بورس: سقوط یا حباب‌شکنی؟

روز گذشته سومین ریزش بالای ۲ درصدی بورس طی یک سال اخیر به ثبت رسید و باعثشدشاخص کلبازار از ۷۵ هزار واحد که سطح مقاومتی مهمی برای بازار محسوب می‌شد، تنزل کند. این در حالی است که تحلیلگران تکنیکال بازار سرمایه با استناد به روندهای تکنیکی و واقعیت‌های فاندامنتال بازار معتقدند گرچه امکان ریزش‌های بیشتر در بازار وجود دارد، اما جای نگرانی نیست؛ چراکه روند بازار حکایت از تخلیه حباب و آماده‌سازی سهام شرکت‌های بورسی برای استقبال دوباره سرمایه‌گذاران دارد و نمی‌توان کاهش‌های کنونی را سقوط بازار دانست.

ریزش ۰۷/۲ درصدی بورس تهران در روز گذشته(معادل ۱۵۸۱ واحد) پس از افت ۱۳/۲ درصدی و ۷/۲ درصدی آن در شهریور و دی‌ماه ۹۲ سومین افت بالای ۲ درصدی یک سال گذشته بورس محسوب می‌شود که افق جدیدی را پیش روی تحلیلگران بازار قرار داده است.

بر این اساس روز گذشته در بورس تهران ۷۵۱ میلیون و ۷۲ هزار سهم به ارزش ۳ هزار و ۱۰۷ میلیارد و ۲۷۷ میلیون ریال در ۶۳ هزار و ۴۷۰ دفعه معاملاتی مبادله شد تا فعالان بازار سرمایه شاهد کاهش ۰۶/۱۵۸۱ واحدی شاخص بورس تهران باشند.

تاثیر معاملات منفی هلدینگ خلیج فارس، مخابرات ایران، تاپیکو، نفت و گاز پارسیان و غدیر سبب شد تا از بازدهی شاخص بورس تهران ۰۷/۲ درصد کاسته و عدد شاخص به رقم ۷۴ هزار و ۹۲۰ واحدی بازگردد. این افت شاخص منجر شد تا شاخص از ابتدای سال تاکنون ۲/۵درصد کاهش یابد.

اما روز گذشته بیشترین حجم معاملات به صنایع فلزات اساسی، بانک‌ها و موسسات اعتباری و محصولات شیمیایی و مخابرات مربوط بود. بیشترین ارزش معاملات نیز به نام فلزات اساسی، محصولات شیمیایی، بانک‌ها و موسسات اعتباری مخابرات، خودرو و ساخت قطعات ثبت شد.
در ادامه معاملات روز گذشته نماد معاملاتی شرکت‌های کشتیرانی جمهوری اسلامی با توجه به تعدیل پیش‌بینی درآمد هر سهم و توسعه صنایع بهشهر با توجه به تغییر با اهمیت در سرمایه‌گذاری‌های شرکت متوقف شدند.

پیش‌بینی‌های محتاطانه سود شرکت‌ها در سال ۹۳ در پی افزایش قیمت حامل‌های انرژی و تخصیص بخشی از سرمایه‌گذاری‌ها به سپرده‌های بانکی، این روزها از سوی کارشناسان بازار سرمایه به عنوان ابهاماتی در عرصه اقتصادی کشور نام برده می‌شوند که سبب شده تا دیروز نمودار شاخص بورس تهران با شیب نزولی ۴۵ درجه به فعالیت خود پایان دهد.

بازار راه خود را می‌یابد
علیرضا عسگری‌مارانی، مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری ملی ایران افت شاخص بورس را به ریسک‌های سیستماتیک نسبت داد که از سوی دولت و مجلس به بنگاه‌های اقتصادی تزریق شده و اکنون در قیمت سهام شرکت‌ها نمود یافته است.

بر این اساس، پس از آنکه وی تاکید می‌کند که اگر دولت و مجلس با تصمیمات خود در بازار سرمایه دخالت نکنند این بازار راه خود را می‌یابد، یادآور شد: بازار سرمایه در تبلور پیش‌بینی‌هایی که می‌کرد قیمت سهام شرکت‌ها را افزایش داد، اما با این ریسک‌های سیستماتیک مجلس و دولت، به جای آنکه مردم را به حضور در بازار سرمایه تشویق کند نسبت به این بازار نگران‌تر کرده است.

مارانی از نرخ‌گذاری گاز و اوره به عنوان ریسک‌هایی نام برد که با افزایش قیمت حامل‌های انرژی، قیمت تمام شده بنگاه‌های اقتصادی را افزایش داده است.

مدیرعامل «ونیکی» از تغییر رویکرد وزیر صنعت، معدن و تجارت انتقاد کرد که بنا به ابلاغیه سیاست اقتصاد مقاومتی از سوی مقام معظم رهبری باید به دفاع از صنعت و حمایت از تولید بپردازد.

این در حالی است که این تصمیمات بدون توجه به شرایط اقتصادی کشور اتخاذ می‌شوند.
به گفته وی، در این شرایط از اقتصاد کشور، دولت باید با برخورداری از الگوی اقتصادی مشخص از طریق بازار سرمایه به کنترل تورم بپردازد.

اصلاح قیمت‌ها ضروری است
مدیر سرمایه‌گذاری شرکت سرمایه‌گذاری توسعه ملی نیز در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد» شرایط حاکم بر بازار سرمایه را فاقد هرگونه دلیل بنیادی می‌داند. اگرچه در این میان وی در برخی از نمادها، اصلاح قیمت‌ها را ضروری عنوان کرد.

پژمان شعبانپور معتقد است: در برخی صنایع و نمادها یکسری نشانه‌های امیدوارکننده سبب رشد قیمت سهام شده و شاخص آن صنعت را افزایش داده بود. این در حالی است که آثار این اخبار و عوامل به صورت کلی بر سودآوری شرکت‌های حاضر در صنعت مزبور محاسبه نشده بود؛ مساله‌ای که سبب شد تا در سال جاری شاهد کاهش قیمت سهام این شرکت‌ها و منفی شدن روند کلی بازار باشیم.

در این بین سود بانکی ۲۵ درصدی تنها دلیل بنیادی بود که از سوی وی به عنوان عامل کاهنده نام برده و این گونه توضیح داده شد: افزایش سود بانکی با نسبت پی بر ای ۴ واحدی بدون ریسک عملا فرصت سرمایه‌گذاری را برای بازار پول فراهم آورده و سبب شده است تا اقبال از سرمایه‌گذاری در سهام شرکت‌های با نسبت پی بر ای ۴ همراه با ریسک در بازار سرمایه کاهش یابد.

مدیر سرمایه‌گذاری «توسم» که معتقد است در حال حاضر بازار در حال اصلاح نسبت پی‌برای خود است، از افرادی که سرمایه‌های خود را از بازار سرمایه خارج و در بانک‌ها سرمایه‌گذاری کرده‌اند به عنوان برندگان کوتاه‌مدتی نام می‌برد که تنها در یک دوره ۳ تا ۶ ماهه از بازار سرمایه جلوتر هستند. به‌زعم وی افرادی که سهام شرکت‌های با پی بر ای ۴ را از این فروشندگان خریداری می‌کنند در دوره‌های ۹ و ۱۲ ماهه به برندگان بازار سرمایه تبدیل خواهند شد.

بنا به پیش‌بینی شعبانپور رشد بازار سرمایه در بلندمدت که ناشی از الزام تطبیق بانک‌ها با چشم‌انداز نرخ تورم ۲۵ درصدی انتظاری است، سبب کاهش سود بانک‌ها خواهد شد.
وی به استدلال سرمایه‌گذارانی که تلاش دارند تا از فرصت کنونی بازار پول بهره‌مند شده و عنوان می‌کنند که پس از کاهش نرخ سود بانکی، سرمایه‌های خود را به سمت بازار سرمایه گسیل می‌دارند، این گونه پاسخ داد: هیچ کس آنقدر باهوش نیست که قادر به پیش‌بینی زمان کاهش نرخ سود بانکی و کف قیمت‌ها در بازار سرمایه باشد؛ بنابراین با شروع رونق بازار سرمایه این افراد به طور قطع از این رشد بازخواهند ماند.

در این بین به گزارش «دنیای اقتصاد»، روند کلان اقتصاد کشور فارغ از نگاه خرد به بازارها نشان می‌دهد دولت برای کنترل تورم چاره‌ای جز افزایش سود ندارد و به این دلیل کاهش نرخ سود نیز موضوعی نیست که بتوان گفت با قطعیت به بهبود بازار سرمایه منجر می‌شود، چراکه در کلان اقتصاد هنوز تطابق خاصی با نیاز بازار رخ نداده است.

این کارشناس بازار سرمایه از باز شدن گره طرح‌های توسعه‌ای شرکت‌ها، افزایش تولید و فروش در صنایع پتروشیمی و خودرویی، بهره‌برداری طرح‌های توسعه‌ای شرکت‌ها در سال‌های ۹۴ و ۹۲ را به عنوان مستندات این چشم‌انداز مثبت اقتصادی سیاسی کشور نام می‌برد.

ثبات بازار در دو ماه آینده
حسین خزلی‌خرازی، کارگزار بورس اوراق بهادار تهران نیز معتقد است: با توجه به اینکه در سه ماه اخیر بازار سرمایه منفی بوده، پیش‌بینی می‌شود که در ۲ ماه آینده و در ماه‌های اردیبهشت، خرداد و تیر با نزدیک شدن به فصل مجامع شاهد ثبات در بازار سرمایه باشیم و احتمالا رونق و رشد ملایمی هم در بازار داشته باشیم، بنابراین پیش‌بینی می‌شود در ماه‌های آینده ثبات و رونق نسبی را در بازار مشاهده کنیم.

خرازی در خصوص زمان ایجاد ثبات در بازار سرمایه گفت: در این خصوص باید صبر کنیم که گزارش ۶ ماهه دوم ارائه شود تا اثر افزایش قیمت کالا‌ها بر شرکت‌ها نمایان شود.