ملت ایران: با توجه به کاهش موجودی پسته در انبارها و پایین بودن قیمت عرضه این کالا در بازار های بین الملل، روند صادرات پسته نزولی بوده و در سه ماهه اخیر کاهش چشم گیر داشته است؛ هم اکنون در بازار پسته ای برای فروش نداریم و انبارها تقریبا خالی شده است.

پسته نخستین محصول صادراتی کشور در حوزه کشاورزی، به یکی از پرحاشیه ترین محصولات در ماه های اخیر تبدیل شد. کم آبی، خشکسالی و در نتیجه کاهش تولید و در برخی مقاطع افزایش تقاضا و حتی ممنوعیت صادرات، این محصول را بیش از پیش در سرفصل اخبار بخش کشاورزی کشور قرار داد.

هم اکنون کشور ما با تولید نزدیک به ۲۰۰ هزار تن پسته در سال، دومین تولیدکننده این محصول در جهان به شمار می رود و این در حالی است که ایران تا سال گذشته در سکوی اول تولید پسته جهان قرار داشت اما آمریکا با افزایش سطح زیر کشت و افزایش عملکرد در واحد سطح، توانست جای ایران را در تولید این محصول با ارزش کشاورزی بگیرد.

کارشناسان معتقدند که تولید پسته در ایران روز به روز در حال افول است و خشکسالی و کم آبی موجب شده تا باغ های پسته خشک شوند. برطبق گزارشات منتشر شده هم اکنون دنیا به شدت نیاز به پسته ی ایران دارد و ما هیچ مشکلی برای فروش آن نداریم، اما به سمتی می رویم که تولیدی برای بازار جهانی نداریم، پس باید فکر تولید باشیم. در این حال آمریکا تولید خود را روز به روز افزایش می دهد و برآورد کارشناسان این است که در سال ۲۰۱۶ به تنهایی ۵۰۰ هزار تن پسته را برداشت می کند.

کاهش تولید پسته در گزارشات صادراتی نیز مشخص است؛ هم اکنون قیمت تمام شده صادرات پسته ۲۸ هزار تومان است و در سه ماهه نخست امسال تنها ۱۹ هزار تن پسته صادر کرده ایم، این در حالی است که در سه ماهه اول سال گذشته این رقم نزدیک به ۲۸ هزار تن بود.

در همین حال بارش بی موقع باران در فصل بهار عملکرد تولیدی درختان پسته در سال جاری را کم کرده است و در نهایت باعثکاهش عملکرد پنج درصدی در فصل برداشت خواهد شد. شرایط جوی در سال جاری به شکلی بوده که کاهش بارگیری درختان پسته را به همراه داشته و عامل پر نشدن خوشه های درختان شده است.

اما در خصوص عملکرد دولت در زمینه ی صادرات پسته می توان گفت که عملکرد دولت درچند سال اخیر در بحثصادرات پسته مطلوب بوده است اما متأسفانه در چند ماه اخیرمسئولان طی اقدامی غیرکارشناسانه و غیرمنطقی در جهت کنترل قیمت پسته در بازارهای داخلی مانع صادرات پسته از کشور شدند.

متأسفانه این اقدام غیرکارشناسانه و غیرمنطقی مسئولان منجر به شوک بازارهای صادراتی پسته و نیز از دست رفتن و عدم اعتماد بسیاری از سرمایه گذاران خارجی به خرید این محصول شد به همین جهت امروز شاهد کاهش صادرات پسته در کشور هستیم.

نوسانات نرخ ارز نیز یکی دیگراز دلایل کاهش صادرات پسته است؛ متأسفانه نوسانات و تغییرات شدید نرخ ارز منجر به شک و تعلل سرمایه گذاران داخلی درخصوص صادرات پسته از کشور شده به همین علت کشور در سه ماه نخست سال با کاهش صادرات پسته مواجه شده است.

متأسفانه از سوی دولت تا به امروز حمایت جدی و مؤ ثری ازصادرکنند گان پسته مشاهده نشده است و دولت ارز وارده به کشور را با نرخ پایین تری نسبت به نرخ آزاد در بازار از صادرکنندگان پسته خریداری می کند که این مهم از جهت تناسب با هزینه های تولید و نیز صادرات این محصول از توجیه اقتصادی مناسبی برای صادرکنندگان برخوردار نیست.

اما آمار و ارقام نشان می دهد که هم اکنون پسته از ایران به ۸۰ تا ۸۵ کشور دنیا صادر می شود و اکثر نقاط دنیا خریدار پسته ایرانی هستند. محصول سال گذشته پسته حدود ۱۸۰ هزار تن بوده که ۱۳۰ هزار تن آن صادر شده و ۵۰ هزار تن به مصرف داخل اختصاص یافته است.

در حال حاضر باقی مانده محصول سال گذشته جهت صادرات مربوط به کسانی می شود که تمایل به فروش نداشتند و با توجه به افت قیمت دلار قیمت صادراتی پسته هم پایین آمده. پسته ای که ماه گذشته کیلویی ۳۵۰۰۰ تومان بوده حالا به حدود ۲۷۰۰۰ تومان رسیده و همچنین پیش بینی می شود تا آخر شهریور به کیلویی ۲۵۰۰۰ تومان نیز برسد.

مشکلات مالیاتی را از دیگر دغدغه های صادر کنندگان است به نحوی که همواره طی ۳۰ – ۲۰ سال گذشته صادرکنندگان از دادن هر نوع مالیات و عوارضی معاف بودند ولی اخیرا سخت گیری های اداره دارایی سبب توقف کار بسیاری از صادرکنندگان شده است.

در پایان امید می رود دولت جدید با اقدامات کارشناسانه راه حل های مناسبی را جهت افزایش تولید، رفع مشکل کم آبی باغات پسته و افزایش صادرات اجرا نماید.