ظریف روزهای شلوغی دارد. چه در داخل و چه در خارج. خارج از کشور کنگره و سنای آمریکا هر‌روز برای پرونده هسته‌ای برگ جدیدی رو می‌کنند و در داخل هم، نقدها به تیم هسته‌ای تمامی ندارد.

جدیدترین مورد، ماجرای پیاده‌روی با «جان کری» است و سفر به فرانسه و صدها نکته و سوال دیگر از جریان مذاکرات که ادامه دارد. حالا ظریف سه‌شنبه همین هفته باید برای پاره‌ای توضیح‌ها به کمیسیون امنیت‌ملی برود و پاسخگوی ٢١نماینده‌ای باشد که اقدام او را خلاف‌عرف دیپلماتیک دانسته‌اند؛ نمایندگانی که اغلب نزدیک به جبهه پایداری‌اند، طیف سیاسی‌ای که در دوره احمدی‌نژاد در دفاع از آن دولت شکل گرفت و حالا بیشترین نقدها را به تیم‌هسته‌ای دارد.

البته همین نمایندگان هیچ‌پرسشی در‌مورد گپ مستقیم و پیاده‌روی سعید جلیلی و ویلیام برنز، در ژنو مطرح نکردند، همان‌طور که هیچ‌گاه نسبت‌ به آغاز مذاکرات دوجانبه ایران و آمریکا از دولت‌دهم در مسقط نیز واکنشی نشان ندادند.

وزیر امور خارجه ایران در واکنش به انتقادات جدید تاکید دارد: «قدم‌زدن با آمریکایی‌ها در طول مذاکرات موضوع تازه‌ای نیست.» و اینکه «در شرایط بسیار دشواری درحال مذاکره هستیم. مگر چقدر انسان توان تحمل فشار از داخل را دارد؟»، اما این سخنان ظریف چندان برای نمایندگان قابل‌قبول نیست.

این‌بار هم مغز متفکر سوال از ظریف، جواد کریمی‌قدوسی از اعضای کمیسیون امنیت است. سوال درباره قدم‌زدن با وزیر امورخارجه آمریکا در خیابان‌های ژنو است و عدم‌لغو سفر ظریف به فرانسه در اعتراض به توهین نشریه فرانسوی به پیامبر(ص). جواد ظریف توضیح داده که دنبال دیپلماسی فعال است و به پاریس رفته تا توهین به پیامبر(ص) و اسلام‌هراسی را محکوم کند، اما این توضیح برای نمایندگان کفایت نمی‌کند.

علاوه‌بر کریمی‌قدوسی، اسامی روح‌الله حسینیان، مرتضی آقاتهرانی، علی‌اصغر زارعی، فاطمه آلیا، زهره طبیب‌زاده، رضا آشتیانی، حسینعلی حاجی‌دلیگانی، نصرالله پژمان‌فر، سیدمحمود نبویان و جمع دیگری از نمایندگان نیز پای نامه سوال از ظریف آمده است.

گفتگو با با حسین نقوی‌حسینی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی را در مورد حضور ظریف در جلسه کمیسیون امنیت مجلس، می‌خوانید.

ماجرای لغو قرارداد ژنو در‌صورت وضع تحریم‌های جدید علیه ایران چقدر واقعیت دارد؟

مجلس سه‌راهکار در‌نظر گرفته، یکی همان ماجرای غنی‌سازی ۶٠درصدی است، یکی دیگر این که کمیسیون به‌دنبال پیشنهادهای فنی‌تر است و در کمیته هسته‌ای تدوین شده و بدون اشاره به درصد خاصی است. در دومین‌پیشنهاد بناست دولت با نسل جدید سانتریفیوژها آشنا شود و همچنین به‌دنبال توسعه سایت‌های هسته‌ای خواهیم بود. طرح پیشنهادی سوم هم ماجرای لغو توافق ژنو است. هر سه پیشنهاد روی میز و درحال بررسی است. در‌صورت وضع هرگونه تحریم جدید مجلس ایران روی یکی از این گزینه‌ها متمرکز خواهد شد.

و اگر اوباما این پیشنهادها را طبق وعده وتو کند؟

ما هدف اصلی‌مان توافق است. پیشنهادها هم برای روزی است که فکر کنیم آنها چندان تمایلی به توافق ندارند.

باز هم از آقای ظریف سوال شده، این‌بار در موضوع پیاده‌روی؟

خیر، فقط پیاده‌روی نیست. موضوع سفر به فرانسه هم مطرح است. در ماجرای کاریکاتور موهن مجله فرانسوی در مورد پیامبر(ص).

به‌هر‌حال ظریف الان در مساله هسته‌ای مشغول است، نمی‌شود طرح این سوال‌ها را برای بعدتر گذاشت یا فعلا آن را به‌تعویق انداخت؟

خیر، پیاده‌روی او مساله‌ای اتفاقا استراتژیک و دیپلماتیک بوده و کارش خطا بوده و باید پاسخگوی سوال نمایندگان باشد. پیاده‌روی ظریف خارج از پروتکل دیپلماتیک است. مگر پیاده‌روی نتانیاهو و کری است؟

به‌هر‌حال ظریف در راس تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای است و تا اینجای کار تمام توان و انرژی‌اش را هم گذاشته.

اگر کری و نتانیاهو پیاده‌روی کنند،؛ خب آنها شرکای دزد بین‌المللی‌اند. اما چه نسبتی میان ظریف به‌عنوان نماد مبارزه با طرف‌های غربی وجود دارد. ما خط قرمزها را می‌دانیم. تا اینجا هم که مذاکره با کری و امثال او پذیرفته شده به‌دلیل حساسیت‌ها و اهمیت مذاکره بوده، اما حدود دیپلماتیک برای ما خط قرمز است. اتفاقا به‌همین‌دلیل بیشتر روی رفتار ظریف حساسیم؛ نه ما که تمام دنیا. نباید خلاف عرف دیپلماتیک رفتار کند.

اما خودشان گفته بودند که پیاده‌روی جدی بوده و در قالب مذاکره و….

ما بچه نیستیم که آقای ظریف بخواهد چنین دلایلی بیاورد. پیاده‌روی معنا ندارد. بنشینند و رو‌در‌رو مذاکره کنند. ما در جنگ ایران و عراق هم مذاکره سه‌جانبه داشتیم اما ماجرا باز هم ضرورت زمانی بود.

خب زمان آقای جلیلی هم ایشان مورد مشابهی داشتند با آقای ویلیام برنز، از مذاکره‌کنندگان ارشد آمریکایی و سوالی هم مطرح نبود.

این‌ها اصلا قابل مقایسه نیست.

یعنی چه؟

مقام آقای برنز کجا و جان کری کجا؟ سطح مسایل فرق می‌کند.

فکر نمی‌کنید این سوال‌ها مصداق فشار داخلی بر تیم هسته‌ای ایران باشد؟ آن هم در شرایطی که کنگره وضعیت چندان جالبی به وجود نیاورده و کار مذاکره‌کنندگان دشوار شده؟

پیاده‌روی برای ما یک‌مفهوم دوستی و آشنایی به ذهن متبادر می‌کند؛ مثلا کسانی که عاشق‌و‌معشوق‌اند برای گپ‌و‌گفت صمیمی پیاده‌روی می‌کنند. اما ظریف و کری در این حد از صمیمیت نیستند. نتانیاهو اگر برود و با کری پیاده‌روی کند، ایرادی نیست اما ظریف نباید چنین اشتباهی می‌کرد.

یعنی شما قایل به هیچ وزن دیپلماتیکی برای این اقدام وزیر امور خارجه نیستید؟

خیر، مسایلی از جمله شنود و توجیه‌های دیگر هم که عذر بدتر از گناه است. نهایت اینکه اگر نتیجه دیپلماتیک هم داشته باشد، خب نباید دوربین اطراف این مذاکره بیاید. آقای ظریف کارشان را خوب بلدند. نهایت می‌توانستند درخواست کنند که این سطح مذاکره بدون حضور دوربین‌ها باشد.
ولی وضعیت رسانه‌ای آن‌طرف فرق می‌کند. کسی نمی‌تواند رسانه را از پوشش خبر منع کند.
اگر اصراری بود قطعا می‌شد این پیاده‌روی هم رسانه‌ای نشود.

خودتان با این سوال موافقید، آن هم در این روزهای پرکار تیم هسته‏‌ای؟

بله، نمایندگان حق دارند موضعشان را از وزیر امور خارجه بپرسند، او را نقد کنند و دلایل برخی رفتارها را بدانند.

ظریف: مذاکره‌کنندگان قبلی هم فرصت پیاده‌روی داشتند

محمدجواد ظریف ضمن پاسخ به انتقادات اخیر از موضوع پیاده‌روی با جان کری، آخرین وضعیت مذاکرات را تشریح کرد.

ظریف درخصوص آخرین وضعیت مذاکرات هسته‌ای گفت: «همان‌طور که قبلا هم عرض کردم، در مذاکرات به بحثدرباره جزییات رسیده‌ایم؛ بحثدرباره کلیات و حقوق ایران و ضرورت برداشته‌شدن تحریم‌ها الان مورد قبول است و اکنون راجع‌به جزییات بحثمی‌کنیم که بحث‌های بسیار مهمی است، زیرا همیشه در مذاکرات بین‌المللی جزییات هستند که تعیین‌کننده‌اند. ان‌شاءالله هم در مذاکراتی که دوستان ما در زوریخ داشتند و هم در مذاکراتی که دوستان ما با اتحادیه اروپا در استانبول دارند، این موضوع ادامه پیدا می‌کند. در مونیخ هم که بنده و چندنفر از وزرای خارجه ١ + ٥(البته نه همه آنها) هستیم، امکان مذاکرات چندجانبه وجود دارد که ببینیم به چه شکل می‌توان از آن استفاده کرد.»

وی همچنین درباره واکنش‌ها به پیاده‌روی با وزیرخارجه آمریکا، گفت: «من همواره گفته‌ام که انتقاد حق مردم، مطبوعات و نمایندگان مجلس است. البته همیشه تقاضا دارم که اولا سیاست یک‌بام‌و‌دوهوا دنبال نشود و ثانیا در انتقاد همیشه منافع ملی در نظر باشد. فکر نمی‌کنم چنددقیقه پیاده‌روی اصولا یک موضوع مهم سیاسی باشد. در همه مذاکرات گذشته نیز کمابیش مذاکره‌کنندگان قبلی هم با افراد مختلف فرصت پیاده‌روی داشتند و ما هم در مذاکرات اخیر بعد از یک سفر طولانی نیمه‌شب و پنج‌ساعت مذاکره، نیاز بود بنده از هوای آزاد استفاده کنم؛ بنابراین آن پیاده‌روی صورت گرفت.» وزیر امورخارجه تصریح کرد: «من فکر می‌کنم بیش‌ازحد به موضوع پیاده‌روی پرداخته شده است.»