کارگزاری اردیبهشت ایرانیان: بازار بورس و فرابورس تهران با ارزشی معادل ۳۱۷ هزار میلیارد تومان کماکان پا به پای اقتصاد رکود زده ایران، روندی نزولی، فرسایشی و ملال آور را طی می کند. در روز جاری شاخص کل ۷۵ واحد افت تجربه نمود و در رقم ۶۲۷۲۰ واحد متوقف شد. اولین باری که شاخص کل این رقم را به خود دید دوم مهرماه ۱۳۹۲ بود. از آن روز بیش از دو سال گذشته است و شاخص امروز در همان جایی قرار دارد که دو سال قبل قرار داشت. تفاوت الان با آن زمان این است که بازار در آن زمان امیدواری های جدی و شدیدی نسبت به آینده اقتصادی داشت و هیچ بازاری رونق بازار بورس را نداشت اما اکنون ارزش روزانه معاملات به شدت افت کرده و هیچ امیدی هم به بهبود آن در بین کارشناسان و فعالان بازار به چشم نمی خورد. ارزش کل معاملات امروز اعم از بورس و فرابورس، سهام و اوراق مشارکت، بلوک و کد به کد در حدود ۲۵۰ میلیارد تومان گزارش شده است. بیشترین اثر منفی بر شاخص بورس از آن تاپیک و پارسان بود و بیشترین اثر مثبت متعلق به فارس و فولاد و شپنا.
تغییر و تحولات کلان اقتصادی چه بوده است که امروز شاهد این همه افت و رکود هستیم؟

در اوایل سال ۹۳ قیمت سنگ آهن از ۷۵ دلار به ۳۵ دلار کاهش یافت.
در نیمه اول سال ۹۳ قیمت مس از ۷۱۸۰ دلار به ۵۸۰۰ دلار کاسته شد و در ادامه آن در سال ۹۴ قیمت هر تن مس به ۴۶۰۰ دلار کاهش یافته است.
در نیمه سال ۹۳ قیمت آلومینیوم از ۲۱۴۰ دلار به ۱۷۵۰ دلار کاهش یافت و در آذر ماه ۹۴ قیمت هر تن آلومینیوم به ۱۴۵۰ دلار نیز رسیده است.
قیمت طلا نیز در سال از ۱۲۳۴ دلار به ۱۱۷۰ دلار کاهش داشته و اکنون ۱۰۷۷ دلار به ازای هر اونس می­باشد.
قیمت دلار در سال ۹۳ با ۳۰۵۰ تومن به ازای هر دلار کار خود را آغاز نمود و درمقاطعی به ۳۵۰۰ تومان نیز رسید اما در نهایت در نرخ ۳۳۴۰ تومان کار خود را پایان داد.
با شروع سال ۹۴ قیمت دلار اندکی کاهش یافت و امروز در اول آذرماه دلار با افزایشی ۷ درصدی مواجه بوده است.
قیمت جهانی نفت در حدود تیر و مرداد ۹۳ روند نزولی خود را آغاز نمود و از حدود ۱۰۰ تا ۱۱۰ دلار در هر بشکه به ۴۴ دلار در هر بشکه در پایان سال ۹۳ رسید و این افت قیمت نفت همچنان پایدار باقی مانده و امروز قیمت جهانی نفت چیزی بیشتر از ۴۲ دلار نمی­باشد. درآمدهای نفتی ایران در سال ۹۰ رقم خیره­کننده ۱۱۸ میلیارد دلار، در سال ۹۰ رقم ۶۳ میلیارد دلار، در سال ۹۲ رقم ۵۶ میلیارد دلار، در سال ۹۳ رقم ۳۰ میلیارد دلار، در سال ۹۴ حدود ۲۵ میلیارد دلار پیش بینی درآمدهای نفتی با نفت ۷۰ دلاری بوده است اما مطمئناً این رقم محقق نخواهد شد و انتظار می رود در خوش بینانه ترین حالت درآمدهای نفتی دولت به ۲۰ میلیارد دلار برسد. برای سال ۹۵ نیز با فرض افزایش ۵۰۰ هزار بشکه ای فروش نفت و ثابت ماندن قیمت نفت در حدود ۴۰ دلار درآمدهای نفتی ایران بیش از ۲۰ تا ۲۲ میلیارد دلار نخواهد بود.
چشم انداز
در بودجه ۹۵ کل کشور میزان فروش نفت ۲۲ میلیارد دلار در نظر گرفته شده است و قیمت نفت بین ۴۲ تا ۵۰ دلار برآورد گردیده است. به علاوه نرخ تسعیر ارز در بودجه ۹۵ باید چیزی حدود ۳۱۰۰ تومان باشد تا درآمد ۶۸ هزار میلیارد تومانی دولت از نفت محقق شود.
منابع عمومی بودجه ۹۵ از ۲۳۶ هزار میلیارد تومان به ۲۱۴ هزار میلیارد تومان کاهش یافته است. رقم مالیات برآوردی دولت برای سال ۹۵ همانند رقم فعلی بودجه یعنی ۸۶ هزار میلیارد تومان است. به نظر اکثر کارشناسان دولت به رقم ۸۶ هزار میلیارد تومان در سال جاری نخواهد رسید.
وضعیتی که اقتصاد ایران گرفتار آن شده است وضعیتی دشوار است و اساساً هیچ تحولی در کوتاه مدت نمی تواند نوشداروی این اقتصاد باشد بنابراین با نگاه کوتاه مدت و حتی میان مدت ورود به بازار سرمایه توصیه نمی شود مگر با هدف سفته بازی و نوسان گیری.
نرخ بهره فدرال
بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، بیشتر سرمایه‌گذاران انتظار دارند بانک مرکزی آمریکا افزایش نرخهای بهره را که از سال ۲۰۰۸ نزدیک صفر نگه داشته شده‌اند، در نشست دسامبر تصویب کند.
سنگ آهن
به نقل از رویترز، در کنار افت مجدد قیمت سنگ‌آهن دیگر کالاهای معاملاتی چین از فلزات پایه تا چرم همگی با افت قیمت مواجه شدند که منعکس کننده نگرانی سرمایه‌گذاران از کندی رشد اقتصادی چین است. شدیدترین افت در معاملات آتی آهن می‌تواند قیمت سنگ‌آهن را به زیر ۴۵ دلار به ازای هر تن(کمترین قیمت آن از سال ۲۰۰۸) بکشاند. این در حالیست که تاکنون در سال جاری قیمت سنگ‌آهن افتی ۳۶ درصدی را تجربه کرده است.
فولاد
میزان تقاضای فولاد چین در بازه زمانی ژانویه تا اکتبر در حدود شش درصد کاهش داشته که نشان‌دهنده کندی فعالیت صنعتی در دومین اقتصاد بزرگ جهان و ضعیف‌ترین رشد در ۲۵ سال اخیر بوده است.
نفت
کابینه عربستان روز دوشنبه اعلام کرد که این کشور آماده همکاری با کشورهای اوپک و غیراوپک برای دستیابی به ثبات در بازار خواهد بود. با این حال تردیدهایی وجود دارد که عربستان تغییر قابل‌توجهی در سیاست نفتی خود ایجاد کند. بانک بی‌ان‌پی در یک یادداشت پژوهشی نوشت: " به نظر ما قیمت ۴۰ دلاری نفت آمریکا کف قیمتی برای بازار در فصل زمستان خواهد بود. بعد از آن در تابستان ۲۰۱۶ و با ادامه‌ یافتن سیاست اوپک، ثبات در تولید آمریکا و واردشدن نفت ایران به بازارهای جهانی، قیمت نفت با فشار بیشتری مواجه می‌شود ".
شاخص دلار
وضعیت غامض اقتصاد جهانی، تشدید رکود در چین و وضعیت رکودی کشورهای نفت خیز، اقتصاد آمریکا را در شک و تردید فرو برده است. عدم افزایش نرخ بهره در آمریکا علی رغم بهبود اکثر متغیرهای اقتصادی آن به دلیل همین وضعیت پیچیده اقتصاد جهانی است که سران فدرال رزرو را همیشه دست خالی راهی نشست های مربوط به نرخ بهره فدرال می کند. امروز شاخص دلار در نزدیکی ۱۰۰ واحدی به سر برد تا این مقاومت روانی را به زودی پشت سر بگذارد. پیش بینی ها نشان میدهد که برابری یورو دلار در آپریل ۲۰۱۶ به زیر یک هم خواهد رسید.
گاز
نوسانات قیمت انرژی در یک سال گذشته میلادی، بازارهای زیادی را تحت تاثیر قرار داده است. نفت که بیش از یک سال است پله‌های سقوط را طی می‌کند و گاز نیز در برخی مناطق به این کاهش قیمت تن داده است.
برخی معتقدند که پایین بودن تقاضا در آستانه فصل زمستان، پیش‌بینی زمستانی معتدل در نیمکره شمالی زمین، افزایش بی‌سابقه ذخیره ‌سازی گاز در آمریکا، کاهش واردات LNG توسط هند و ژاپن و کره ‌جنوبی به عنوان بزرگترین مصرف کنندگان گاز، افزایش عرضه LNG توسط استرالیا و آمریکا مهمترین دلایل سقوط قیمت گاز در بازار اروپا و آمریکا بوده است. اما اینکه این کاهش قیمت چطور ممکن است خود را به کل بازار بکشاند و آیا تاثیری در مناطق دیگر هم می‌گذارد، درست همان چیزی است که برخی آن را به شدت تکذیب می‌کنند. نرسی قربان، کارشناس ارشد گاز در این رابطه به اقتصادنیوز گفت: در حالی که در شرایط فعلی متوسط قیمت گاز خانگی در آمریکا هفت سنت است، در ژاپن قیمت دیگری و چیزی در حدود پنج برابر قیمت فعلی در آمریکاست. برهمین اساس هم نمی‌توان قیمت‌های گاز در نقاط مختلف را با هم مقایسه کرد، چرا که قیمت گاز یک مساله منطقه‌ای است که ممکن است در هر منطقه، قیمت خاص خود را داشته باشد. در حقیقت مانند نفت، قابل تحلیل و تعمیم به نقاط دیگر نیست.

هر دم از این باغ بری می رسد
" خودروسازان به دلیل عدم تأمین مالی، خودرویی به مردم تحویل نمی دهند ". پیمان قربانی با توجه به اظهارات خودروسازان مبنی بر اینکه خودرو را به دلیل عدم تامین مالی تحویل نمی‌دهند، افزود: این موضوع به دور از اخلاق حرفه‌ای است و ارتباطی به بانک مرکزی ندارد چون قراردادی با مشتری انعقاد کرده و درآن متعهد شده‌اند که خودرو را در تاریخ مشخص تحویل دهند. همانطوری که اگر اسناد به بانک ارائه شود تامین مالی خواهد شد خودروسازان هم باید در موعد مقرر خودروهای تعهد شده را تحویل دهند. قربانی با تاکید بر اینکه تحویل و یا عدم تحویل خودرو هیچ ارتباطی به تامین مالی ندارد افزود: از ابتدا هم هیچ قرارداد یا تفاهمی نداشتیم که تا هنگامی که تامین مالی انجام نشده خودرویی هم تحویل نشود.
اوضاع سیاسی
وزارت دفاع روسیه با تأیید خبر هدف قرار گرفتن یک فروند جنگنده سوخو ۲۴ این کشور در مرز سوریه و ترکیه از احتمال هدف قرار گرفتن این جنگنده از زمین خبر داد. وزارت خارجه ترکیه اعلام کرده که سفر وزیر خارجه روسیه به آنکارا که قرار بود فردا چهارشنبه انجام شود، ‌ لغو شده است. دیمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ کرملین هم به خبر ساقط شدن جنگنده روسی واکنش نشان داد و این مساله را «حادثه‌ای یسیار جدی» خواند.
درباره بازار
بازار امروز بازاری متعادل بود و مانند روزهای قبل شاهد بلوک های متعدد بودیم. در بازار امروز نیز، قزوین، شفارس با صف های خرید با ثبات کار خود را پایان دادند. فاذر که در آن خبر از تغییرات سهامداری به گوش می خورد شاهد صف شدن ها و عرضه های مکرر صف بودیم. در آکنتور که خبر قرارداد صندوق های فروشگاهی در آن جدی شده است شاهد تشکیل صف خرید بودیم. در طرف مقابل اوضاع وخیمی در وکار، حق فولاد مبارکه، فولاد خوزستان و قند اصفهان شاهد بودیم. صف های فروشی که نشان دادند فردا هم جمع شدنی نیستند.
پیش بینی بازار فردا
با توجه به افق های پیش رو در مورد قیمت های جهانی و تأثیر آنها بر سودآوری شرکت های داخلی، انتظار نمی رود شرکت های فعال در زمینه سنگ آهن، فولاد، مصالح ساختمانی شاهد گزارشات مثبتی برای سال بعد باشیم به علاوه پیش بینی ها جهانی از قیمت نفت نشان از نزول این ماده با ارزش می باشد. در حوزه محصولات پتروشیمی نیز کاهش قیمت های جهانی این محصولات کماکان ادامه دارد و تنها روزنه امید در این گروه در شرایط فعلی بالا رفتن نرخ برابری دلار و ریال است که آن هم در شرایطی که دولت به دنبال مهار سفت و سخت تورم باشد بعید است اتفاقی جدی در آن بیفتد. با توجه به این مطالب، برای بازار فردا نیز انتظار می رود بازاری کم حجم و کم و رونق داشته باشیم.