کارگزاری اردیبهشت ایرانیان: پس از گذشت چند روز رالی کاهش سطح عمومی قیمتها و شاخصها در بازار، بورس تهران امروز متفاوتی به خود دید و در مسیر رشد و رونق نسبی قرار گرفت بطوریکه هم شاخص کل مثبت بود و هم حجم و ارزش معاملات روزانه از خط مهم ۲۰۰ میلیارد تومانی فراتر بود. بعد از ظهر امروز شاهد انتشار یک خبر مهم خوش نیز بودیم دایر بر اینکه بالاخره بعد از ۱۲ سال کش و قوس و انتظار - پیش نویس لغو تمام قطعنامه های شورای حکام امروز در وین امضاشدو پرونده هسته ای ایران در آژانس برای همیشه بسته شد. البته بسیاری از فعالان انتظار داشتند که عصر امروز و پس از انتشار خبر خوش بسته شدن پرونده PMD ایران در آژانس – شاهد اقبال بازار و رونق نسبی آن باشیم ولی بنظر می رسد رونق ناچیز بورس تحت تأثیر کاهش بهای نفت در بازارهای جهانی بوده که از اثرات خبر مثبت فوق کاسته است. در نتیجه میتوان انتظار داشت که از فردا شاهد تغییر رفتار و ذائقه سهامداران در بازار و رویکرد متفاوت طیف وسیعی از سهامداران و سرمایه گذاران در این بخش از فعالیتهای اقتصادی باشیم. در بازار امروز شاخص با افزایش ۱۶.۹۹ واحدی توانست به حفظ و تحکیم مواضع خود در کانال ۶۲.۲۳۳ واحدی نموده و خطر شکسته شدن کانال مزبور را کاهش دهد. حجم و ارزش معاملات نیز در حد قابل قبولی بود بطوریکه بیش از ۲۱۷.۲۰ میلیارد تومان در بورس و فرابورس بود. سهم بورسیان بالغ بر ۷۴.۴۶ میلیارد تومان و فرابورسیان نزدیک به ۱۴۲.۷۴ میلیارد تومان بود.
و اما بیشترین تاثیر مثبت در شاخص را نمادهایی چون: وانصار، وتجارت، شبندر… رقم زدند در حالیکه بیشترین تاثیر منفی در شاخص از ناحیه نمادهای تاپیکو، رمپنا، رانفور… بود. بیشترین ارزش معاملات(میلیارد ریال) مربوط به زمگسا(۸۹)، وبملت(۸۵)، ثاژن(۶۰) بود. در بازار امروز نمادهای ثنوسا، شیران، حفاری، چفیبرح متوقف شدند در حالیکه مرقام، لپارس، وتوصا، حتاید، بموتو … مورد بازگشایی قرار گرفت.

بسته شدن پرونده PMD ایران: آمانو امروز درباره پرونده پی ام دی در شورای حکام آژانس سخنرانی کرد. شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی ساعاتی پیش در جلسه‌ای در مقر این سازمان گزارش اخیر مدیر کل آژانس درباره مسائل گذشته و حال برنامه هسته‌ای ایران را بررسی کرده و رأی به بسته شدن پرونده PMD نمود. بر اساس گزارش خبرگزاری «اینترفکس» ‌روسیه، معاون وزیر خارجه روسیه گفته که مسکو در تلاش است تا اورانیوم غنی‌شده با غنای پایین‌تر در ایران را تا پیش از پایان سال از این کشور منتقل کند. بنا بر این گزارش، بر اساس توافقات انجام شده قرار بر این است تا اورانیوم با غنای پایین تر روسیه انتقال داده شده و در ازای آن اورانیوم خام خریداری شود. معاون وزیر خارجه روسیه همچنین درباره نشست آتی درباره سوریه گفته پس از مذاکرات روز سه‌شنبه میان «سرگئی لاوروف» وزیر خارجه روسیه و «جان کری» همتای آمریکایی‌اش، تصمیم نهایی درباره نشست سوریه در نیویورک اتخاذ خواهد شد. ریابکوف تأکید کرده، وزرای خارجه روسیه و آمریکا قرار است در مذاکرات امروز خود به موضوع فهرست سازمان‌های تروریستی در سوریه نیز بپردازند. سید عباس عراقچی معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه امروز در حاشیه بیست و ششمین نشست شورای برنامه‌ریزی منطقه‌ای اکو در جمع خبرنگاران در ارزیابی‌اش از قطعنامه پیشنهادی ۱ + ۵ به شورای حکام گفته: ما قبلا ارزیابی خود را از پیش نویسی که توسط ۱ + ۵ با مشورت ایران تهیه شده بود اعلام کرده و به اطلاع هموطنان رسانده‌ایم. لذا ارزیابی ما این است که پیش نویس این قطعنامه، ‌ تمام مولفه‌های لازم برای بستن پرونده موسوم به PMD و مسائل مربوط به گذشته را دارد و انشاالله به همین شکل که پیش نویس آماده شده است در ۲۴ آذر تصویب شود. عراقچی گفته: با اطمینان می‌توانیم بگوییم که با تصویب آن دستور کار آژانس در مورد ایران عوض و همچنین تمام قطعنامه‌ها لغو و نقشه راه بین ایران و آژانس نیز تکمیل خواهد شد. وی خاطرنشان کرده: با تصویب این قطعنامه با قاطعیت می‌توان گفت که پرونده PMD به تاریخ خواهد پیوست. معاون وزیر امور خارجه در ادامه در توضیح وقایع پس از بسته شدن PMD اظهار داشته: با بسته شدن PMD پرونده‌هایی که برای جمهوری اسلامی ایران ایجاد کرده‌اند و همچنین ادعاهایی مبنی بر اینکه ایران در گذشته، مقاصدی را دنبال می‌کرده لغو خواهد شد. ما ۱۲ سال است که تحت شدیدترین فشارها و تحریم‌ها قرار گرفته‌ایم و تمام پرونده ایران نیز بر مبنای همین قطعنامه بوده است. وی خاطرنشان کرده: آقای آمانو گزارش جامعی در این زمینه تهیه کرده است که با ارائه و تصویب این گزارش و ‌قطعنامه شورای حکام، پرونده ایران برای همیشه بسته خواهد شد. معاون وزیر امور خارجه با اشاره به گزارش آمانو گفته: در گزارش آقای آمانو آمده است که ایران برنامه نظامی هسته‌ای نداشته و هیچ مورد خلاف یا انحرافی در مواد هسته‌ای ایران مشاهده نشده که این گزارش در واقع تمام ادعاهای گذشته را باطل کرده است. وی به بخشی از گزارش آقای آمانو در خصوص مطالعات ایران تا قبل از سال ۲۰۰۳ اشاره کرده و اظهار داشته: در این گزارش آمده که ایران تا قبل از ۲۰۰۳ مطالعاتی در مورد مباحثنظامی انجام داده است که ما نه تنها این موضوع را قبول نداشته و مواضع خود را اعلام کرده‌ایم بلکه در آینده نیز باز هم به صورت دقیق‌تر و جزیی‌تر مواضع خود را به آژانس اعلام خواهیم کرد. البته این موضوع هم خلاف NPT نیست و بر فرض اینکه صحت نیز داشته باشد، در حقیقت باطل کننده تمام ادعاهایی است که در خصوص فعالیت‌های هسته‌ای ایران اعلام شده است. لذا با بسته شدن این پرونده، ‌ادعاهای غربی‌ها علیه جمهور‌ی اسلامی ایران بسته می‌شود و ما در اجرای برجام به آینده نگاه خواهیم کرد. «سرگئی ریابکوف» معاون وزیر خارجه روسیه نیز گفته است موعد روز اجرای برجام در نیمه دوم ماه ژانویه و از ۲۵ دی ماه سالجاری خواهد بود.
عراقچی همچنین در مورد جنگ یمن گفته: ائتلاف عربی به سرکردگی عربستان آتش‌بسی را که قرار بود از ۱۲ نیمه شب گذشته آغاز شود به درخواست منصور هادی به ۱۲ ظهر امروز سه‌شنبه ۲۴ آذر ‌به وقت صنعاء موکول کرده است.

بودجه سال ۹۵، انقباضی یا انبساطی؟: محمد باقر نوبخت در خصوص تعیین قیمت نفت و دلار در لایحه بودجه ۹۵ گفته: بودجه در دولت در حال رسیدگی است و قیمت نفت و دلار هنوز مشخص نشده است. وی در مورد این سؤال که آیا بودجه سال ۹۵ با توجه به افت قیمت نفت، انقباضی است، پاسخ داده: یکی از منابع درآمدی کشور نفت است و درآمدهای دیگری هم برای تأمین منابع وجود دارد و بودجه سال آینده انقباضی نیست. معاون رئیس جمهور در مورد وابستگی بودجه ۹۵ به نفت، گفته: در محاسبه نهایی می‌توانیم این را اعلام کنیم که چند درصد کاهش وابستگی بودجه به نفت را داریم و این رقم بعد از جمع‌بندی نهایی مشخص می‌شود. نوبخت درباره تأخیر در ارائه لایحه بودجه و اینکه چه‌زمانی بودجه به مجلس ارسال می‌شود، گفته: در دی ماه بودجه آماده و به مجلس ارسال خواهد شد و آقای رئیس جمهور دی ماه را اعلام کردند که فکر می‌کنم تا آن زمان لایحه بودجه به‌همراه لایحه برنامه ششم با هم به مجلس تقدیم شود. البته بخش اول لایحه برنامه ششم به مجلس ارسال شده و بخش دوم هم با بودجه سال ۹۵ ارسال خواهد شد. رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی در پاسخ به این سؤال که از مجلس اخباری مبنی بر تمدید یک‌ساله برنامه پنجم توسعه شنیده می‌شود و دلیل آنها هم تأخیر در ارائه لایحه برنامه ششم عنوان شده است، گفته: چرا بخواهند برنامه پنجم را تمدید کنند در حالی که لایحه برنامه ششم به‌زودی نهایی خواهد شد؟ و اما عبدالکریم رجبی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی از حضور وزیر امور اقتصادی و دارایی در جلسه هفته آینده این کمیسیون خبر داده و گفته: براساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده، قرار است علی طیب‌نیا وزیر امور اقتصادی و دارایی در نشست روز دوشنبه آینده کیسیون اقتصادی مجلس حضور یابد. گویا قرار است در این جلسه، طیب‌نیا ضمن پاسخ به سؤال تعدادی از نمایندگان مجلس پیرامون سیاست‌های پولی و مالی دولت در سال آینده، توضیحاتی نیز درباره نرخ ارز در بودجه ۹۵ و همین‌طور سیاست‌های مالیاتی این وزارتخانه در سال آینده به اعضای کمیسیون ارائه کند.

افزایش بدهی دولت: علی طیب‌نیا وزیر امور اقتصادی و دارایی پیشتر با اعلام اینکه برآوردهای اولیه بدهی دولت را ۲۵۰هزار میلیارد تومان نشان می‌دهد، گفته بود: تاکنون هیچ دستگاهی نتوانسته برآورد دقیقی از رقم بدهی‌های دولت داشته باشد. این در حالیست که خبرهای دریافتی از دولت نشان می‌دهد، رقم بدهی دولت بیش از ۳۸۰هزار میلیارد تومان شده است. و اما عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی پیشتر در اولین اعلام رسمی، بدهی دولت را ۱۰۰ میلیارد دلار اعلام کرده بود. بنابراین گزارش، از میزان بدهی‌های دولت، بیش از ۱۰۰هزار میلیارد تومان تنها مربوط به بدهی‌های دولت به بانک‌ها است. رقم بدهی دولت به پیمانکاران هم بیش از ۹۰هزار میلیارد تومان اعلام شده است. محمدرضا پورابراهیمی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی نیز خبر داده دولت ۹۰هزار میلیارد تومان به سازمان تأمین اجتماعی بدهکار است. از دیگر سو، مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران در نشست خبری اردیبهشت سال جاری، رقم بدهی‌های شرکت ملی نفت ایران را حدود ۵۰ میلیارد دلار دانسته و گفته بود: بدهی ۱۶۲هزار میلیارد تومانی این شرکت را دچار بحران مالی کرده است.

تسهیلات ارزان قیمت برای صادرکنندگان: مجتبی خسروتاج گفته بیش از ۲۰۰ میلیارد تومان وام در اختیار صادرکنندگان کالا قرار خواهیم داد. تسهیلات فوق براساس توافق نامه سه جانبه ای که اخیرا بین سازمان توسعه تجارت، سازمان برنامه و بودجه و بانک توسعه صادرات منعقد شده، با کارمزد بانکی شش درصد پرداخت می شود. البته این میزان تسهیلات با توجه به حجم بالای سالانه صادراتی کشور ناچیز است اما بودجه کافی برای اختصاص تسهیلات بیشتر نیز وجود ندارد. معاون وزیر صنعت با اشاره به کمرنگ شدن جایگاه نفت خام در اقتصاد کشور گفته: با توجه به کاهش قیمت جهانی نفت، افزایش صادرات از یک میلیون بشکه در سال به دو میلیون بشکه نفت نیز درآمد مطلوبی برای ایران نخواهد داشت و در بهترین شرایط می توان امیدوار بود که در سالهای آینده درآمدهای حاصل از صادرات نفت خام به ۲۲ تا ۲۸ میلیارد دلار در سال برسد. صادرات ۵۰ میلیارد دلاری غیرنفتی ایران در سال گذشته بیانگر این است که کشورمان در حال تبدیل به یک صادرکننده غیر از نفت خام می باشد و به تنوع کالایی خیلی خوبی در بخش های مختلف تولیدی و اقتصادی دست یافته است. لذا امروز می توان ادعا کرد که دیگر ایران وابسته به صادرات نفتی نیست هرچند میزان صادرات غیرنفتی کشورمان با توجه به منابع انسانی و خدادادی موجود در کشور ناچیز می باشد و تا میزان ایده آل فاصله زیادی دارد. وی با اشاره به سیاست های اقتصاد مقاومتی مبتنی بر اقتصاد دانش بنیان و تولید کالای صادراتی با ارزش افزوده بالا گفته: برای تحقق این سیاست ها باید موانع صادراتی برداشته شود اما تنها بخش خصوصی می تواند بهترین راهکارها را برای رفع این موانع ارائه دهد. معاون وزیر صنعت در ادامه به ارائه پیشنهاداتی در خصوص توسعه صادرات غیرنفتی پرداخته و گفته: یکی از روشها برای تحقق این امر جدا از رفع موانع، برگزاری نشست های مشترک مسئولان استانی با مسئولان تشکل ها و اتحادیه های صادراتی به منظور تدوین چشم انداز صادرات یک کالا در کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت، پیش بینی راهکارها و الزامات آن و نظارت مستمر بر عملیاتی کردن برنامه ها است. وی با اشاره به اینکه روش دیگر برای توسعه صادرات تعیین هدف کمّی برای آن در کل کشور است، گفته: در هشت ماهه سال جاری ۲۹ میلیارد دلار کالای غیرنفتی از ایران به خارج از کشور صادر شده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته در ارزش صادرات ۱۰ درصد کاهش دارد. در صادرات دو گروه کالایی که متاثر از قیمت جهانی نفت هستند از جمله پتروشیمی در هشت ماهه سال جاری صادرات محصولات این گروه کالایی در مقایسه با مدت مشابه سال قبل در وزن ۳۶ درصد افزایش داشته اما در ارزش هیچ افزایشی نداشته است. خسرو تاج گفته: ارزش صادرات گروه کالایی میعانات گازی نیز در هشت ماهه سال جاری در مقایسه با مدت مشابه سال قبل هیچ کاهشی در وزن نداشته اما حدود ۴۲ درصد در ارزش کاهش داشته است. در مجموع صادرات دو گروه محصولات پتروشیمی و میعانات گازی که وابسته به قیمت جهانی نفت هستند در هشت ماهه سال جاری در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۱۰ درصد در ارزش کاهش داشته است لذا اگر کاهش قیمت جهانی نفت ادامه داشته باشد، تا پایان سال حداقل صادرات را در این بخش خواهیم داشت.

نقطه نظرات کارشناسان: جلسه هفته گذشته شورای پول و اعتبار در حالی بدون تصمیم گیری در خصوص کاهش نرخ سود بانکی پایان یافت که در این جلسه مواردی همچون کاهش نرخ سپرده قانونی حساب سپرده سرمایه گذاری ممتاز و تعیین حداکثر نرخ تسهیلات عقود غیر مشارکتی برای تسهیلات این حساب به ۱۸.۵ درصد به تصویب این شورا رسید. از این رو این سوال مطرح می شود که آیا مصوبات اخیر شورای پول و اعتبار تأثیری در وضعیت اقتصادی کشور اعمال می کند و آیا این مصوبات می تواند مقدماتی برای عزم دولت جهت کاهش نرخ سود بانکی باشد؟ در همین ارتباط، شاهین شایان آرانی یکی از کارشناسان بازار سرمایه گفته: به نظر می رسید دولت عزم کاملی جهت کاهش نرخ تورم داشته باشد و برای دستیابی به این هدف ریاضت و رکود اقتصادی طی بازه زمانی بر اقتصاد کشور حاکمیت کند. چرا که تورم معضل اصلی اقتصاد بوده و هیچ گاه تجربه تورم تک رقمی را نداشته ایم و دولت در راستای کاهش نرخ تورم از طریق ابزارهای مختلف نقدینگی را مهار کرده است. وی به تورم حدود ۳۶ درصدی در دولت دهم اشاره کرده و گفته: نوسانات عجیب و غریب قیمت ها و بازارهای مالی در دولت قبل بحران هایی را به وجود آورد که دولت فعلی چاره دیگری جز مهار نقدینگی جهت کاهش نرخ تورم ۳۶ درصدی نداشت. بر این اساس در فضایی که سیاست انقباضی اجرایی می شود معمولاً رکود اقتصادی به وجود می آید. چرا که تجربه کاهش تورم و رشد اقتصادی بطور توأم بسیار دشوار است و اقتصاد کشور به ناچار دوره گذرای رکود و ریاضت اقتصادی را سپری می کند. وی با تأکید بر اینکه کاهش نرخ تورم یکی از مواردی است که می بایست در شرایط اقتصادی فعلی اتفاق افتد، به اشکالات سیاست های دولت در این راستا اشاره کرده و ابراز داشته: دولت در حالی در صدد کاهش نرخ تورم و دستیابی به تورم تک رقمی است که در این بین نرخ های سود بانکی را متعادل نکرد. به گونه ای که بانک مرکزی به بانک ها وام با بهره ۳۰ درصدی اعطا می کند و نرخ تسهیلات بانکی و بین بانکی همچنان در محدوده های قبلی یعنی زمانی که نرخ تورم ۳۵ درصد بوده، بدون تغییر باقی مانده است. بر این اساس به نظر می رسد دولت می بایست نرخ های بانکی را متعادل سازد، سپس نسبت به کاهش نرخ سود سپرده های بانکی اقدام کند. از این رو می توان گفت مصوبات جلسه هفته گذشته شورای پول و اعتبار تأثیری در این امر نخواهد داشت.
در گروه معدنی و فولادی: مهدی کرباسیان معاون وزیر صنعت معدن و تجارت به ریزش شدید ارزش روز شرکت های صنایع معدنی حاضر در بورس اشاره کرده و گفته: طی سال جاری ارزش روز بازارسهام شرکت‌های معدنی در بورس ۸۰ درصد کاهش یافته و این موضوع باعثشده تا سهم این شرکت‌ها از ارزش بازار سهام کشور از ۳۴ درصد قبلی به ۱۳ درصد ریزش کند. وی با بیان اینکه ۳ میلیون تن فولاد در انبارها مانده، گفته: این درحالی است که به دلیل کاهش قیمت ها در بازارهای جهانی و افت شدید صادرات فولاد و سنگ آهن، بیشتر معادن کشور تعطیل هستند. از سوی دیگر درحالی اتفاقات جدیدی درحوزه معدن و صنایع معدنی دنیا رخ داده که به دلیل سایه نفت، حوزه معدن نتوانسته رشد مناسبی داشته باشد. وی خاطر نشان کرده ارزش زنجیره معدن و صنایع معدنی در دنیا ۲ هزار میلیارد دلار در سال ۲۰۱۴ بود اما ایران سهم اندکی از آن داشت. اما در صورت وجود اراده و سرمایه‌گذاری ۵ تا ۱۰ ساله، می‌توانیم ضمن ایجاد ارزش افزوده، اشتغالزایی کرده و سهم خود از زنجیره معدن و صنایع معدنی دنیا را افزایش دهیم. به گفته کرباسیان در صورتی که هفته آینده بانک مرکزی آمریکا نرخ بهره را افزایش دهد، قیمت‌های جهانی از جمله سنگ آهن و فولاد با ریزش جدی دیگری مواجه خواهند شد. این درحالی است که تحلیلگران دنیا پیش‌بینی می‌کنند طی ۳ تا ۵ سال آینده درحوزه نفت اتفاق جدیدی رخ نخواهد داد. بنابراین ممکن است نرخ صعودی رشد برخی کشورها، نزولی شود. معاون وزیر صنعت معدن و تجارت با پیش بینی قیمت ۲۴۰ دلاری هر تن فولاد در سال ۲۰۱۶ تاکید کرده: در این صورت بازارهای جهانی دچار چالش خواهند شد اما دنیا به این نتیجه رسیده که باید قیمت‌ها را پایین آورده و به شدت بر روی کاهش قیمت تمام شده کار کند. چین بزرگترین تولیدکننده فولاد دنیا با ۸۳۲ میلیون تن تولید، تنها اقدام به صادرات ۳۰ تا۳۵ میلیون تنی می‌ کرد اما به دلیل جوایز صادراتی و برخی مشوق‌های دیگر، در سال ۲۰۱۵ بیش از ۹۰ میلیون تن صادر کرد و بازارهای جهانی را به هم ریخت. این موضوع باعثتا آمریکا اقدام به تعیین تعرفه ۱۲۰ درصدی در واردات فولاد چین کند. کرباسیان در بخش دیگری از سخنان خود گفته: در حالی سرمایه‌گذاران خارجی فعال در حوزه معدن و صنایع معدنی به شدت منتظر اعلام نرخ خوراک گاز هستند که هفته آینده این نرخ‌ها اعلام می شود اما این گروه خواهان اطلاع از آینده ۲۰ ساله قیمت خوراک گاز است. این درحالی است که درصورت اکتشافات درست، حتما جزو کشورهای ردیف اول دنیا در حوزه معدن و صنایع معدنی خواهیم بود. ضمن اینکه ارزش معدنی شناخته شده ایران ۷۰۰ میلیارد دلار است.

پیش بینی بازار چهارشنبه ۲۵ آذر ماه ۹۴: پس از تصویب قطعنامه در شورای حکام و بسته شدن پرونده PMD اینک چشمها به یک دیگر یعنی ۲۵ دی ماه دوخته شده تا شاهد روزی تاریخی در صحنه تعاملات بین المللی ایران با دنیای خارج و کاهش تدریجی تحریمهای ظالمانه جهانی علیه ایران باشیم. تحریمهایی که بیش از ۱۲ سال عرصه را بر کلیه فعالیتهای اقتصادی ایران تنگ کرد و سالهای سخت و مشق باری را بر ایران و ایرانیان تحمیل کرد. و اما هر چند که فرآیند لغو تحریمها زمانبر و تدریجی خواهد بود ولی انتظار می رود با اجرایی شدن توافق برجام تا یک ماه دیگر، فصل نوینی از شکوفایی و رشد اقتصادی در سرزمین پهناور ایران آغاز گردد و طی سالیانی نه چندان دور – کشور عزیزمان در رأس قدرت منطقه یعنی خاورمیانه قرار گیرد. در ارتباط با قطعنامه نسبتأ رضایتبخش امروز نیز در آژانس، شنیده شده کشور آلمان به نمایندگی از گروه ۱ + ۵، قطعنامه ای را به ۳۷ کشور عضو ارائه کرده و در پایان نیز نماینده جمهوری اسلامی ایران بیانیه خود را قرائت کرده است. بدین ترتیب، میتوان به مثبت شدن بازار و رشد سطح عمومی قیمتها در بازار فردا امیدوار بود و با اطمینان و اعتماد بیشتری اقدام به خرید و سرمایه گذاری در سهام ارزنده(و زیر ارزش ذاتی واقع شده) بازار کرد.