کارگزاری اردیبهشت روزانه: با نزدیک شدن به پایان ماه و موعد اعلام تدریجی گزارشات ۹ ماهه شرکتها، که اکثرأ با تعدیل منفی درآمدها و یا پوشش ضعیف بودجه همرته خواهد بود – بار دیگر شاهد واکنش منفی فعالان بازار و فشار عرضه ها هستیم بطوریکه بسیاری از سهامداران خرد و عمده در حال فروش و نقد کردن بخشی از پرتفوی خویش اند. حال با توجه به برآیند نیروهای وارده بر بازار که منفی بوده و از برتری خبرهای بد نسبت به خبرهای خوش حکایت دارد، افت بیشتر سطح عمومی قیمتها و شکسته شدن کانال های ۶۱ و ۶۰ هزار واحدی طی روزها و هفته های آتی دور از انتظار نیست.
و در اما در مورد تاریخ اجرای برجام که دولتمردان ایرانی موعد این رویداد را دو سه هفته دیگر گمانه زنی کرده اند، جان کری وزیر امور خارجه امریکا و بسیاری از دولتمردان اروپایی تاریخ احتمال توافق برجام را اواخر ژانویه(۱۰ بهمن ماه) گزارش داده اند امری که میتواند بر نگرانی های فعالان بازار افزوده و موجی از ریزش سهمگین دیگری را بر بازار سهام کم جان ایران تحمیل کند.
و اما در پایان معاملات امروز شاهد ریزش بیشتر عقب نشینی بیش از ۲۳۲.۴۹ واحدی شاخص کل بودیم بطوریکه دماسنج بازار تا ارتفاع ۶۱.۵۰۱ واحدی و نیمه کانال مزبور سقوط کرد و روزی بد و پر ضرر را برای بسیاری از فعالان بازار رقم زد. مجموع ارزش معاملات نیز بالغ بر ۲۳۲.۴۹ میلیارد تومان با احتساب اوراق مشارکتها و معاملات بلوکی بود. بیش از ۱۴۸.۸۸ میلیارد تومان از معاملات انجام شده در بازار بورس و مابقی به ارزش ۷۶.۳۵ میلیارد تومان در فرابورس صورت گرفت.
بیشترین تاثیر مثبت در شاخص را نمادهایی چون: دسبحا، مبین، رمپنا … رقم زدند در حالیکه بیشترین تاثیر منفی بر شاخص را نمادهایی چون شبندر، شپنا، حکشتی… بر آن تحمیل کردند. بیشترین ارزش معاملات(میلیارد ریال) نیز مربوط به مساپا(۳۷۹)، بترانس۲(۱۷۵)، وبصادر۲(۸۱) بود. در عین حال نمادهای وبشهر، قاسمح در پایان معاملات امروز متوقف شد در حالیکه نمادهای ثنوسا، سبزوا … بازگشایی شدند.

در ارتباط با یکسان سازی نرخ ارز: محمد مهدی رئیس زاده، عضو شورای پول و اعتبار درباره وضعیت بازار ارز پس از لغو تحریم‌ها در ماه آینده، گفته: بازار ارز بعد از لغو تحریم‌ها در ماه آینده با ثبات نسبی همراه خواهد شد و با توجه به عادی شدن شرایط در سیستم بانکی، امکان تک نرخی شدن ارز وجود دارد. البته طی دو ماه گذشته نوسانات زیادی را در بازار ارز شاهد بودیم که مهمترین دلیل آن اتفاقات و نا امنی‌های منطقه بوده است. رئیس زاده تصریح کرده: با توجه به پایین بودن قیمت نفت و روند کاهشی که در دنیا پیدا کرده است و همچنین اتفاقات اوپک و حاضر نشدن برخی کشور‌ها برای کاهش سهمیه خودشان در بازار، پیش‌بینی برای افزایش قیمت نفت وجود ندارد. در این وضعیت بخش مالیات می‌تواند جایگزینی برای فروش نفت باشد اما تا زمانی که رکود وجود داشته باشد و گستره اخذ مالیات افزایش پیدا نکند و فشار مالیاتی تنها روی کسانی باشد که پیش‌تر مالیات پرداخت می‌کردند باعثتعطیلی واحد‌های تولیدی خواهد شد و سیاست مالیاتی تاثیری نخواهد داشت. البته بر اساس مفروضات فعلی نمی‌توان انتظار کاهش قیمت ارز را داشت اما به دلیل اینکه بعد از لغو تحریم‌ها نقل و انتقالات پولی حالت عادی پیدا می‌کند باعثثبات در بازار ارز خواهد شد. وی همچنین درباره تک نرخی شدن ارز بعد از لغو تحریم‌ها گفته: بعد از عادی شدن شرایط در سیستم بانکی و استفاده از سوئیفت و گشایش اعتبار، می‌توان برای تک نرخی شدن ارز برنامه ریزی کرد و مطمئنا یکی از مزیت‌های اجرایی شدن برجام تک نرخی شدن سیستم ارزی است.

تحولات بازار جهانی نفت: کارشناسان نفتی گفته اند ۱۸ ماه اخیر برای نفت فاجعه آمیز بوده است. سقوط ۶۸ درصدی تنها به دلیل عرضه بیش از تقاضا، قیمت نفت برنت را در روز جمعه به ۳۴.۵۰ دلار و نفت سبک اوپک را به ۳۱ دلار در هر بشکه رساند که در ۷ سال اخیر بی سابقه بود. این کاهش قیمت موجب از دست رفتن هزاران شغل و سقوط قیمت سهام شده است. وال استریت به نقل از اقتصاددان های نفتی نوشته که قیمت ها در سال ۲۰۱۶ بر می گردد هرچند که برخی از این اقتصاددانان معتقدند برای افزایش قیمت نفت چنین سقوط قیمتی نیاز بوده است، اما موسسه گلد من ساچ معتقد است قیمت نفت در فوریه به بشکه ای ۳۸ دلار خواهد رسید که کمترین قیمت را در این زمان در سال های اخیر دارد. اما مشکل اینجاست که زمان طولانی لازم است تا قیمت ها برگردد، زیرا قیمت ها رو به کاهش است. نفت نمی تواند همچنان افت کند وسرانجام در سال ۲۰۱۶ باز خواهد گشت. موسسه وسیته ژنرال نیز پیش بینی کرده که نفت در سه ماه اول سال به بشکه ای ۵۱ دلار خواهد رسید و سپس به ۵۶ دلار می رسد. سرمایه گذاران حوزه نفت معتقدند که قیمت نفت باید به ۶۰ تا ۸۰ دلار برسد تا این کاهش را جبران کند. جالب اینجاست هیچ موسسه یا اقتصاددانی پیش بیی نمی کند که قیمت نفت به ۱۰۰ دلار بازگردد؛ بنابراین امیدی به باز گشت نفت به ۱۰۰دلار نداشته باشید.

در ارتباط با تنش روسیه و ترکیه: رئیس جمهور روسیه در اظهاراتی عنوان داشته تا زمانیکه اردوغان رئیس جمهور ترکیه است، بهبود روابط مسکو با آنکارا میسر نمی شود. پوتین که در کنفرانس خبری سالانه کرملین سخن می گفت در ادامه گفته: اقدام ترکیه در ماه گذشته میلادی در سرنگون کردن جنگنده روسی یک اقدام خصمانه بود. و این بسیار سخت است که با ترکیه در حالیکه تحت رهبری چنین افرادی قرار دارد به توافقی برسیم. رئیس جمهور روسیه در ادامه انتقاد از مقامات ترکیه گفته: آنها چه جیزی بدست آوردند؟ شاید فکر می کردند که با این کار(سرنگون کردن جنگنده روس) ما از سوریه خارج می شویم، اما روسیه چنین کشوری نیست. خاطر نشان میسازد روابط ترکیه و روسیه بواسطه سقوط جنگنده روسی همچنان پرتنش است و مسکو اقداماتی را علیه آنکارا به اجرا گذاشته و حتی ممکن است روسیه اقدام به قطع گاز صادراتی به ترکیه کند. در حال حاضر ترکیه بیش از ۶۰ درصد از گاز مورد نیاز خود را از روسیه وارد می کند.

در گروه نفت و پالایش: با افت مجدد قیمت نفت و لمس سطوح ۲۰ دلاری برای نفت اوپک و ایران، کار برای نمادهای گروه سخت تر از قبل شده است. چرا که هر گونه کاهش های نفت به کاهش سودآوری کلیه شرکتهای حاضر در این گروه منجر خواهد شد. پس از بحران جهانی سال ۲۰۰۸، این اولین باری است که نفت اوپک سطوح ۳۰ دلاری در هر بشکه را تجربه می کند. بدین ترتیب و با ادامه وضعیت موجود، بدیهی است که دولت قادر به تأمین هیچ بودجه ای برای پروژ های عمرانی نخواهد بود و در بهترین شرایط و حالت، تنها خواهد توانست هزینه های جاری کشور را پوشش دهد. امری که عرصه را دولت و مردم و اقتصاد کشور تنگ کرده و عواقب وخیمی چون کاهش شدید ارزش پول ملی ایران را به دنبال دارد. بسیاری از کارشناسان و نخبگان اقتصادی بر این باورند که بزودی و حداکثر تا شب عید، دلار سطوح ۴۰۰۰ تومانی را به خود خواهد دید. و اما شنیده شده برخی از پالایشگاه ها به بالا بودن قیمت اکتان‌افزا در مقابل تهاتر و یا فروش نفتا و نفت کوره تولیدی آنها توسط شرکت ملی پالایش و پخش با قیمت پایین - که منجر به مشکلاتی برای شرکت‌های پالایشی در بورس و حجم تولیدات آنها شده بود - اعتراض دارند. علاوه بر این اعتراض‌ها، مشکلات سخت افزاری، نرم افزاری و مدیریتی در پالایشگاه‌های کشور، شرکت ملی پالایش و پخش را بر آن داشته تا برای توجیه افزایش واردات و جبران کسری تولید بنزین، برنامه تولید فرآورده‌های نفتی را در ۶ ماهه دوم با انجام تغییراتی مصوب کند. در برنامه اصلاحی این شرکت، تولید بنزین از روزانه ۶۶ به ۶۰ میلیون لیتر کاهش یافته است. نکته دیگر این برنامه این است که در توضیحات آمده: بنزین موتور اکتان ۸۷ شامل بنزین پایه(منهای پلتفرمیت تولیدی مازاد، بنزین اصلاح شده، بنزین موتور اکتان ۹۵ و بنزین موتور ۱۰۰LL) و MTBE مصرفی و پلاتفرمیت دریافتی و اکتان‌افزا معادل بنزین سوپر ۹۵ است. این بند دوباره تأیید می‌کندکه شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران برخلاف مصوبه ۱۰ اردیبهشت ۹۳ هیئت دولت مبنی بر استفاده از دریافت محصولات پتروشیمی برای تولید بنزین، برای جبران کاهش تولید بنزین مجدد در حال استفاده از ریفرمیت پتروشیمی است. بر همین اساس شرکت ملی پالایش و پخش طی قراردادی با پتروشیمی بندر امام روزانه دو میلیون لیتر بنزین تولید شده در این واحد پتروشیمی را دریافت می‌کند. اخیراً نیز پتروشیمی بندر امام برای تأمین بنزین مورد نظر طی نامه‌ای از این شرکت خواسته است تا حجم نفتای تحویلی به این واحد پتروشیمی را از ۱۶ هزار بشکه به ۲۱ هزار بشکه افزایش دهد. علاوه بر این شرکت ملی پالایش و پخش روزانه حدود یک تا ۱.۵ میلیون لیتر ریفرمیت پتروشیمی به عنوان اکتان افزا دریافت می‌کند. نکته قابل توجه دیگر که تنها مربوط به این برنامه نمی‌شود بلکه در کلیه اسناد شرکت ملی پالایش و پخش مشاهده می‌شود، این است که نامی از بنزین یورو ۴ نیست. در واقع بنزین تولیدی پالایشگاه‌هایی مانند امام خمینی(که) شازند، اصفهان و تبریز را - که اعلام شده است بنزین یورو۴ تولید می‌کنند - با نام " بنزین اصلاحی " ثبت می‌شود. برخی معتقدند شرکت ملی پالایش و پخش برای سرپوش گذاشتن بر اقدامات نظارتی، از عنوان خودساخته " بنزین اصلاحی " استفاده شده است؛ چرا که این بنزین فاقد استاندارد‌های مورد نظر است. شاهرخ خسروانی؛ قائم مقام شرکت ملی پالایش‌و پخش در آبان ۹۳ در پاسخ به این سؤال که چرا بنزین یورو۴، بنزین اصلاحی نامیده می‌شود گفته بود: اصلاً اینطور نیست؛ ما از لفظ بنزین یورو۴ استفاده می کنیم. زمانی که از این لفظ استفاده می شد هدف این بود که به دلیل تازگی تولید بنزین یورو۴، این موضوع در ذهن کارکنان عملیاتی ثبت شود اما اکنون بعد از گذشت دو سه ماه، این موضوع یک امر عادی شده است و از لفظ بنزین استفاده می شود.. البته همین موضوع موجب شد از آقای شیرازی زاده؛ مدیرعامل پالایشگاه شازند خواسته شود که به آزمایشگاه این پالایشگاه دستور دهد که دوباره از لفظ بنزین یورو۴ استفاده کند. علی‌رغم این توضیحات، ‌با گذشت ۱.۵ از این موضوع همچنان بنزین یورو۴ با نام بنزین اصلاحی در اسناد شرکت ملی پالایش و پخش به ثبت می‌رسد؛ این نامگذاری در واقع این شائبه را به وجود می‌آورد که آیا در کشور بنزینی مطابق با استانداردهای یورو۴ تولید می‌‌شود؟ البته مشکلات فنی و مدیریتی بزرگترین پالایشگاه تولیدکننده بنزین یورو ۴ در دو سال گذشته که منجر به تغییر مدیر شرکت پالایشی امام خمینی(ره) شازند شده بود نیز این شائبه را تقویت می‌کند. تنوع بنزین‌ها در برنامه تولیدی شرکت ملی پالایش و پخش در حالیست که هیچ نهاد نظارتی و به ویژه سازمان ملی استاندارد اراده‌ای مبنی بر بررسی استانداردهای بنزین‌های " پایه "، " اصلاحی " و با " وارداتی " از خود نشان نداده است. قطعاً تیره شدن آسمان کلانشهرها در این روز‌ها نتیجه سکوت غیر مسئولانه نهادهای نظارتی در مقابل کیفیت بنزین عرضه شده در کشور است.
در گروه سیمانی: عبدالرضا شیخان با اشاره به اینکه در حال حاضر اکثر واحدهای سیمان تعطیل یا نیمه تعطیل هستند به گفته: گاز بسیاری از واحدهای سیمانی قطع شده و آنها برای فعالیت خود از مازوت استفاده می‌کنند. وی با بیان اینکه دولت اعلام کرده که تا پایان سال ۹۴ در صورت قطعی گاز، سوخت مازوت کارخانجات مطابق قیمت پایه گاز فروخته شود، گفته: علی رغم این مصوبه به دلیل برخی از مشکلات همچنان کارخانجات سوخت مازوت را با نرخ پایه گاز خریداری نمی‌کنند. وی تصریح کرده: با تشدید آلودگی‌هوا قرار شده کارخانجات آلاینده مثل سیمان تعطیل شوند اما دولت هنوز اعلام نکرده آیا بابت این تعطیلی خسارتی پرداخت می کند یا نه. شیخان با اعلام اینکه دولت هنوز مطالبات کارخانه های سیمان را بابت تعطیلی سال گذشته پرداخت نکرده است، گفته: کارخانجات سیمان در سال گذشته ۲۰ روز کوره‌های خود را خاموش کردند و قرار شد بابت صرفه جویی گازی که صورت گرفته ۲۹ میلیون دلار به صنعت سیمان اختصاص پیدا کند.
در گروه بانکی: ولی الله سیف گفته در گذشته به دلیل شرایطی که وجود داشت بانک های بین المللی و خارجی هیچ ارتباط کارگزاری با بانک های ایرانی نداشتند، ما فقط چند کانال محدود داشتیم به همین دلیل هزینه تمام شده مبادلات ما به شدت افزایش می یافت. روش گذشته بسیار پرهزینه و ناامن بود، گاهی اوقات هم خسارت های عمده ای به بار می آورد. رییس کل بانک مرکزی تصریح کرده: آنچه مسلم است در مذاکرات هسته ای که انجام شد، دو اتفاق بسیار بزرگ و مبارک رخ داد، نخست قطعنامه هایی بود که در شورای امنیت سازمان ملل لغو شد و در آن شرایط خاص، تصور نمی شد به این سرعت این قطعنامه ها منتفی شود. سیف همچنین گفته: دومین اقدام که آثار بسیار بزرگ تری از اقدام نخست داشت، منتفی شدن پرونده پی. ام. دی و بسته شدن این پرونده بود که این موضوع آثار بسیار مثبتی را برای کشور دربردارد. وی خاطرنشان کرده: محدودیت هایی که در ارتباطات اقتصادی و بانکی کشور به وجود آمده باعثشده بود، قیمت تمام شده محصولاتی که ما به کشور وارد می کنیم و هزینه ارتباطات بین المللی به شدت افزایش یابد، با اجرایی شدن رفع تحریم ها، همه این موارد به شرایط عادی خود بازمی گردد. سیف با یادآوری بحثو بررسی مفصل در مورد این موضوع که روابط بانکی پیش نیاز توسعه روابط اقتصادی است، اظهارداشته: تفاهم نامه امضا شده دارای بندهایی است که از آن جمله می توان به رابطه کارگزاری بین بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و بانک مرکزی الجزایر، برقراری ارتباطات بانکی بین بانک های ایرانی و الجزایری و تاسیس یک حساب مشترک برای افزایش و سرعت تسویه مبادلات مالی بین دو کشور اشاره کرد. همچنین توافق اصولی بر تشکیل یک بانک مشترک ایرانی و الجزایری که طرفین، سرمایه گذاران مناسب را برای چنین کار مشترک معرفی و کمک کنند از دیگر موارد تفاهم شده بین ایران و الجزایر است تا به ارتقای حجم مبادلات اقتصادی بین دو کشور کمک کند. قرار است به محض اجرای برجام، بانک های دو کشور همکاری خود را آغاز کنند و در همین راستا هفته آینده هیاتی از ایران به همراه چهار تا پنج نفر از بانک مرکزی ایران به الجزایر می رود تا آمادگی لازم را به وجود آورند و بلافاصله فردای اجرای برجام همکاری های دو کشور آغاز شود.

در گروه حمل و نقل دریایی: محمدسعیدنژاد از انعقاد قراردادهایی به ارزش ۳.۷ هزار میلیارد تومان و در پیش رو بودن قرارداد دیگری به ارزش ۲.۶ هزار میلیارد تومان خبر داده و گفته: متقاضیان زیادی از بخش خصوصی در بنادر شمالی و جنوبی در صف سرمایه گذاری هستند که ما پاسخگوی همه تقاضاهای آنها نیستیم. در حالی طی ۶ ماه گذشته سرمایه گذاران بخش خارجی مراجعات زیادی برای همکاری در زمینه توسعه و تجهیز اسکله ها و بهره برداری داشتند که برای فعالیت آنها شرط شراکت با شرکت های معتبر ایرانی گذاشته شده است چرا که ما بیش از سرمایه به انتقال فنآوری هم می اندیشیم. بنابراین این شرکتها می توانند در احداثاسکله، تأمین تجهیزات اسکله ها و بهره برداری از اسکله های بندری ورود کنند. وی با بیان اینکه سازمان بنادر و دریانوردی معمولا " از بودجه عمومی و خزانه استفاده نمی کند و به صورت درآمد و هزینه ای عمل می شود که منابع موجود پاسخگوی همه طرح ها نیست، گفته: بخش قابل توجهی از مشکل تأمین سوخت شناورهای دریایی طی یکی دو سال گذشته مشکلات برطرف شده است. همچنین انتظار می رود تا یک سال آینده فاز اول بندر چابهار به طور کامل به بهره برداری برسد. به گفته سعیدنژاد طرح توسعه ای این بندر شامل ۵ فاز و با ۹۰ میلیون تن ظرفیت است. در این میان دولت یازدهم توجه ویژه ایی به توسعه بندرچابهار داشته و تا امروز ۴۰۰ میلیون دلار از صندوق توسعه ملی برای اجرای پروژه های این بندر اختصاص داده است. این درحالی است که چهارشنبه گذشته پیش نویس قرارداد با شرکت های هندی نهایی شده و آماده امضاء و طی مراحل اداری در ایران و هند است. وی گفته: در چارچوب این قرارداد طرف هندی ۸۵ میلیون دلار تجهیزات به بندر چابهار منتقل می کند. به این ترتیب جهشی بزرگ در فعالیت این بندر رخ خواهد داد. این بندر امکانات بسیار مناسبی دارد و بزرگترین کشتی در آن پهلو گرفته است. از سوی دیگر برای انتقال کالاها به این بندر تخفیفات ویژه ایی در نظر گرفته شده است. سعیدنژاد درباره آخرین وضعیت بندر شهید رجایی نیز گفته: در این بندر برای انتقال هر کانتینر توسط جرثقیل ۲۵ حرکت ثبت شده که این آمار با بهترین بنادر منطقه قابل مقایسه و رقابت است. در این میان رکورد ۳۲ حرکت هم تا ۶ ماه آینده محقق خواهد شد.

پیش بینی بازار دوشنبه ۳۰ آذر ماه ۹۴: با کاهش بیشتر بهای نفت در بازارهای جهانی و نگرانی ها از افت بیشتر طی روزها و هفته های آتی – بازار سهام اکثر نقاط جهان در رکود و شرایط نامطلوبی قرار گرفته است. از دیگر سو و در بازار سهام ایران، موعد انتشار گزارشت ۹ ماهه شرکتها فرا رسیده و برخی از اخبار غیر رسمی و شنیده ها دلالات بر تعدیل منفی عایدی و یا پوشش ضعیف بودجه بسیاری از شرکتها در بورس و فرابورس دارد. این در حالیست که یک ماه و نیم ماه بیشتر به اجرای احتمالی توافق برجام و کاهش تدریجی تحریمهای ایران نمانده است و مقامات غربی وعده داده اند تا دهم بهمن نسبت به اجرایی شدن یا نشدن توافق برجام اقدام و اعلام نظر خواهند کرد. چرا که اجرایی شدن برجام و کاهش تحریمها نیاز به اقداماتی از سوی ایران دارد که همچنان در جریان است و خوشبختانه مطابق انتظارات و مفاد توافقنامه برجام نیز پیش می رود. و اما آنچه اقتصاد و بازار سهام کم توان ایران را طی سال اخیر به چالش کشیده است، بحران نفتی و سقوط کم سابقه این ماده ارزشمند است که این روزها ارزش خود را تقریبأ از دست داده و از آب معدنی و دوغ هم ارزانتر است!. بدین ترتیب شاید بهتر باشد که دوران رکودی فعلی در بورس کم تحرک و کم فعال بود و از خرید سهامی که بالای ارزش ذاتی و سطوح ارزندگی خود قرار دارند، فاصله گرفت. شایان ذکر است که در بازار بورس و فرابورس ایران، سهام بیش از ۵۳۰ شرکت داد و ستد میشود که با توجه به شرایط خاص اقتصادی فعلی و حاکمیت رکود مزمن در بیشتر بخشهای اقتصادی کشور – سهام بیش از ۵۲۰ شرکت هنوز اصلاح قیمتی نشده و فراتر از ارزش ذاتی معامله میشود!. لذا بر خلاف اظهارات ناشیانه و نسنجیده بسیاری از کارشناسان و فعالان بازار، سطح عمومی قیمتها و شاخصها(علیرغم اصلاحات انجام شده) هنوز نیاز به اصلاح بیشتری دارد و افت بیشتر قیمت ها و شاخصها طی روزها و هفته های آتی دور از انتظار نیست.