مسئول گروه آموزش و ارتقاء سلامت دانشگاه علوم پزشکی شیراز نیز تاکید دارد که نباید ابتلا به بیماری شپش سر را ملاکی برای میزان توجه افراد به مسائل بهداشتی قلمداد و فرد مبتلا و خانواده او را به رعایت نکردن بهداشت فردی، متهم کرد.

دکتر محمدرضا کریمی با بیان اینکه نقش والدین در مهار مشکل شپش سر بسیار مهم است، گفت: والدین باید به صورت مرتب سر کودک خود را از نظر وجود تخم‌های شپش که به موها چسبیده است، بررسی کرده و با مشاهده آنها، بی درنگ با مشورت پزشک و مراقب سلامت خانواده خود یا مراقب سلامت مدرسه و مهدکودک فرزندشان، درمان صحیح شپش سر را آغاز کنند.

او گفت: در حیطه پیشگیری نیز پدر و مادرها باید به فرزند خود بیاموزند که از وسایل شخصی افراد دیگر اعم از همکلاسی، همبازی، دوست و حتی برادر و خواهر خود استفاده نکنند، این وسایل شامل شانه، برس، گل سر، کش مو، تل و گیره سر و کلیپس، کلاه، مقنعه، روسری، حوله، لباس و مواردی از این قبیل است.

به گفته این کارشناس مسائل پزشکی، شپش سر، جزو حشرات طبقه بندی می‌شود که هم اندازه یک دانه کنجد است و برای زنده ماندن باید بین موهای سر انسان زندگی و همانجا تخم‌گذاری و از خون پوست سر تغذیه کند.

کریمی در پاسخ به این سئوال که چه کسانی به شپش سر مبتلا می شوند؟ گفت: همه افراد جامعه استعداد ابتلا به شپش سر را دارند، در این بیماری، فقیر و غنی و مرد و زن و سن و سال معنا ندارد.

او در خصوص چگونگی ابتلا به شپش سر گفت: راه اصلی انتقال شپش از یک فرد به دیگری از راه تماس مستقیم موی سر دو نفر یا استفاده مشترک از وسایل فرد دیگر است، بنابراین استفاده از شانه و برس دیگران، استفاده از گل سر، کلیپس یا گیره یا کش مو و تل دیگران و استفاده از مقنعه، روسری، کلاه، تخت خواب، لباس و حوله دیگران می‌تواند زمینه‌ای برای ابتلا فرد باشد. شپش قدرت پرواز ندارد؛ بنابراین نمی‌تواند از روی سر یک فرد به روی سر فرد دیگر بپرد.

کریمی در مورد نشانه‌های آلودگی به شپش سر، دیدن شپش و به ویژه دیدن تخم‌های شپش که به بیخ مو چسبیده است را مهمترین نشانه اعلام و اضافه کرد: به تخم شپش رشک می‌گویند، رشک‌ها بسیار ریز و سفید رنگ بوده و با ماده‌ای چسب مانند به موی سر می‌چسبند و به راحتی از مو جدا نمی‌شوند، بنابراین نباید آنها را با شوره سر اشتباه گرفت. البته دیگر نشانه ابتلا به شپش سر، خارش شدید پوست سر به دلیل تغذیه شپش از خون پوست سر است.

مسئول گروه آموزش و ارتقاء سلامت دانشگاه علوم پزشکی شیراز در خصوص راه‌های درمان شپش سر 6 گام معرفی و تاکید کرد: گام نخست، وحشت نکردن از ابتلا به شپش سر است. شپش سر سلامتی را به خطر نمی‌اندازد و بیشتر آزاردهنده است؛ البته گاهی به دلیل خاراندن پوست سر، زرد زخم ایجاد می‌شود که زرد زخم آسیب‌هایی برای بدن به همراه دارد.

او اضافه کرد: گام دوم، بررسی تمام اعضای خانواده و اطرافیان و دوستان نزدیک فرد از نظر ابتلا به شپش و گام سوم نیز شستشوی سر تمامی اعضای خانواده، اطرافیان و دوستان نزدیک فرد مبتلا، با شامپو "پرمترین" یا لوسیون دایمتیکون، به میزان دو بار، به فاصله هفت تا 10روز است.

این کارشناس، گام چهارم در این زمینه را جداسازی تخم‌های شپش از موها عنوان و اضافه کرد: شامپوی پرمترین با اینکه شپش را از بین می‌برد، اثری روی تخم شپش ندارد بنابراین برای جداکردن تخم شپش یکی از بهترین راه‌ها استفاده از شانه‌های دندانه ریز است و باید به آرامی و به شکل مداوم و مرتب، مو را به ویژه موهای پشت سر و گوش‌ها را شانه کنیم و این کار را تا زمان استفاده مجدد از شامپوی پرمترین یا لوسیون دایمتیکون ادامه دهیم.

کریمی محلول آب و سرکه را که از ترکیب نصف لیوان آب و نصف لیوان سرکه تهیه می‌شود، برای ریزش تخم‌های چسبیده به دندانه‌های شانه موثر دانست و گفت: لازم است پس از هر بار استفاده، شانه را 10 دقیقه در آب جوش انداخته و آن را با آب و صابون بشوییم.

این کارشناس اما در مورد گام پنجم، گفت: شست شوی تمام لوازم و لباس‌های شخصی شامل مقنعه و روسری‌ها، ملافه‌ها، روبالشتی‌ها، کلاه و عروسک‌های پارچه‌ای به مدت 20 دقیقه در آب جوش و سپس شست و شوی آن‌ها و یا قرار دادن در کیسه پلاستیکی و بستن در کیسه به مدت دو هفته، سپس اتو کردن همه درزها است.

کریمی اضافه کرد: گام ششم نیز این است که بعد از هفت تا 10 روز، بار دیگر فرد مبتلا، تمام اعضای خانواده، اطرافیان و دوستان نزدیک او، سرخود را با شامپو پرمترین بشویند.

مسئول گروه آموزش و ارتقای سلامت دانشگاه در خصوص روش صحیح استفاده از شامپو پرمترین، گفت: ابتدا باید موها را پس از خیس کردن با آب، به شامپوی پرمترین یا لوسیون دایمتیکون آغشته کنیم، شامپو یا لوسیون باید به پوست سر و ساقه مو برسد، سپس به آرامی و برای مدت 10 دقیقه پوست سر و موها را با کف شامپو پرمترین ماساژ داده و در آخر سر و موها را با آب می شوییم، شانه کردن موها با شانه دندانه ریز حین استفاده از شامپو پرمترین یا لوسیون دایمتیکون‌ توصیه می‌شود.

او در پاسخ به این سئوال که آیا روش‌های عامیانه برای درمان شپش سر مؤثر است؟ گفت: استفاده از حشره کش، نفت، بنزین، گازوئیل، روغن موتور و سس مایونز در درمان شپش هیچ اثری ندارد و فقط به فرد آسیب جدی می‌زند، کوتاه کردن مو در درمان شپش سر لازم نیست و خارج کردن فرد مبتلا از مدرسه نیز به هیچ وجه توصیه نمی‌شود.

کریمی در پاسخ به این پرسش که آیا امکان ابتلای مجدد به شپش سر وجود دارد؟ گفت: همیشه ممکن است دوباره به شپش سر مبتلا شویم، چرا که بر خلاف برخی بیماری‌ها، ابتلا به شپش سر در فرد ایمنی ایجاد نمی‌کند.