به گزارشملت ایرانپس از برگزاری و پخش اولین مناظره جمعی تلویزیون که با انتقاد برخی نامزدها و کارشناسان هم همراه بود، خبرنگار ایسنا به میان بینندگان این برنامه چهار ساعته رفت تا نظر آنان را درباره نحوه برگزاری مناظره ها و اینکه مناظره های این دوره نسبت به چهار سال قبل در چه سطحی قرار داشتند، جویا شود.

در گفته های مخاطبان مناظره ها انتقادهایی مبنی بر اینکه «برنامه اصلا شبیه مناظره نبود»، «به نامزدها توهین شد»، «مناظره شبیه کلاس درس بود»، «مناظره هشت تایی جواب نداد»، «زمان برنامه مناظره طولانی و کسل کننده بود»، «حضور ناظر در کنار مجری لزومی نداشت» و… به چشم می خورد.

همچنین «جلوگیری از توهین نامزدها به یکدیگر در فضای فعلی مناظره»، «دکور خوب و تصویربرداری مناسب»، «طرح سوالات خلاقانه»، «رعایت وقت توسط نامزدها» و… از نکات مثبتی بود که برای اولین مناظره جمعی تلویزیون، توسط بینندگان برشمرده شد.

***شبیه مناظره نبود

خانمی ۲۶ ساله، دانشجوی رشته ارتباطات در گفت وگویی با اعتقاد بر اینکه مناظره ها شبیه به مناظره نبوده است، می گوید: این در حالی است که مناظره یک حالت پینگ پنگی دارد. این برنامه یک مناظره نبود بلکه فقط یک برنامه با حضور کاندیداها بود. این برنامه حتی نظر خود کاندیداها را جلب نکرد تا جایی که خودشان اعتراض کردند.

او می گوید: عکس هایی که در این مناظره پخش شد را می توانستند در گفت وگوهای دیگر بگذارند و در وسط مناظره لازم نبود. نمی گویم بی نتیجه بود اما به اندازه ی چهار ساعت وقتی که گرفتند مناظره خوبی درنیامد.

او همچنین درباره دکور مناظره ها اظهار می کند: دکور مناظره ها خیلی سفید بود اما تصویربرداری خوبی صورت گرفت. در زمینه وقت نیز خوب عمل کرده بودند اما مجری در اعتراض کاندیداها به شیوه سوال ها عملا حرفی برای گفتن نداشت.

*** انگار مدیر کارخانه تعیین می کردند نه رییس جمهور

مردی ۵۶ ساله و کارمند با اشاره به اینکه صدا و سیما کارشناسانه عمل کرده است، می گوید: عکس العملی که کاندیداها نشان می دادند به گونه ای بود که می شود آنها را بعدا به طنز تبدیل کرد. جواب برخی از مناظره ها بسیار شوخ طبعانه بود و بازخوردی کمدی داشت.

او با اعتقاد بر اینکه مایه ی کار خوب بوده است، می افزاید: با توجه به تعریفی که از مناظره داریم، می شود گفت مناظره از برنامه های آمریکایی کپی شد. با توجه به اینکه کار با سابقه ای نبود بیشتر شبیه به مسابقه بود، کاندیداها می توانستند پاسخ های زیباتر بدهند. از جهتی هم ناخواسته دست برخی کاندیداها را رو کرد و سنگ محکی بین عقل و دانش و بینش آنها بود.

*** شبیه مسابقه هفته ایرج نوذری بود

خانمی ۳۰ ساله و شاغل درباره ی مناظره های پخش شده اظهار می کند: خیلی بد بود؛ اصلا شبیه مناظره نبود بلکه شبیه مسابقه هفته ایرج نوذری بود. از دکور گرفته تا محتوای مناظره.

او ادامه می دهد: کاندیداها به جای اینکه همدیگر را نقد کنند یا تایید می کردند یا هر کسی نظر خودش را می داد و مناظره اصطحکاک نداشت؛ در حالی که مناظره باید اصطحکاک داشته باشد.

او می گوید: اگر مناظره را چهارتایی برگزار می کردند بهتر می توانستند به نتیجه برسند. به دلیل اینکه چهار ساعت صرف وقت پای تلویزیون یک آدم بیکار می خواست تا بنشیند و آن را نگاه کند. این در حالی است که زمان مناظره حداقل ۹۰ دقیقه و حداکثر دو ساعت است. صدا و سیما باید یک بازنگری در رابطه با این مناظره ها انجام دهد.

*** دوره گذشته مشاجره، این دوره شبیه مناظره بود

مردی ۴۰ ساله، دانشجوی فوق لیسانس در رشته ادبیات نیز درباره مناظره اظهار می کند: مناظره در دوره گذشته مشاجره بود ولی در این سری تبدیل به مناظره شد؛ به گونه ای که یک سوال مشترک برای هشت نفر گذاشته شد. اما مشکلی که داشت این بود که وقتشان کم بود.

وی ادامه می دهد: واقعا عالی بود اگر کسی بخواهد بر اساس عقل تصمیم بگیرد، بسیار کمک کننده بود. قانون مداری هوشمندی اخلاق و تسلط به مسائل را نشان می داد.

*** این نحوه مناظره توهین به شعور مخاطب است

مردی ۳۴ ساله و دارای شغلی آزاد اظهار می کند: کاندیداها هیچ کدام برنامه ریزی علمی و دقیقی نداشتند و اکثرا مثل مردم عادی پاسخ می دادند. خدا به داد ملتی برسد که باید یکی از این حضرات را انتخاب کند؛ یعنی بین ثبت نام کنندگان بهتر از این آقایان وجود نداشت که از شورای خبرگان احراز صلاحیت شود؟

وی ادامه می دهد: این نحوه مناظره توهین به شعور مخاطب است.

*** مناظره دو به دو بهتر به نتیجه می رسید

دختری ۲۳ ساله، دانشجوی رشته گرافیک در گفت گویی اظهار می کند: مناظره ها واقعا مضحک بود. واقعا صرف چهار ساعت وقت برای یک مناظره که نه یک مناظره بلکه یک مسابقه است، خیلی کسل کننده بود مناظره دو به دو خیلی بهتر به نتیجه می رسد.

او می گوید: مناظره ها به دور از هیجان بود؛ سوالاتی که مطرح شده بود بدون هماهنگی بود و ظرفیت پذیرش کاندیداها را نداشت و برایشان غیرمنتظره بود.

*** مناظره فضای جدیدی داشت

آقایی ۲۹ ساله، دانشجوی رشته مهندسی کشاورزی با اشاره به وضعیت خوب مناظره ها و ابراز رضایت از آن گفت: مناظره ها فضای جدیدی داشت و ابتکار جدیدی داشت که صدا و سیما نسبت به آن اقدام کرده بود و در فضای جدیدی سوالات جدیدی را مطرح کرد. در حالی که قبلا مناظره ای به این شکل نداشتیم. بیان هر کدام از کاندیداها هم نسبت به این تصاویر کمک می کرد که بگویند واقعا چه نظری دارند.

او می افزاید: لری کینگ ۴۰ سال پیش این کار را کرد تا به اینجا رسید ما هم باید تجربه آن را داشته باشیم با توجه به اینکه اولین مناظره ها را داریم و نیاز به جای کار بیشتری است اما خوب بود و اخلاق حرفه ای رعایت شد.

*** خود کاندیداها هم معقول برخورد نکردند

خانمی ۳۳ ساله و خانه دار در اظهار نظر درباره مناظره ها می گوید: این مناظره توهین به افرادی بود که در برنامه حاضر بودند، در حالی که مسائل کلان کشور نیاز است سر فرصت مطرح و وقت بیشتری صرف آن شود. شکل برنامه جمعه مناظره نبود. سوالات کیفی بود و در مقابل پاسخ کمی می خواستند؛ در حالی که در پاسخ به این سوالات انتظار بله یا خیر وجود نداشت. در قبال اعتراض به نحوه ی مناظره خود کاندیداها نیز معقول برخورد نکردند، در حالی که بر اعتراضشان مصمم بودند اما پاسخ می دادند.

*** صدا و سیما در مناظره بعدی تغییر رویه بدهد

مردی ۴۸ ساله، مدرس با اظهار از اینکه تنها حسن این مناظره زنده شدن یاد منوچهر نوذری است، می گوید: اصلا رضایت بخش نبود؛ صداوسیما ان شاء الله در برنامه بعدی تغییر رویه بدهد. بخش دوم مناظره ها نیز واقعا مضحک بود و علاوه بر این که در شأن نامزدهای محترم و مردم عزیزمان نبود، باید تصریح کنم که در شأن صدا و سیما هم نبود.

او در ادامه می گوید: سوالات بخش دوم کاملا بی ربط و بدون هدف بود. نه مناظره ی دوره دهم که تخریب و توهین زیادی صورت می گرفت و نه این مناظره که بهتر است بگویم پاسخ به سوالات رضایت بخش نبود.

*** کاندیداها قدرت مانور کمتری داشتند

در ادامه نظرات مردمی، فردی ۳۳ ساله، کارشناس علوم ارتباطات با اشاره به اینکه در این مناظره ها کاندیداها قدرت مانور کمتری داشتند، اظهار می کند: هدف صدا و سیما از این کار در واقع هدایت جریان مناظره به سمت و سویی بود که خودش تمایل داشت و دلیل این کار هم ترس از تکرار مناظره سال ۸۸ و حساس کردن افکار مردم است. بیشتر سوالات نیز نیمه باز استفاده شده بود تا کاندیداها قدرت مانور کمتری داشته باشند.

*** سوالات را باید مردم مطرح کنند

زنی ۵۵ ساله نظر خود درباره مناظره های ریاست جمهوری را اینگونه بیان می کند: اینگونه سوالات را باید مردم مطرح کنند و بگویند سوالات باید در چه زمینه هایی باشد. اینکه برای مثال عکسی از بازار را به رییس جمهور آینده نشان دهند و از او بپرسند که چه حالی دارد، پاسخ بستگی به حالت روحی اش دارد. پایه و اساس شناخت فرد از رییس جمهور آینده اش، نمی تواند نظر او درباره ی یک عکس باشد.

او در ادامه تاکید می کند: چهار سال قبل نامزدها در مناظره ها یکدیگر را تحقیر می کردند و الان صداوسیما با برنامه ای که ساخته خودش است که نامزدها را تحقیر می کند.

*** مناظره های امسال بهتر از چهار سال قبل است

مردی ۴۵ ساله، می گوید که با دیدن مناظره ی جمعه شب بهتر توانسته است نامزدهای ریاست جمهوری را بشناسد.

او مناظره های امسال را بهتر از چهار سال قبل می داند و می گوید: امسال نامزدها احترام همدیگر را داشتند و لزومی نداشت همدیگر را خراب کنند و هر کس دیدگاه خودش را مطرح کرد.

او درباره ی سوالات تستی و عکس ها هم می گوید: این افراد باید در همان ابتدا از این فیلترها رد می شدند و بعد برای نامزدی در انتخابات تایید صلاحیت می شدند.

این مخاطب برنامه های مناظره، معتقد است که بخش دوم مناظره های جمعی جذاب تر بود.

او اجرای مناظره ها توسط مرتضی حیدری را خوب توصیف می کند و اظهار می کند: مجری مناظره ها قوی بود و وقتی با انتقاد نامزدها مواجه شد خوب توانست برنامه را اداره کند.

*** فضای مناظره و سوالات، ما را یاد کلاس درس می انداخت

زنی، ۳۲ ساله، مدرس زبان انگلیسی با مقایسه مناظره های جمعی و آنچه چهار سال قبل پخش شد، می گوید: چهار سال قبل خودشان، خودشان را تحقیر می کردند و امسال صداوسیما به خاطر سوالاتی که پرسید، تحقیرشان کرد.

او ادامه می دهد: فضای مناظره و سوالات، ما را یاد مدرسه و کلاس درس می انداخت. نامزدها را عین شاگردان مدرسه نشانده بودند که مجری مثل معلم از آنها سوال می پرسید. یک مجری هر چقدر هم باسواد باشد، نمی تواند مثل معلم مدرسه جلوی رییس جمهور آینده بایستد، از او سوال کند و چهار تا عکس به او نشان دهد! فضای مناظره های جمعی کاملا خنده دار بود و دست افراد بهانه داد.

*** نامزدها در این برنامه بیشتر شعار می دادند

پسری ۱۵ ساله، دانش آموز هم به خبرنگار ایسنا می گوید: نامزدها در این برنامه بیشتر شعار می دادند و سعی می کردند خودشان را بهتر نشان دهند. چهار سال قبل در برنامه های مناظره نامزدها بهتر خود واقعی شان را نشان دادند.

*** سوالات تستی کار جالبی بود

زنی خانه دار و ۴۷ ساله هم اینگونه مناظره ها را توصیف می کند: چهار سال قبل بیشتر مناظره ها به جنگ نامزدها گذشت و بی جهت مسائل خصوصی زندگی افراد در مناظره مطرح شد. امسال این فضا بهتر بود چرا که همه نامزدها یک جا جمع شده بودند و سوالات هم خوب بود.

او تاکید می کند که صداوسیما باید درباره ی عملکرد قبلی نامزدها در هر مقامی که بوده اند، از آنان سوال کند تا انتخاب را برای مخاطب راحت تر کند؛ ضمن اینکه سوالات باید از حالت کلی خارج شود تا نامزدها نتوانند به صرف پاسخ های شعاری و کلی بسنده کنند.

این خانم بیننده معتقد است که سوالات تستی کار جالبی بود و توضیح می دهد: یک رییس جمهور باید آمادگی آن را داشته باشد که با اتفاقات غیرمترقبه روبه رو شود و مدیریت بحران را بداند.

او بخش مربوط به نمایش عکس ها را هم جالب می داند و در عین حال می گوید: این بخش کمی عامه پسند بود و برای تشریح پاسخ نامزدها نیاز به یک کارشناس است.

*** هر کس می توانست جای مرتضی حیدری باشد

مردی، ۴۱ ساله مهندس مکانیک، به ایسنا می گوید: مناظره های امسال خیلی سطح پایین تری نسبت به چهار سال قبل داشت. نامزدها در این مناظره ها خیلی کلی گویی کردند.

او معتقد است: آنچه روز گذشته با عنوان مناظره ی نامزدهای انتخاباتی از تلویزیون پخش شد، اصلا مناظره نبود و با تعریفی که مخاطب از مناظره در ذهن دارد، تفاوت دارد. این هشت نامزد جمع شده بودند تا یکسری حرف های یکسو و به دور از جنجال را بگویند. صداوسیما این برنامه را طوری طراحی کرده بود که حرف ها داغ نشود و به کسی برنخورد.

این بیننده مناظره های انتخاباتی درباره ی مجری مناظره ها به ایسنا می گوید: هر کس می توانست جای مرتضی حیدری باشد. خصوصا در بخش اول؛ حضور نفر دوم، علی طلوعی هم اصلا لزومی نداشت؛ این آدم بیرون هم می توانست بنشیند و این مطالب را برای حیدری بنویسد و به او گوشزد کند. اما در بخش دوم با توجه به اعتراضاتی که شد حضور حیدری مثمرثمرتر بود. او توانست در مقاطعی بحثها را جمع کند و به بحثها آرامش بدهد.

این بیننده سپس اظهار می کند: بخش اول کاملا خسته کننده بود و به کلی گویی گذشت. بخش دوم خلاقانه تر بود و برای بیننده هم جذابیت بیشتری داشت و مثل یک مسابقه جذاب بود. اگر مرحوم نوذری بود خیلی خوب می توانست این مناظره را در بخش دوم اجرا کند. این برنامه اصلا در حد یک رییس جمهور طراحی نشده بود.

*** از سوالات تستی و تفسیر تصاویر خوشم آمد

پسری ۲۸ ساله به ایسنا می گوید: خوشحالم که امسال هر هشت کاندیدای ریاست جمهوری با هم در برنامه ای حاضر شدند. البته نوع پرسش ها زیاد جالب نبود و نمی توانست کمکی به انتخاب من کند.

او که بخش دوم مناظره را ترجیح می دهد، اینگونه اظهار می کند: از سوالات تستی و تفسیر تصاویر خوشم آمد. البته خصوصا در بخش عکس فهمیدم دیدگاه هیچکدام از نامزدها به من نزدیک نیست.

او نیز در کل فضای مناظره را مشابه «مسابقه هفته» توصیف می کند.

*** مناظره چالش فکری به همراه نداشت

در پی این گزارش خانم ۲۸ ساله فوق لیسانس حقوق با انتقاد از سوالات مطرح شده از نامزدهای ریاست جمهوری اینگونه می گوید: بزرگترین ایرادی که بر مناظره ی روز گذشته وارد بود این بود که طرح پرسش ها از سوی مجری و پاسخ آن از کاندیداها به نحوی بود که انگار به نظر می رسید از قبل حاضر بودند و تقریبا تمام پرسش های کاندیداهای ریاست جمهوری شبیه هم بود و چالش فکری به همراه نداشت.

وی می گوید: در ابتدا که مناظره شروع شد وقتی چشمم به دکور افتاد یاد مسابقه ی هفته با اجرای زنده یاد نوذری افتادم چرا که دکور و تریبونی که نامزدها پشت آن قرار می گرفتند کاملا شبیه یک مسابقه ی تلویزیونی بود. در مقابل زمانی که کمی پای صحبت های کاندیداها نشستم و وارد بحثشدم کمی برایم جذاب شد به ویژه ایده ی قرعه کشی از سوی مجری برنامه و برنامه ریزی منطقی که مجری در دست گرفته بود خیلی خوب بود.

همچنین او طولانی بودن تایم مناظره ها را ایراد اساسی تلقی می کند و می گوید: طولانی بودن برنامه موجب آن شد که حوصله ی مخاطب سر برود و ترجیحا اگر مناظره ها چهارنفره می شد خیلی بهتر بود چرا که مناظره ی جمعی میان هشت نفر جذابیت را از مخاطب گرفت. ضمن اینکه اصلا در طول برنامه کشمکشی به وجود نیامد تا مخاطب را پای تلویزیون نگه دارد.

این خانم ۲۸ ساله خاطرنشان می کند: یکی از طرح های جالب صداوسیما برای برگزاری مناظره های تلویزیونی نشان دادن اتاق فرمان در حین اجرای مناظره بود. این حرکت نشان می داد افراد پشت صحنه و همچنین اتاق فرمان چقدر برای یک برنامه ی مناظره زحمت می کشند.

*** وظیفه پورحسین سنگین تر از مجری مناظره های امسال بود

در ادامه آقایی ۳۵ ساله کارمند شهرداری معتقد است: مناظره های روز گذشته که به شکل جمعی برگزار شد، جالب نبود و خسته کننده بود.

وی درباره ی نقش مجری برنامه ی مناظره اینگونه اظهار نظر می کند: به نظرم آقای پورحسین(مجری مناظره های چهارسال پیش) که تقریبا بعد از پایان مناظره ها همه ی مردم معتقد بودند اجرای خوبی نداشت وظیفه ی سنگین تری نسبت به مجری حال حاضر مناظره ها داشت چراکه آقای حیدری با قابلیت های اجرایی که دارد تنها کاری که انجام می داد این بود که اسامی کاندیداها را از داخل ظرف برمی داشت، آن ها را می خواند و از آن ها سوال می کرد و در بخش هایی هم تایم را یادآور می شد.

*** چرا نامزدها از یکدیگر سوال و جواب نداشتند و حق اعتراض هم نبود؟

به گزارش ایسنا، دختری ۲۰ ساله دانشجوی رشته ی حقوق در ادامه ارزیابی اش از برگزاری اولین مناظره ی تلویزیونی را اینگونه ارائه می دهد: به نظرم برنامه ی دیروز اصلا شبیه مناظره نبود بلکه یاد مسابقه افتادیم چرا که اصلا کاندیداها در برنامه حرف خاصی نمی زدند.

یکی دیگر از اشکالات مناظره ی دیروز این بود که نامزدهای ریاست جمهوری از یکدیگر سوال و جواب نداشتند و حق اعتراض هم نبود.

همچنین او با اشاره به مجری مناظره های روز گذشته تاکید می کند: مجری برنامه نقش منفعلی داشت و نمی توانست خودش را فعال نشان دهد.

*** مجری برنامه خیلی قاطع بود

در ادامه آقایی ۴۵ ساله کارمند در ابتدا قاطع بودن مجری برنامه ی مناظره ای روز گذشته را یک حسن می داند و می گوید: به نظرم مجری برنامه خیلی قاطع بود و تایم را به خوبی کنترل می کرد این درحالی است که در مناظره های دوره ی گذشته تقسیم زمان عادلانه نبود و کاندیداهایی بودند که اضافه حرف می زدند.

وی می افزاید: در مناظره های چهار سال پیش به نظر می رسید که مجری کم توان بود و نمی توانست به کاندیدایی تذکر بدهد که وقت تمام است اما در این دوره تقسیم زمان به خوبی کنترل شد.

*** حضور ناظر در مناظره اصلا موثر نبود

به گزارش ایسنا خانم ۵۰ ساله، خانه دار ارزیابی اش از برگزاری اولین مناظره ی تلویزیونی میان کاندیداهای ریاست جمهوری را اینگونه مطرح می کند: در ابتدا باید از کاندیداهای امسال تشکر کرد به جهت اینکه همین که مجری به آن ها می گفت وقت تمام است با لبخند حرف شان را بدون اینکه عصبی بشوند و توهینی بکنند قطع می کردند و فکر می کنم این برای مناظره های امسال یک حسن بود که کاندیداها به حضور مجری توهین نکنند و به او توجه کنند. بر عکس چهار سال گذشته نامزدها آمده بودند تا شخصیت های یکدیگر با تخریب کنند اما در این دوره از مناظره ها چنین اتفاقی نیفتاد.

وی با اشاره به طولانی بودن زمان پخش مناظره ی روز جمعه یادآور می شود: برنامه به قدری طولانی بود که فکر نمی کردم اینقدر ادامه دار باشد؛ بنابراین قسمت آخر را ندیدم و فکر می کنم چنین برنامه های با این تایم بالا برای مردم خسته کننده باشد.

همچنین او از عملکرد مجری برنامه ی مناظره ای روز گذشته انتقاد می کند و می گوید: هفته هاست که راجع به مجری مناظره ها بحثمی کنند و خبرهای داغی می دهند و تا لحظه ی آخر هم اسامی را اعلام نمی کنند در حالی که مجری برنامه ی مناظره به نظرم اصلا کار خاصی انجام نمی داد و هر کس دیگر می توانست برنامه را اجرا کند و اگر مجری صرفا برای اعلام زمان به برنامه آورده می شود می توانستند میکروفن های کاندیداها را تایمری کنند تا رأس ساعت خاموش شود چرا که به نظر می رسد نقش مجری این است که برنامه را به چالش بکشد نه اینکه مدام زمان را یادآور شود و از کاندیداها سوال بپرسد بدون اینکه اظهار نظر کند.

این بیننده در پایان صحبت های خود، با اشاره به حضور فردی که در کنار مرتضی حیدری به عنوان ناظر حضور داشت، خاطرنشان می کند: سوال من این است که اگر فرد قرار گرفته در کنار مجری، حکم ناظر را داشت تا روی اسامی قرعه کشی نظارت داشته باشد، می توانستند یک دوربین از پشت سر مجری قرار بدهند تا مستقیما مردم هم اسامی را ببینند به همین خاطر فکر نمی کنم نیازی به وی در کنار مجری بود و حضورش اصلا موثر نبود.