ملت ایران: طی یک سال اخیر بازار کالاهای گوناگون از مواد غذایی و بهداشتی گرفته تا کالاهای خانگی و صوتی و تصویری و همچنین کالاهای حوزه کامپیوتر شاهد اتفاقات گوناگون و البته غیرقابل پیش بینی بوده است. در این میان، شاید بتوان گفت لپ تاپ ها از کالاهایی هستند که طی یک سال گذشته بازار بسیار پرافت وخیز و خبرسازتری داشته اند تا سایر کالاهای حوزه کامپیوتر!

از نوسانات شدید قیمت و کاهش شدید موجودی و همچنین عدم تعادل در عرضه و تقاضا این کالا گرفته تا بروز مشکلاتی در زمینه ترخیص این کالا از گمرکات کشور، چنددستگی قیمت در بازار و… از اتفاقاتی هستند که طی یک سال گذشته در بازار لپ تاپ شاهد آنها بودیم. اتفاقاتی که تاثیر آنها را در بازار حتی در ماه های پایانی سال شاهد هستیم. فعالان بازار می گویند همه این اتفاقات ناشی از نوسانات نرخ ارز و رشد شدید قیمت ها در بازار است و اعداد و ارقام مختلفی را(از ۱۰۰ تا ۱۵۰ درصد) در رابطه با میزان رشد قیمت ها اعلام می کنند. اعداد و ارقامی که با یک بررسی اجمالی و پیگیری و مقایسه قیمت دلار آزاد در یکسال گذشته می توان میزان رشد قیمت ها را در بازار محاسبه کرد.

ساده ترین راه این است که نرخ دلار آزاد را در اسفند ماه سال ۹۰ که در حدود یک هزار و ۸۰۰ تا یک هزار و ۸۵۰ تومان بوده است با اسفند سال ۹۱ که در حدود سه هزار و ۵۰۰ تومان بود را مقایسه و تاثیر این افزایش نرخ را روی قیمت کالاهای کامپیوتری و به ویژه لپ تاپ بررسی کنیم. با توجه به این موضوع ما در این گزارش به بررسی روند قیمت ها و همچنین وضعیت کلی بازار لپ تاپ طی یک سال اخیرپرداخته ایم.

رشد ۱۰۰ تا ۱۵۰ درصدی قیمت لپ تاپ در یک سال
تا همین یک سال پیش، اکثر افرادی که قصد خرید لپ تاپ را داشتند با حداقل موجودی ۴۵۰ تا ۵۰۰ هزار تومان، می توانستند یک لپ تاپ با کانفیگ(قابلیت های فنی) پایین خریداری کنند. اما اکنون برای خرید یک لپ تاپ با همان مشخصات یا حتی یک مینی لپ تاپ که سابق بر این قیمتی حدود ۴۰۰ تا ۴۵۰ هزار تومان داشت باید مبلغی بیش از یک میلیون تومان هزینه کرد.
این موضوع به خوبی بیانگر اتفاقی است که در تنها یک سال اخیر برای بازار لپ تاپ افتاده است و همه تقصیر را بر گردن نوسانات نرخ ارز می اندازند.

البته اتفاقات دیگری در برخی از برهه های زمانی مانند انتشار خبر ممنوعیت واردات لپ تاپ و همچنین عدم ارائه ارز مبادل ای به واردکنندگان نیز در این آشفتگی قیمت در بازار لپ تاپ تاثیرگذار بوده است. براساس بررسی های انجام شده که در تحقیقات بازاری و مقایسه لیست قیمت ها طی یک سال اخیر به دست آمده است و مورد تایید کارشناسان بازار قرار گرفته است، به طور کلی میزان تغییرات قیمت را در بازار لپ تاپ طی یک سال اخیر حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ درصد بوده است. البته تغییرات قیمت ها در مورد برندهای گران قیمت مانند اپل و سونی محسوس تر بوده است.

همچنین نمونه های ارزان قیمت که در بازار با مخاطبان بیشتری مواجه هستند از لحاظ موجودی با کاهش بیشتری مواجه بوده و در صورت موجود بودن هم با قیمتی بالاتر از عرف بازار به فروش می رسند. اگر بخواهیم روند قیمت ها را طی یک سال اخیر به طور خلاصه بررسی کنیم باید بگوییم که از نیمه دوم فروردین ماه سال جاری تا اوایل اردیبهشت ماه که نرخ دلار آزاد به حدود یک هزار و ۹۰۰ تومان رسید قیمت ها نسبت به اسفند ماه سال ۹۰ در حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش یافت. این افزایش قیمت در اردیبهشت ماه و با کاهش نرخ دلار به رقم یک هزار و ۷۰۰ تومان در حدود ۱۰ تا ۱۲ درصد کاهش یافت.

اما از اواخر اردیبهشت و اوایل خردادماه قیمت ها در بازار لپ تاپ در حدود ۵ درصد افزایش یافت. رقم رشد قیمت لپ تاپ در تیر ماه با رشد نرخ دلار آزاد به مرز دو هزار تومان در حدود ۸ تا ۱۰ درصد افزایش یافت. اما مردادماه، درصد تغییرات نرخ لپ تاپ به اوج خود رسید و در نیمه نخست مرداد ماه، میزان تغییرات قیمت لپ تاپ نسبت به تیر ماه، در حدود ۵ تا ۸ درصد و در حدود ۲۵ تا ۵۰ هزار تومان و در نیمه دوم مردادماه نسبت به نیمه اول در حدود ۱۰ تا۱۵ درصد بوده است. این روند با رشد بیشتر نرخ دلار آزاد در نیمه دوم شهریور ماه به رقم حدود دو هزار و ۵۰۰ تشدید شد و به این ترتیب در بازار لپ تاپ با رشد ۱۵ تا ۲۰ درصدی قیمت ها مواجه شدیم.

رشد نرخ دلار آزاد در اوایل مهر ماه به رقم سه هزار موجبات رشد مجدد ۲۰ درصدی قیمت ها در بازار لپ تاپ را فراهم آورد و با رشد قیمت دلار آزاد به رقمی حدود سه هزار و ۵۰۰ تومان در نیمه دوم دوباره در بازار شاهد رشد ۲۰ درصدی قیمت ها بودیم. اوایل آبان ماه نیز با یک کاهش ۵ درصدی قیمت در بازار مواجه شدیم که این کاهش موقتی با اعلام خبر محدودیت ثبت سفارش و پس از آن ممنوعیت ثبت سفارش این کالا به رشد مجدد قیمت ها منجر شد.

از این زمان تا اواسط آذر ماه که نرخ دلار آزاد روی رقمی نزدیک به سه هزار تومان در نوسان بود، باافت و خیزهایی در زمینه قیمت مواجه بودیم که این روند در دی ماه و با رسیدن نرخ دلار آزاد به حدود سه هزار و ۳۰۰ تومان تشدید شد. در نهایت در بهمن ماه با رکورد زدن نرخ دلار آزاد قیمت ها در بازار لپ تاپ به اوج خود رسیده و فروشندگان نیز از عرضه کالا به بازار خودداری کردند. در چنین شرایطی بازار عملا به حالت نیمه تعطیل در آمده و از خرید و فروش خبری نبود. در این زمان فعالان بازار به بازار شب عید دل بسته و تمام توان خود را برای حفظ موجودی برای بازار شب عید جمع کردند.

از اواخر بهمن ماه نیز با وجود کاهش نرخ دلار آزاد، اما در بازار تغییر خاصی ایجاد نشده و بازار همچنان راکد و بی رونق بود.
روند نزولی تقاضا در بازار شب عید لپ تاپ تا اواخر اسفندماه و حتی هفته های آغازین فروردین ۹۲ ادامه داشت و بازار این کالاها یک بازار نیمه تعطیل بود!