مانند یاهو مسنجر) از داخلی جدا می شود. به این ترتیب در مواقع لزوم به راحتی می توان جلویدستیابی کاربران به سایت های خارجی را مسدود کرد. در واقع با اجرای این طرح، دو لوله آب جداگانه(با دو سرعت متفاوت خواهیم داشت) کحه می توان در هر زمان راه یکی از این لوله ها بدون آنکه به دیگری لطمه وارد سازد را قطع کرد.

۵) هر شرکت ISP باید برای متصل شدن به اینترنت، آی پی های مشخصی را برای کاربران تعیین کند و به این ترتیب با اختصاص آدرس های IP معتبر، امکان شناسایی و رهگیری کاربران آسانتر می شود.

۶) سازمان فناوری اطلاعات قرار است برای مراکز ارائه دهنده میزبانی(Host) که در داخل کشور قرار دارند. خودش سرورهایی را مشخص کند و مراکز ارائه دهنده میزبانی مجاز هستند سایت ها را فقط در همان سرورها قرار دهند. معنی این حرف چنین می شود که اگر وزارت ارتباطات از محتوای سایتی ناراضی باشد، می تواند سرور اصلی آن سایت را به راحتی شناسایی، به محتوای آنها دسترسی و حتی آنها را حذف کند.

اینترنت قطع می شود؟

مسئولان روابط عمومی، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در گفت و گو با هفت صبح به این نکته اشاره کردند که با راه اندازی اینترانت در کشور قرار نیست اینترنت جهانی قطع شود: «کاربران نباید خود را نگران این موضوع کنند که با راه اندازی شبکه ملی اطلاعات دسترسی شان به شبکه بین المللی اینترنت یا بهره برداری این شبکه قطع خواهد شد.

این موضوع اصلا به کاربر ارتباطی ندارد. زمانی که کاربر اینترنت یک موضوع را جست و جو می کند. اگر میزبانی ومنابع سایت مورد نظر در داخل کشور باشد قطعا با سرعت بیشتری به سایت مورد نظر دسترسی پیدا خواهد کرد و چنانچه موضوع مربوط به سایت های خارج از کشور باشد با سرعت های تعریف شده برای اینترنت خارجی نیاز خود را تامین کند.»

اینترنت ملی چه زمانی اجرایی می شود؟

بر اساس برلنلامه ریزی های صورت گرفته شده قرار است در شهریور ماه سال جاری اینترنت از «اینترانت» در ۳۱ استان کشور تفکیک شود. آن هم به صورت همزمان و برای دستگاه های دولتی. فاز نخستی که شبکه ملی اطلاعات عملیاتی خواهد کرد.

رضا تقی پور، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در این خصوص نحوه اجرای فاز نخست و اینکه قرار است کاربران «اینترانت» چه کسانی باشد می گوید: «در این فاز کاربران خانگی و شرکت های خصوصی به هیچ وجه درگیر شبکه ملی اطلاعات نخواهند شد و از این بابت تفاوتی در دسترسی احساس نخواهند کرد اما کاربران دولتی ودستگاه های حاکمیتی که میزبانی خود را به داخل کشور منتقل کرده و از مراکز داده داخلی استفاده می کنند.

از این تاریخ به بعد از پهنای باند شبکه ملی اطلاعات استفاده خواهند کرد و به طور قطع سطح امنیت دسترسی شان ارتقا می یابد.

دستگاه های دولتی به دلیل آنکه میزبانی آنها در داخل کشور است فعلا از این شبکه استفاده خواهند کرد و پس از آن نیز تمامی سازمان ها و سایت هایی که میزبانی خود را به داخل کشور منتقل کرده اند می توانند از این شبکه استفاده کنند که امنیتی به مراتب بالاتر از شبکه ملی دارد.»

به گفته وزیر ارتباطات قرار است شبکه ملی اطلاعات در قالب ۳ فاز تا پایان برنامه پنجم توسعه، نهایی شود: «به ما تکلیف شده است که شبکه ملی اطلاعات در ۳ فاز تا پایان برنامه پنجم توسعه اجرایی شود که بر این اساس مرحله اول تا نیمه امسال و تا یک ماه دیگر انجام می شود که در این راستا تفکیک زیرساخت ها را بین شبکه داخلی و شبکه اینترنت خواهیم داشت.

با انجام کارهای زیربنایی و اجرای مبنای اصلی در فاز نخست، به موازات این کار توسعه مراکز داده داخلی نیز در برنامه است که امروز در خیلی از استان ها این کار آغاز شده ودر برخی انسان ها به افتتاح هم رسیده و ما امیدوار هستیم فاز دوم این شبکه را تا پایان سال ۹۲ داشته باشیم که در پایان این مرحله میزبانی تمامی سایت ها را در داخل کشور با ظرفیتی که ایجاد می شود خواهیم داشت.»

چرا اینترنت ملی؟

پروژه شبکه ملی اطلاعات یک پروژه فراسازمانی است که در وزارت ارتباطات مطرح شده است. راه اندازی این شبکه به سه نهاد یعنی وزارت ارتباطات، شرکت زیر ساخت و سازمان فناوری اطلاعات سپرده شده است هر کدام از این نهادها در حال حاضر در تلاش برای انجام وظایف خودت هستند و براساس برنامه. معماری شبکه و اطلاعات آن به سازمان فناوری اطلاعات واگذاری شده که پله به پله در حال انجام ماموریت هستند.

به استناد بند الف ماده ۴۶ قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مکلف است نسبت به ایجاد و توسعه شبکه ملی اطلاعات و مراکز داده داخلی امن وپایدار با پهنای باند مناسب اقدام کرده و با استفاده از توان و ظرفیت های بخش های عمومی غیردولتی، خصوصی و تعاونی، امکان دسترسی پرسرعت مبتنی بر توافقنامه سطح خدمات را به صورتی فراهم کند که تا پایان سال دوم برنامه کلیه دستگاه های اجرایی و واحدهای تابعه آن و تا پایان برنامه. ۶۰ درصد خانوارها و کلیه مشاغل بتوانند به شبکه ملی اطلاعات و اینترنت متصل شوند.

اینترنتی از جنس ایرانی

چندی پیش وزیر ارتباطات، ایران را نخستین کشوری برشمرد که فضای اینترنت کنونی برای ارائه اطلاعات با ارزش؛ مناسب نیست و گفت: «ایران ایده راه اندازی شبکه ملی اطلاعات، با ویژگی های شبکه ای امن، پایدار و با ظرفیت بالا را مطرح کرده است.

حتی پس از اعلام ایران بود که آمریکا نیز اعلام کرد اینترنت فعلی فضای مناسبی برای ارائه اطلاعات نیست و به اینترنت جدیدی نیاز است.» همچنین تقی پور اعتقاد بر این دارد که اینترنت غیرقابل اعتماد است و گفته: «پروتکل اصلی شبکه ملی اطلاعات IP خواهد بود اما ما در طراحی و مدیریت شبکه حرف های زیادی برای گفتن داریم که در قالب شبکه ملی اطلاعات آن را پیاده سازی خواهیم کرد.

بر این اساس حفظ حریم شخصی و رفع مشکلات امنیتی به موازات این شبکه توسعه خواهد یافت.» در جای دیگر نیز وزیر ارتباطات حتی بر اساس پیش بینی هایی که انجام داده اند گفته است به جایی خواهیم رسید که روزی صادر کننده ایده شبکه ملی اطلاعات خواهیم بود: «بر اساس بررسی های انجام شده هر ۱۰ درصد افزایش ضریب نفوذ باند پهن در کشورها افزایش یک تا ۴ درصد تولید ناخالص ملی – GDP – را به همراه خواهد داشت.