صبح امروز وزیر امورخارجه و رئیس سازمان انرژی اتمی در جلسه علنی مجلس حضور یافته و ابعاد توافق هسته ای در وین را برای آنها تشریح کردند.

این دو تن که طی سه هفته گذشته پس از ۱۲ سال مذاکره با ۱ + ۵ توانستند توافق هسته ای را محقق کنند، به سوالاتی که از سوی نمایندگان مطرح شده و رئیس مجلس آن را اعلام می کرد نیز پاسخ داده و کوشیدند تا برخی ابهامات درباره آنچه که ما در این توافق پذیرفته ایم را مرتفع کرده و برخی محدودیت های احتمالی را شرح دهند.

متن سخنان محمدجواد ظریف در ادامه می آید:

طرح صهیونیستی امنیتی‌سازی ایران فرو پاشید. آنچه به اثبات رسید عزت و سربلندی ایران بود. ثابت شد ایران در سخت‌ترین شرایط مقاومت می‌کند اما از خطوط قرمز اصلی خود عدول نمی‌کند. بر آمریکا ثابت شد با توجه به صحبت‌های مقام معظم رهبری تسلیم ایران را باید به خواب ببینند. هیچ کس هرگز نباید یک ایرانی را تهدید کند.

به اعتراف دوست و دشمن آن چیزی که به اثبات رسید سربلندی توام با حکمت ملت و رهبر فرزانه ما بود. در این مذاکرات طولانی بر همگان ثابت شد که ایران با ۶ کشور به ظاهر قدرتمندت مذاکره می کند ولی باج نمی دهد. این مذاکرات ثابت کرد که ایران حاضر است فشارها را تحمل کند ولی از خطوط خود عدول نکند. به آمریکا ثابت شد که به قول رهبر، تسلیم ایران را به خواب ببیند.

غنی سازی، تحقیق و توسعه و هیچ کدام از تاسیسات هسته ای ما به هیچ وجه از بین نمی رود. روشن نمودیم که تسلیحات نظامی و دفاعی ما ربطی به برنامه هسته ای ندارد. نشان دادیم که آمریکا و غرب باید پاسخگوی جنایت های منطقه باشیم. بالا و پایین پریدن و عصبانیت رژیم صهیونیستی از این توافق طبیعی است.

به این برنامه جامع اقدام مشترک می شود به جهت های مختلف به آن نگاه کرد. ولی باید به این توجه کرد که در هر مذاکره یک داده داریم و یک ستانده. باید دیه که داده و ستانده بود چه چیزی است.

جمهوری اسلامی ایران برای گرفتن امتیازی که برای بسیاری از کشورها " ورود ممنوع " بزرگ است امتیاز گرفته است و آن رفع ظالمانه تحریم‌ها است که از ابتدا غیرقانونی و نامشروع بوده است. برادران و خواهران گرامی ما هیچگاه ادعا نکرده و نمی کنیم که برنامه جامع اقدام مشترک کاملاً به نفع ایران است. تاکید می کنم که مذاکره یک بده بستان است و تا زمانی که هر دو طرف به خواسته های خود نرسند هیچ توافقی شکل نمی‌گیرد. اما این انعطاف‌ها همگی هدفمند است همچون کشتی‌گیری که در مثال مقام معظم رهبری برای برنده شدن در زمان و مکان مناسب برای دستیابی به امتیازهای بزرگتر دست به امتیاز کوجکتر می‌زند. اما دستی که نهایتاً به علامت پیروزی بالا می‌رود.

شما بنگرید فردای توافق ریدمن در مصاحبه اختصاصی از اوباما می‌پرسد ۶ قدرت در یک طرف و ایران در یک طرف، چرا ما نتوانستیم از این اهرم طوری استفاده کنیم که زیرساخت های غنی سازی ایران را به طور کامل برچینیم و از بین ببریم؟

امروز در دنیا هیچ کس نمی گوید که ایران تسلیم شد. اگر صحبت از تسلیم است تسلیم قدرت های بزرگ در برابر خواست این مردم بزرگ است. برای نتانیاهو و تندروهای آمریکایی کابوس وحشتناکی است که نه تنها سطرح ایران‌هراسی و شیعه‌هراسی به یک باره شکست خورده است. مسیر ایران با روندی معقول ادامه پیدا می‌کند. با توجه به ضرورت برنامه هسته‌ای ما پیگیری شده است و جالب آنکه در همین مسیر از شورای امنیت هم خارج شده و تحریم‌های ضالمانه را فرو می‌شکنیم.

با توجه به اینکه برادر من دکتر صالحی که بنده و تمام هیئت مدیون تخصص و بزرگواری ایشان هستیم توضیحات فنی را طرح خواهند کرد.

در مورد تحریم‌ها؛ تحریم‌های اقتصادی و مالی در حوزه‌های بانکی، مالی، نفتی، گازی، پتروشیمی، تجاری، بیمه و حمل و نقل که به بهانه هسته‌ای توسط اتحادیه اروپایی و آمریکا وضع شده است در ابتدای توافق به طور کامل لغو و متوقف می‌شود. تحریم تحصیل دانشجویان در رشته‌های مرتبط با انرژی هسته‌ای که به مردم تحمیل شده بود به طول کامل لغو خواهد شد. برای اولی بار پس از سه دهه تحریم ممنوعیت خرید هواپیمای مسافربری رفع شده و امکان ارتقای ایمنی پروازهای ایران فراهم خواهد شد. ده ها میلیارد دلار از درآمدهای نفتی و… که از چند سال گذشته به دلیل تحریم ظالمانه آمریکا در خارج از کشور مسدود شده است به خزانه این مرز و بوم باز خواهد گشت. محدودیت فروش نفت منتفی می شود. بار دیگر صادرات فرش و خشکبار پا خواهد گرفت.

فعالیت‌های بانکی و بیمه خدمات فاینانس خدمات تجارت وام های بلاعوض وام‌های ترجیحی فلزات گرانبها الماس صنایع پتروشیمی صنایع کشتیرانی و حمل و نقل و دیگر صنایع کشور از زیر یوغ تحریم‌های ظالمانه خارج می‌شوند.

بانک مرکزی و کشتیرانی شرکت ملی نفت ایران ایران ایر و سایر نهادها بانک ها و موسسات کشورمان و در مجموع حدوئد ۸۰۰ شخصیت ایرانی حقوقی و حقیقی از زیر تحریم آزاد خواهند شد. برای اولین بار آمریکا ممنوعیت فعالیت شعبات شرکت‌های آمریکایی در ایران را لغو خواهد کرد.

آمریکا و اروپا متعهد شده‌اند از اعمال تحریم‌های جدید مرتبط با هسته‌ای علیه ایران اجتناب کنند و از اعمال تحریم‌های گذشته تحت عناوین جدید خودداری کنند.

در حوزه همکاری بین‌المللی، قطعنامه شورای امنیت که تا دیروز این همکاری‌ها را غیرقانونی می‌دانست امروز کشورها را به همکاری با ایران تشویق می‌کند. تولید سوخت هسته‌ای تحقیق و توسعه فناوری‌های هسته‌ای پیشرفته و بسیاری از حوزه‌های دیگر حوزه‌های همکاری با ایران اعلام شده است. بر اساس برجام روز گذشته کلیه قطعنامه های شورای امنیت علیه ایران لغو شد که نه تنها در مقایسه با تحریم‌های گذشته موشکی و تسلیحاتی ناچیز است بلکه پس از ماه‌ها مذاکره توانستیم تثبیت کنیم که این محدودیت‌ها حتی جزئی از توافق با ۱ + ۵ یا برجام به حساب نمی‌آید و لذا رعایت نشدن آنها به معنی نقض توافق نیست.
.
تامین نیازهای ایران از طریق کمیسیون مشترکی که ایران نیز یکی از اعضای آن است تسهیل خواهد شد. تامین نیازهای دفاعی حتی از این مراحل نیز مستثنی شده است. زمانی به اهمیت این تغیرات اساسی نسبت به قطعنامه‌های سابق پی خواهید برد که توجه کنید تنها تا چند ماه قبل اکثریت اعضا به دنبال حفظ تمامی تحریم‌های ۳۵ گانه اشاعه‌ای تسلیحاتی و موشکی با حفظ عبارات خطرناک در قطعنامه‌های قبلی بوده‌اند ولی با مقاومت فرزندان شما مردم انقلاب در خارج از چارچوب توافق رضایت دادند. ما موضع خود را به صورت شفاف در بیانیه ایران که دیروز پس از تصویب قطعنامه صادر و به عنوان سند شورای امنیت ثبت گردید منعکس گردید.

شاخصه یک توافق خوب از نظر همه ما رعایت خطوط قرمز و چارچوبهای اصلی ترسیم شده از سوی رهبر است. ما مفتخریم که در طول این مدت رعایت خطوط قرمز را سرلوحه خود داشته است. عدم ورود به موضوعات غیر هسته‌ای لغو فوری تحریم‌های اقتصادی و مالی لغو فوری قطعنامه‌های شورای امنیت از جمله آن است. در طول چند ماه گذشته که با نزدیک شده به پایان مذاکرات خطوط قرمز نظام دقیقتر مشخص شدند و آنها را نیز پیگیری کردیم و امروز گزارش می‌دهم که در حد توان اکثریت این خط قرمزها و یا تمامی آنها را رعایت کرده‌ایم. تحریم های مرتبط با هسته‌ای به طور کامل در روز توافق لغو و در روز اجرایی شدن عملاً برداشته می‌شوند. تحریم های موشکی از ابتدا به محدودیت و بعد از مدت معینی برداشته خواهد شد.

تحریم‌های اشاعه‌ای مربوط به کالاهای دو منظوره لغو و در عمل از سوی کانال با عضویت ایران انجام خواهد شد. در زمینه همزمانی لغو با امضای توافق و متناظر بودن اقدامات ایران که یکی از نکات رهبری بود ابتدا شورای امنیت کلیه قطعنامه‌های خود را روز گذشته لغو کرد این کار علیرغم مخالفت کنگره آمریکا انجام شد تا هیچ اقدامی توسط ما قبل از لغو کلیه قطعنامه ها صورت نگیرد.

پیش از شروع اقدامات ایران قبل از آنکه یک پیچ و مهره باز شود طرف های اروپایی و آمریکایی تحریم‌های خود را کتبا و عملاً لغو خواهند کرد. همزمان با اقدامات هسته‌ای ایران طرف مقابل نیز اقدامات قانونی و تدوین مقررات اجرایی و توجیه بنگاه‌های مالی و اقتصادی آنها هم انجام خواهند داد. اصل تناظر حتی در زمان‌بندی لغو کامل و نهایی تحریم‌ها توسط کنگره و ارائه پروتکل الحاقی به مجلس جهت بررسی و تصویب نیز رعایت شده است. در بحثراستی آزمایی اقدامات ایران قبل از برداشته شدن عملی تحریم های خطوط قرمز رعایت شده و نقش آژانس تنها نقشی کمی است.
در مراحل بعدی نیز دوره های زمانی معینی در نظر گرفته شده است. و هیچ چیز منجمله پایان رسیدگی شورای امنیت و رفع محدودیت تسلیحاتی و موشکی موکول به گزارش آژانس نخواهد بود. لذا به نفع می‌توانند اقدام کنند و به ضرر ما اجازه نداده ایم اقدام کنند.

در آینده نیز همه نظارت ها بر طبق روش‌های معمول بین‌المللی در قالب پروتکل الحاقی خواهد بود و در برجام ذکر شده که درخواست‌ها با در نظر گرفتن حقوق ایران خواهد بود. در بحثدوران محدودیت‌ها تاکید بر خط قرمز مقام رهبری مبنی بر اینکه محدودیت غنی‌سازی و تحقیق و توسعه می‌بایست زیر ۱۰ سال باشد.

نهایتاً همانطور که در متن مشاهده می‌فرمایید دوره هشت ساله برای محدودیت برنامه غنی سازی و تحقیق و توسعه صراحتاً ذکر شده است. باز هم برای رعایت نگرانی های رهبری و مردم ایران در تمامی این دوره تحقیق و توسعه ادامه خواهد یافت و پیشرفته‌ترین سانترفیوژهای ما ادامه خواهند یافت. بلکه از بسیاری از اتهامات در آینده که می‌توانند به درخواست‌های غیرمنطقی برای دسترسی منجر شوند نیز جلوگیری خواهند کرد.

در مورد فوردو ۶ زنجیره سانترفیوژ با کلیه زیرساخت‌ها باقی خواهند ماند. در این زمینه نیز خط قرمزها تا حد ممکن رعایت شده و به رهبری گزارش شده است.

در مورد اراک می‌توان گفت که تمامی خط قرمزها به طور کامل رعایت شده است. نخست اینکه ماهیت آب سنگین به طور کامل حفظ خواهد شد. مجوز این اقدام که قبل از این دارای یک ممنوعیت شدید در قطعنامه‌های قدیم شورای امنیت بود بر اساس ماده ۴۱ منشور در قطعنامه دیروز داده شده است. نگرانی رهبری در مورد تولید سوخت در داخل در متن اصلی تصریح شده است که ایران امکان تولید سوخت در داخل خاک خود را دارد. در توافق همچنین آمده است که سوخت اراک بعد از سوخت اولیه در ایران ساخته خواهد شد. بدین ترتیب نه تنها ایران وارد بازار انحصاری فروش مواد غنی شده می‌گردد بلکه تحریم فروش مواد اولیه هسته‌ای به ایران که ۳۵ سال است علیه این مردم اعمال می‌شود با دستور شورای امنیت برداشته خواهد شد.

تمامی مواردی که ماده ۴۱ ذکر شده برای رفع تحریم‌ها و مقررات مربوط به آنها از دیروز فراهم می‌شود و حتی مجبور نیستیم منتظر روز اجرایی شدن بمانیم. برخلاف خواسته و اصرار دائمی طرف مقابل هیچ یک از سانترفیوژها و زیرساخت‌های آنها از کشور خارج نمی‌شوند و منهدم نمی‌شوند. با مقاومت بسیار شدید تیم ایرانی، طرف مقابل خواسته‌های اولیه خود برای نظارت و راستی‌آزمایی بر برنامه موشکی به طور کامل کنار گذاشته است.

من دوستان و کارشناسان عزیز را دعوت می‌کنم که فقط برای یک بار بند ۹ اجرایی و بند ما قبل آخر مطالعه فرمایید. همچنین نحوه اشاره به موشک‌های بالستیک به صورت محتوایی به جای عبارت موشک‌های بالستیک دارای قابلیت حمل سلاح هسته‌ای که در همه قطعنامه‌ها ذکر شده اند در چند روز آخر با تلاش خدمتگزاران شما به عبارت موشک‌های بالستیک برای قابلیت حمل سلاح هسته‌ای طراحی شده‌اند تبدیل شده است.

همانطور که در بیانیه آمده است توانمندی‌های نظامی ایران از جمله بالستیک برداشته شده است. به علاوه موضوع موشک و خرید و فروش سلاح صراحتاً خارج از توافق و تنها جزئی از قطعنامه است که عدم اجرای آن تخلف محسوب نخواهد شد. برای تاکید بر حقوق کشور در تامین نیازهای دفاعی و همکاری با متحدین در مبارزه با تروریست در بیانیه ایران تصریح کردیم دولت ایران مصمم است به طور فعالی برای ارتقای صلح و ثبات در منطقه و در مقابله با تروریسم کمک کند. ایران آماده است با همسایگان خود در پرداختن به این معضل جهانی همکاری کند. به منظور حراست از استقلال و تمامیت ارضی خود در مقابله با هرگونه تجاوز ادامه خواهد داد.

نمایندگان محترم دیروز قطعنامه جدید شورای امنیت در مورد موضوع هسته ای صادر شد قعطنامه‌ای که حاصل بده بستان زیاد است ولی برجام را مورد تایید قرار داده است. این یک قطعنامه منحصر به فرد در تاریخ شورای امنیت به شمار می‌رود. این نخستین بار در تاریخ شورای امنیت است که کشوری با مذاکره و بدون جنگ و تسلیم و بدون اجرای الزامات شش قطعنامه از زیر بار شورای امنیت آزاد می‌شود. البته به دلیل اعمال تحریم لغو آنها و مقررات مربوط به لغو آنها نیز لاجرم می‌بایست در قالب ماده ۴۱ شکل بگیرد اما بدان معنا نیست که برنامه هسته‌ای ایران تهدید علیه صلح و امنیت به شمار آید.

این قطعنامه نمایانگر یک تغییر بنیادین در رویکرد شورای امنیت نسبت به ایران است. مجدداً برای نخستین بار در تاریخ شورای امنیت چنین اقدامی در تاریخ شورای امنیت سابقه ندارد. با ضمیمه شدن برجام به قطعنامه شورای امنیت شورای امنیت رسماً برنامه هسته‌ای ایران را می‌پذیرد. دیگر چیزی به نام تحریم در قطعنامه و ضمیمه آن وجود ندارد. آن دسته از تحریم ها که قرار بود. فی الواقع قطعنامه جدید رژیم تحریمی شورای امنیت را در کل بر می چیند. نکته مهم دیگر که در یکی دو روز گذشته به صورت ناقص و حتی مخاطره آمیز مطرح شده و باید اصلاح شود. این است که به صراحت برنامه جامع اقدام مشترک یا برجام بین مفاد قطعنامه تفکیک قائل شده و قطعنامه را جزئی از برجام نمی‌داند.

این بدان معنی است که همچنهان که رهبری فرمودند تمام قابلیت های دفاعی و حریم امنیتی کشور حفظ خواهد شد و سیاست منطقه ای ایران دستخوش تغییر نخواهد شد. نهایتاً قطعنامه ۲۲۳۱ دارای یک نقشه کامل راه از ابتدا تا انتهای است و همه گام‌ها تا زمان لغو خود را پیش‌بینی کرده است. به عبارت دیگر این آخرین قطعنامه شورای امنیت در خصوص موضوع هسته‌ای ایران خواهد بود.

من خواهش می کنم که به تلاش ها و دست و پا زدن های برخی کشورها برای جلوه دادن شکل دیگری از این وضعیت توجه نکنید. یکی از این نکات بحثبرگشت‌پذیری تحریم‌ها است. اولاً لازم است توجه شود که بازگشت پذیری صرفاً در قطعنامه مطرح نشده، البته چون قطعنامه با تحریم ها سر و کار دارد که در قبل علیه ما وضع شده بودند و این قطعنامه آنها را لغو می‌کند. در روند و مکانیزم و ساز و کار بازگشت پذیری روند زمان بری تعیین شده که این اقدام را از امکان بهانه گیری اعضا مصون می‌دارد. نهایتاً ایران اعلام کرده است که در قطعنامه اشاره شده است. در متن بیانیه ایران اضافه کرده‌ایم که در این صورت ایران نسبت به همکاری خود با آژانس تجدید نظر خواهد کرد.

دوستان این روند به خصوص برای باز گرداندن تحریم ها روند آسانی نیست و برای کشوری که قصد داشته باشد تحریم ها را با بهانه گیری بردارد هزینه سنگینی خواهد داشت. سیل ورود بنگاه های اقتصادی به ایران برای سرمایه گذاری بزرگترین مانع به چنین اقدامی خواهد بود. حتی بر خلاف تصور عمومی منتقدین آمریکایی توافق ادعا می کنند که سرعت بازگشت ایران به برنامه قبلی خود به مراتب از توان آمریکا برای بازسازی ساختمان تحریم ها است. روزی که این ساختمان در هم بریزد دیگر بنای آن غیر ممکن خواهد بود. طرف مقابل همواره در برابر لغو یکجا مخالفت می‌نمود. هر مذاکره ای بده بستان است باید بدانیم چه می‌گیریم و چه می‌دهیم. برجام جایگاه ایران را به عنوان بزرگترین قدرت منطقه تثبیت می کند. قدرتی که در مقابل با نظام سلطه می تواند یکی از بزرگترین و طولانی ترین بحران های بین المللی را از طریق مسالمت‌آمیز حل و فصل نماید. در عین حال همه برنامه های خود را حفظ کرده و به مسیر منطقی برای رسیدن به یک ظرفیت تجاری و صنعتی با آخرین استانداردهای بین المللی با نشاط و آرامش ادامه دهد.

ما از این پس و در صورت طی مراحل قانونی تصویب به دقت رفتار طرف مقابل را رصد خواهیم کرد و در برابر هر گونه زیاده طلبی و تخلف ایستادگی خواهیم کرد. مردم ایران آنچه به دست آمده حاصل کار گروه مذاکره کننده نیست. این توافق نتیجه و تجلی عزت و اقتدار ملی است. به تعبیر رهبری در نماز عید فطر حدود ۱۲ سال است ۶ کشور جهان ایران را از هسته‌ای باز می‌دارند. اما امروز مجبور شده اند گردش چند هزار سانتر فیوژ و ادامه تحقیق و توسعه در ایران را بپذیرند و این معنایی جز اقتدار ایران ندارد.

آنچه ما را در این مسیر ۱۲ ساله پیش برده و برای ما اقتدار آفریده است مقاومت و صبوری مردم قهرمان ایران در برابر تمامی فشارها و تهدیدها و تحریم ها است و تکیه بر استعدادهای ملی در کنار هدایت‌های مقام معظم رهبری و بالاتر از همه فضل و کرم الهی و عنایات ویژه ائمه معصومین و بقیه الله الاعظم است. و چه دقیق فرمودند رهبری که ملت ایران باید متحد باشند و قضایای هسته‌ای نباید زمینه ساز دو دستگی در کشور شود. بیاییم در شرایطی که دنیا ایران را مقتدر و رهبر ما را پیروز بزرگ این نبرد می‌داند. و بدخواهان این ملت عذاب و ماتم گرفته‌اند ما نیز یک دل و یک زبان گفتمان غلبه اراده مردم بر فشار و تحریم را تقویت کنیم.

دستاوردها و محدودیت های «برجام» در مشروح گزارش صالحی به مجلس

اهم اظهارات رئیس سازمان انرژی اتمی نیز در ادامه می آید:

مذاکره با جنود شیطان کار ساده ای نیست. اما این ملت توانست با توکل به خدا و ائمه و با پیروی از رهنمودهای رهبری این کار را بکند. بنده به خودم می بالم که اینجا ایستاده ام و این مسئله را بیان می کنم. من که از روز اول به عنوان نماینده ایران در آژانس تا به امروز در جریان این پرونده بوده ام.

آنچه که بنده امروز می خواهم بیان بکنم به عنوان شاهد است. بنده که ۴۴ سال است که در این فناوری هستم این موضوع را بیان می کنم. افتحار من این است که بخش عظیمی از مدیران سازمان انرژی اتمی به عنوان معلم در خدمتشان بوده ام. بنده آمده ام که دستاوردی که به دست آمده است را به لحاظ شرعی و عرفی و قانونی مسئولیت آن را می پذیرم.

زنگ تغییر در وین زده شد. برای اولین بار یک کشور در حال توسعه توانسته است در جایگاه یک کشور توسعه یافته قرار بگیرد. کشورهایی که ۹۰ درصد اقتصاد جهان و شاید بتوانیم بگوییم ۱۰۰ درصد قدرت نظامی را در اختیار دارد، امروز ایران در مقابل این ها ایستاده است.

مذاکرات ۱ + ۵ سال ها طول کشید. جناب آقای دکتر روحانی، جناب آقای دکتر لاریجانی، جناب آقای دکتر ظریف، جناب اقای دکتر جلیلی و هم اکنون جناب اقای دکتر ظریف همگی تلاش کردند. هرکس خشتی روی خشت گذاشت و خشت نهایی را دوستان عزیز فعلی. وقتی رهبری دیدند که سال ها این مسئله ادامه دار شده است، پیشنهاد شد و ایشان پذیرفتند که مسسیر جدیدی که مذاکره با آمریکا بازشد. و قرار شد مسئولیت این مسیر هم به فرد کاردانی که می بینیم سپرده شود. الحمدلله نتیجه آن را هم می بینید.

در لوزان در محورهای فنی به توافقاتی رسیدیم. در بین لوزان و وین دبه ها در آوردند. سعی کردند پیکره ای که در لوزان تراشیده شده بود بیشتر از آن بتراشتند تا بتوانند به آن چیزهایی که از دست دادند دوباره برسند. آیا آمریکا با آن همه امکانات و مشاوره فنی یک دفعه مورد غفلت قرار بگیرد؟ بله اینگونه شده است. به خصوص با توکل به خدا که داشت. برکت این عزیزان نمایان شد و شد اینکه شد. بنده عرض می کنم و جلسه علنی است و من باید با احتیاط صحبت کنم. در وین گام ها بلند تری از لوزان برداشتیم.

آن ها گفتند باید راه تولید سلاح هسته ای ایران را ببندیم. پس محدودیت هایی را ایجاد کنیم که جلوی تولید سلاح هسته ای گرفته شود. مگر ما به دنبال پیمودن راه سلاح هسته ای بودیم؟ هرچقدر می خواهند مانع در این راه بگذارند. طبق فتوای رهبری تولید سلاح هسته ای حرام است. پس اگر راه تولید هست تا آنجا که می توانید مانع بتراشید. از دید آن ها این محدودیت ها ایجاد شد که از ظاهر هم این محدودیت ایجاد شد.

یکی از این راه ها این بود که ذخایر اورانیوم غنی شده آن ها به حد اقل برسد. ذخیره ما الآن ۷ تن است. برای بوشهر به ۳۰ تن داریم. ما تا امروز تمام چالش ما این بود که فناوری هسته ای را به هر قیمتی که شده است تثبیت کنیم که جایگاه ایران را تثبیت کنیم. آن موقع هزینه و فایده مبنای عمل ما نبود. آن موقع تثبیت مبنای عمل بود. آن موقع هزینه کردیم و از نظر اقتصاددان ها قابل توجیه نبوده باشد. ما ۳۰ تن می خواهیم ۷ تن تولید کردیم. ما اگر می خواستیم تولید کنیم حد اقل ۷ تا ۸ سال آینده طول می کشد. این همان زمان می شود.

وقتی ما بخواهیم در عرصه تجاری سازی وارد شویم باید به سمت نسل جدید برویم ولی آی آر ۶ و آی آر ۸ در دسترس ما نیست.

اصلا فرض کنیم که همین امشب به اندازه ۱۹۰ هزار سو امکان تولید داشته باشیم. ما تا چه مدتی می توانستیم این قابلیت را حفظ کنیم. برای مدت محدودی می توانستیم این کار را بکنیم. چند سالی است که سازمان انرژی در حال اکتشاف فضایی است. ما در فاصله ۸ تا ۱۰ سال به گونه ای خواهد شد که بتوانیم مواد مورد نیاز ۱۹۰ هزار سو را تامین کنیم. اما این فاصله ۸ الی ۱۰ سالی که در پیش داریم، در وضعیتی قرار خواهیم گرفت به تولید منابع اولیه به استمرار بخشیدن. آن ها می گویند این محدودیت است اما من می گویم محدودیت نیست.

برای ساخت سلاح هسته ای گفتند که اجازه ندارید رآکتور آب سنگین اراک را ادامه کار بدهید. ما هم گفتیم که اصلا ما قصد تولید سلاح نداشته ایم و محدودیتی در این زمینه، اصلا برای ما محدودیت به شمار نمی رود. برای ساخت سلاح هسته ای گفتند که اجازه ندارید رآکتور آب سنگین اراک را ادامه کار بدهید. ما قصد ساخت بمب نداریم. بازتولید اراک محدودیت بود. اگر قرار نیست به سمت بمب برویم، ۱۰ کیلو گرم یک کلیوگرم بشود چه محدودیتی است. ما به دنبال غنی سازی بالای ۲۰ درصد نیستیم. این محدودیت است اما وقتی پلوتونیوم ندارم چه محدودیتی است؟

ممکن است بگویند، تحقیق و توسعه کمی محدود شده است. آن ها گفته اند اگر ماشین های شما ارتقا پیدا کنند شما زود به بمب می رسید. من اینجا اندکی محدودیت را می پذیرم. اما این محدودیتی نیست که بتواند برنامه ما را محدود کند. این یک محدودیت غیر آزار دهنده است.

می گویند در این ۱۰ سال آی آر ۸ شما قدیمی شود. من می گویم ۸ سال طول می کشد که ما این آی آر ۸ ما به تولید انبوه برسد. این ۸ سال طول می کشد که به ماشین تجاری تبدیل شود. این ها ماشین های آینده ما خواهد بود. توصیه می کنم که نمایندگان بروند نطنز را ببینند. اگر بخواهیم ۵۰ هزار تا آی آر ۸ بگذاریم می توانیم ۵ میلیون سو بهره برداری کنیم. ما می توانیم با نطنز ۵ الی ۶ نیروگاه را جوابگو باشیم. ما همه این ماشین ها را داریم. من می خواهم عرض کنم که در دنیا چه می کنند. یورنکو به مدت ۴۵ سال روی ۶ ماشین کار کرده است که تنها ۳ تای آن ها را به کار برده است. روسیه طی ۵۰ سال روی ۸ نسل کار کرده و فقط ۳ نسل را به کار گرفته است. ما روی ۸ نسل به طور همزمان کار کردیم ولی تمرکز ما روی آی آر ۸ و ۶ است. دور اندیشی با در نظر گرفتن تجاری سازی در حال پیشروی است.

{در پاسخ به سوال رئیس مجلس مبنی بر اینکه آیا در برجام توافق شده که سوخت ایران خارج شود؟} سوختی که مصرف شد را ما خارج می کنیم. ما سوخت بوشهر را هم خارج می کنیم. به شرطی که ضایعات آن را پس نگیریم. این را برای سال ها در استخرهایی نگه می دارند تا تشعشعاتش کم شود. بعد از آن هم باید ۵ کیلومتر زمین را بکنند و بگذارند آنجا. ما می خواستیم این سوخت را چه کنیم؟ زیر یک کیلو پلوتونیوم چه ارزشی دارد. ما گفتیم که سوخت را می دهیم اما ضایعاتش را پس نمی گیریم.

{در پاسخ به سوال دیگر رئیس مجلس مبنی بر اینکه «آیا این محدودیت برای تحقیق و توسعه نیست که برای ۸ سال یک زنجیره آی آر ۸ داشته باشید؟»} برای اینکه یک سانتریفیوژ از ابدای خلق تا تولید انبوه آن ۸ سال برای کشورهای پیشرفته طول می کشد. برای اینکه این سانتریفیوژ را زنجیره هایی از آن درست کنید. از یکی و دوتایی تا ۳۰ تایی و ۵۰ تایی ادامه می دهید. با یه همچین زنجیره ۲۰ تایی می توانید ۸۰ درصد شاخصه های تولید انبوه را استخراج کنید. ۱۵ درصد دیگر را در زنجیره بزگتری که فرایند تولید را افزایش می دهید. ما این محدودیت را پذیرفتیم که تا ۱۰ سال زنجیره های ما ۳۰ تایی باشد. برای این است که ما از انتهای سال ۸ ما شروع به تولید آی آر ۸ و آی آر ۶ تولید خواهیم کردو سالانه ۲۰۰ عدد تولید می کنیم.

باید رآکتور اراک را اول تمام کنیم. اگر ما از فردا روزی کار را شروع کنیم نزدیک به ۶ سال طول می کشد که به سر انجام برسد. ما چه ضرورتی دارد که به سراغ ساخت یک رآکتور دیگر برویم. ما بعد از ۶ سال رآکتور اراک را خواهیم داشت. راکتور بعدی را ۹ سال بعد از آن خواهیم ساخت. می دانید ساخت رآکتور چقدر هزینه دارد؟ یک همچین رآکتوری در بازار می دانید چقدر می ارزد؟

{در پاسخ به سوال بعدی رئیس مجلس مبنی بر اینکه «آیا فردو برای ۱۵ سال غنی سازی نخواهد داشت؟»} فردو در ماه ۱۵ کیلو غنی سازی می کند. مثلا فردو در سال ۲۰۰ کیلو و نطنز می شود ۲ تن. نیاز ما سالانه ۳۰ تن است. ما نمی توانیم ۳۰۰۰ تا ماشین نصب کنیم. درحالی که در نظنز ما می توانیم ۵۰ هزار ماشین نصب کنیم. بنابراین عددی نیست که بشود محل تولید باشد. فردو از اول برای تحقیق و توسعه بود. ما در آنجا تاسیسات مهم و گرانقمیمت را گذاشته ایم. به دلایلی فردو از برنامه ریزی اولیه به سمت مرحله تولید بردند. در بهترین شرایط ۵۰ هزار ماشین در نطنز و ۱۵۰۰ ماشین در فوردو است.

غنی سازی در نطنز باقی می ماند. رآکتور اراک باقی می ماند.

یکی از دستاوردهای بزرگ که آرزوی من بود این بود که ما چگونه در داخل برای مصرف سوخت تولید کنیم. سوخت رآکتور تهران با یک نیروگاه هسته ای فرق می کند. برای سوخت نیروگاه باید انواع آزمایش ها را انجام دهید. اگر سوختی را در نیروگاه وارد کنید که نشتی در آن ایجاد شود کسی نمی تواند پاسخگوی آن باشد.

یک هوشمندی که در مذاکرات صورت گرفت این بود که غربی ها پذیرفتند با ایران همکاری کنند که سوخت ایران تحت اشراف بین المللی و با کمک دیگران این انجام شود. این قدم بزرگی است که برداشته شد.

من می خواهم عرض کنم. بنده افتخار می کنم به ایرانی بودنم که تنها کشوری است که می تواند دو کالای استراتژیک خود را به بازار ارائه کند. اورانیوم غنی شده و آب سنگین. اگر ما رآکتور اراک را طبق روال گذشته انجام می دادیم. کارخانه آب سنگین سالانه ۱۵ تن تولید می کند. ما مازاد تولید را چه باید بکنیم. ما تحمیل کردیم بر آن ها که آب سنگین مان را بفروشیم.

دستاوردها را نگاه کنید. نطنز و اراک را داریم. تولید سوخت می توانیم بکنیم. از هاتسل های می توانیم استفاده کنیم. از شرایط بین المللی برای تحقیق و توسعه استفاده کنیم. در ساخت سانتریفیوژهای جدید دست ما باز است اما به شرطی که اورانیوم به آن تزریق نکنیم. مراکز دانشگاهی می توانند به آن بپردازند.