متین دخت والی نژاد: صنعت خودروسازی ایران سال گذشته را به عنوان بدترین سال مالی با کاهش 19 درصدی تولید و ذخیره انبار 24 درصدی با پایان رساند تا پرحاشیه ترین صنعت ایران، سخت ترین دوران را تجربه کرده باشد. با این حال کارخانه های خودروسازی امیدوارند طی یازده ماه آتی از سال جاری، وضعیت خود را تغییر دهند. قرارداد با بنز، پژو و البته زمزمه های حضور پورشه و مازراتی در ایران می تواند بازار خودرو را تغییر دهد. اجرای برجام، امیدها را به حضور کمپانی های معتبر خودروسازی خارجی در ایران برای مصرف کنندگان به همراه آورده است.

در حال حاضر 18 میلیون خودرو در اختیار شهروندان ایرانی قرار دارد و محاسبات معتبر نشان می دهد همچنان بازار ایران قابلیت ارتقا تا سطح 21 میلیون خودرو را دارد. یکی از شاخص ترین اقدامات خودروسازان ایرانی برای تغییر شرایط بازار، عقد قرارداد مجدد با پژو بوده است. این در حالی است که آخرین محصولی که از کمپانی پژو در ایران تولید می شود، مربوط به 20 سال قبل است. اما بعد از اجرای برجام با مذاکرات صورت گرفته بین شرکت خودروساز ایرانی و پژو پیشرفت هایی حاصل شده که منجر به انعقاد قراردادهایی جدید شده است.

براساس این مذاکرات در سال 95 سه مدل جدید پژو و سیتروئن با همکاری ایران خودرو ساخته شود. این قرارداد پژو در سفر حسن روحانی به پاریس امضا شد. یکی از تفاوت های اصلی قرارداد جدید ایران خودرو و پژو،«جوینت ونچر» بودن آن است؛ به نحوی که دو طرف قصد دارند شرکتی مشترک را با سهام برابر تاسیس و اجرای مفاد قرارداد را از آنجا مدیریت کنند. از سوی دیگر برخی رسانه ها از ورود برندهایی مانند مازراتی، بنز و پورشه به بازار ایران نیز خبر دادند. مازراتی و پورشه به صورت سفارشی و محدود به ایران وارد می شوند و در حال حاضر نمایندگی مستقل در ایران ندارند.
 
بنز، پورشه و مازراتی چه می کنند که خودروسازان ایران انجام نمی دهند؟

گزارش های گمرک نیز نشان می دهد طی ده سال گذشته تنها 510 هزار خودرو خارجی به بازار ایران راه یافته اند. با این حال واردکنندگان و خودروسازان ایرانی تمایل خود برای توسعه سطح تنوع تولید محصولاتشان را نشان داده اند. بر همین اساس هم بیست و هشتم بهمن سال 1394 دور جدید همکاری یکی از خودروسازان داخلی با شرکت مرسدس بنز آغاز شد.

علی نمکین، نماینده انحصاری شرکت مرسدس بنز در ایران در مراسم آغاز دوره جدید همکاری ایران خودرو و مرسدس بنز گفته است: «از این پس به مشتریان محصولات بنز در ایران این خاطرجمعی را می دهیم که از خدمات ویژه در رابطه با این خودروها بهره مند شوند و دیگر شاهد بازار خاکستری و غیررسمی در رابطه با محصولات بنز نباشیم.» از سوی دیگر براساس گزارشی که فاینشنال تایمز منتشر کرده پژو سیتروئن خبر داده ظرفیت بازار خودروی ایران باید به سال 2011 بازگردد و ظرف دو سال به سطح یک میلیون و ششصد هزار خودرو در سال برسد. همچنین تا سال 2020 میزان فروش خودرو سالانه به 2 میلیون دستگاه خواهدرسید.

وضعیت ما وضعیت آنها

صنعت خودرو در سال 2015 در اروپا شغل 12.1 میلیون نفر را فراهم کرد و حدود 95.1 میلیارد یورو فروش داشته است. اما در ایران براساس گزارش منتشر شده کارنامه 11 ماهه تولید خودروسازان کشور طی سال 94 در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته نشان از کاهش 8.5 درصدی تولید خودرو دارد. بر این اساس در 12 ماهه منتهی به اسفند سال 94، 976 هزار و 836 دستگاه انواع خودرو در کشور تولید شد. صنایع خودروسازی ایران طی سال گذشته با بیش از 2 میلیون شغل مستقیم و غیرمستقیم تنها به مرز تولید 800 هزار دستگاه رسیدند و این در حالی است که رقبای جهانی آنها اعداد متفاوت تری را ثبت کرده اند.

بنز چه می کند؟

براساس گزارش سالانه شرکت آلمانی دایملر، فروش خودروهای زیرمجموعه دایملر که مرسدس بنز نیز شامل آناست، در سال گذشته، 149 میلیون یورو مجموعا فروش داشته است که از سال 2014، پانزده درصد بیشتر بود. سود سهام این شرکت نیز در سال گذشته، 3 هزار و 477 میلیون یورو بوده است. خودروهای مرسدس بنز سواری نیز با افزایش 35درصدی فروش از سال گذشته به 7 هزار و 923 میلیون یورو رسیده است.

تعداد کارکنان در شرکت دایملر آلمانی از سال 2011 تا سال 2015 حدود 270 هزار نفر شده که حدود 99 هزار نفر از آن ها برای مرسدس بنز کار می کردند. این تعداد در سال 2015 به 136,942 نفر رسیده است.

شرکت خودروسازی پی اس ای

براساس گزارش سالانه شرکت پی اس ای که پژو سیتروئن یکی از زیرمجموعه های آن به شمار می آید، در سال 2015 با افزایش 1.2 درصدی در فروش، 2 میلیون و 973 هزار دستگاه خودرو در سراسر دنیا به فروش رسانده است. درآمد این گروه سال گذشته 54 میلیون یورو بوده که از دو سال قبل 3 میلیون یورو بیشتر بوده است.

شرکت خودروسازی اف سی ای

شرکت FCA که خودرو های لوکس تولید می کند علاقه خود را به ایران نشان داده است. این کمپانی به عنوان مالک خودروسازی مازراتی در جهان فعال است. براساس گزارش سالیانه شرکت اف سی ای که مازراتی زیرمجموعه آن است، این شرکت درآمد خالصش 110,595 میلیون یورو بوده و در سال 2014، 93,640 میلیون یورو بوده است. صادرات این شرکت در سال 2015، 4,602 هزار دستگاه خودرو بوده است و تعداد کارکنان این شرکت در آخر سال 238,162 نفر بوده است.

شرکت خودروسازی پورشه در سایت رسمی پورشه برخلاف بقیه وب سایت های رسمی خودروسازان، گزارش سالیانه آن در دسترس نبود و براساس گزارش 9 ماه اول سال 2015 این شرکت 830 هزار دستگاه خودرو به فروش رسانده که از سال 2014، 276 درصد افزایش فروش داشته است. سال 2015 شرکت پورشه با خسارتی که به فولکس واگن وارد کرد، 10 هزار یورو خسارت را روی دست مالکانش گذاشت.

طبق این آمار مشاهده می شود که سال 2015 برای خودروسازی با افزایش سود و تولیدات مواجه بودند. در آمارهای منتشر شده در سایت رسمی این شرکت، فروش این خودروسازها در اروپا پیشرفت بیشتری را به نسبت آسیا داشته است. این در حالی است که اقتصاددانان گمان می کنند رکود اقتصادی کشور چین و کاهش قیمت نفت تاثیر زیادی بر کشورهای آسیایی گذاشته و توان خرید و تولید آن ها را پایین آورده است. خودروسازان ایرانی امیدوارند طی سال جاری وضعیت بازار با حضور همکاران خارجی تغییر کند.

بازار خودرو

• 12 میلیون نفر: در صنعت خودروسازی اروپا کار می کنند.

• 1 میلیون نفر: متوسط تولید خودرو در صنایع خودروسازی ایران است.

• 21 میلیون دستگاه: ظرفیت بازار خودروی ایرانی برآورد شده است.

• 510 هزار دستگاه: خودروی خارجی طی ده سال وارد ایران شده است.

• 27 درصد: میزان فروش پورشه در جهان رشد داشته است.