طلاق که در تمامی سال‌های یک دهه اخیر همواره روند رو به رشدی داشته است، سازمان‌ها و نهادهای مختلف را بر آن داشته تا برنامه‌هایی را در راستای کنترل و کاهش این آسیب اجتماعی اجرا کنند. در این میان آنچه کارشناسان بر آن تکیه دارند استفاده از روش‌هایی برای مقابله با طلاق است که با تغییرات زندگی هماهنگ باشند.

به تازگی معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری نیز به سازمان‌هایی اضافه شده است که قصد دارند در زمینه کنترل و کاهش طلاق فعالیت کنند. آنطور که یک مقام مسئول در این معاونت اعلام کرده است سامانه تلفنی ۱۰۱ که پیش از این به بررسی مطالبات زنان می‌پرداخت به زودی مشاوره طلاق خواهد داد.

به ازای ۷۲۴ هزار و ۳۲۴ ازدواج سال ۹۳،۱۶۳ هزار و ۵۶۹ طلاق روی داده‌اند، یعنی از هر ۴/۴ ازدواج در کشور ما یکی‌شان سرنوشتش طلاق می‌شود. این آمار زمانی از یک بحران بزرگ حکایت می‌کند که نگاهی به ده سال قبل بیندازیم در سال ۸۳،۷۲۳ هزار و ۹۷۶ مورد ازدواج در کشور ایران به ثبت رسیده است که اگر آمار ۷۳ هزار و ۸۸۲ طلاق را در نظر بگیریم نسبت ازدواج به طلاق ۸/۹ درصد می‌شود، یعنی از هر ده ازدواج یکی از آنها به طلاق می‌رسید. در یک فاصله ده ساله در کشور ایران آمار طلاق دوبرابر شده است و عدد پنج رقمی طلاق، شش رقمی شده است.

صحبت کردن از این آمارها حتی روی کاغذ هم یک فاجعه است چه برسد به اینکه بخواهیم عواقب این مساله را در واقعیت جامعه بسنجیم. مسأله طلاق در کشور ما بسیار پیچیده‌تر از چیزی است که بتوان با چند عدد و رقم از آن صحبت کرد. سر بر آوردن ژانرهای جدید طلاق عمق فاجعه را دو چندان کرده است، به حدی که با گسترش طلاق عاطفی می‌توان از آمار چند برابری زندگی‌هایی صحبت کرد که از هم پاشیده‌اند و کسی از آنها خبر ندارد. روند رو به رشد طلاق در جامعه ایران باعثشده است که سازمان‌های مختلف آستین بالا بزنند و برنامه‌های مختلفی را در این زمینه اجرا کنند، ولی به نظر می‌رسد که این برنامه‌ها راه به جایی نبرده باشند زیرا معضل طلاق سال به سال بحرانی‌تر می‌شود و حال ناخوش جامعه از زمستانی دیگر خبر می‌دهد.

سامانه ۱۰۱ مشاوره‌طلاق می‌دهد

تدوین برنامه‌های متناسب با روح زمان یکی از مواردی است که سازمان‌های مختلف تلاش دارند در برنامه‌های خود در پیشگیری و مدیریت معضل طلاق مورد توجه قرار دهند. روز گذشته، معاون هماهنگی و برنامه ریزی معاونت امور زنان و خانواده نهاد ریاست جمهوری گفت: از این پس از سامانه پیامکی ۱۰۱ استفاده‌های آموزشی نیز خواهیم کرد تا از این طریق به ارتقای مهارت‌ها و قابلیت‌های زنان و خانواده‌ها کمک کنیم. اطهره نژادی افزود: تاکنون از زنان در نقاط مختلف ایران درخواست کرده بودیم به ما مطالبات حوزه زنان را اطلاع دهند تا به صورت روزآمد و پویا از خواسته‌های مردم اطلاع یابیم.

او با اشاره به انتقادات مطرح شده در زمینه عملکرد معاونت امور زنان و خانواده گفت: مهم‌ترین افرادی که به ما در جهت اطلاع از نیازهای واقعی مردم و میزان تفاوت آن با نیازهای گروه‌های خاص کمک می‌کنند، خود مردم هستند و ما از این اطلاعات برای پیشبرد امور استفاده می‌کنیم. معاون هماهنگی و برنامه ریزی معاونت امور زنان و خانواده نهاد ریاست جمهوری افزود: از ۱۱ تیرماه هم‌زمان با ولادت امام حسن(ع) که سامانه ۱۰۱ راه‌اندازی شد، پیامک‌های زیادی به دست ما رسیده است و اطلاعاتی از نیازهای زنان مناطق مختلف کشور را به دست آورده‌ایم.

ما قصد داریم تعامل خود را بیشتر کنیم و آموزش‌های مورد نیاز را به زنان کشور ارائه دهیم. به گزارش ایسنا، نژادی گفت: ما قصد افزایش تعامل خود با زنان و خانواده را داریم، در این جهت آموزش‌های مورد نیاز را به آنان ارائه خواهیم داد. یکی از این آموزش‌ها می‌تواند در جهت کاهش طلاق باشد چراکه طلاق با نگاه کنترلی صرف کاهش نمی‌یابد؛ بلکه برای پیشگیری از طلاق باید به مردم آموزش دهیم.

آدرس اشتباهی ندهید!

یک فعال حوزه زنان اقداماتی مانند راه اندازی سامانه مشاوره طلاق را دادن آدرس‌های اشتباه می‌داند و معتقد است که باید به جای این اقدامات، پیشگیری از طلاق را در رأس برنامه‌ها قرار داد. ثریا عزیرپناه در گفت‌وگو با «آرمان» اقداماتی مانند راه اندازی مرکز مشاوره و سامانه تلفنی مشاوره را اقداماتی می‌داند که هزینه، منابع و انرژی زیادی صرف آنها می‌شود ولی هیچ‌گاه نمی‌توانند به نتیجه مورد نظر برسند زیرا مشکل ریشه‌ای‌تر از این حرف‌هاست و باید اقدامات برای آن هم ریشه‌ای باشند.

او با بیان اینکه شاید این مراکز تا حدودی بتواند تأثیرگذار باشد ولی اقدامات باید به مراحل قبل‌تر و ریشه‌ای‌تر بروند و فضاهایی فراهم شوند تا ازدواج‌های مطمئن و پایدار در جامعه صورت بگیرند، می‌گوید: باید تمهیداتی اندیشیده شود که خانواده کارآمد که وظایفش را به درستی انجام دهد در اولویت برنامه‌ها قرار گیرد.

او می‌افزاید: نهادهای مسئول اگر می‌خواهند به تناسب تغییراتی که در جامعه روی داده است، مداخله سازنده داشته باشند، درست‌ترین کار این است که مرحله کمک‌رسانی و کاهش آسیب را عقب‌تر ببرند. او به ۱۳ میلیون دانش‌آموزی که در اختیار آموزش و پرورش هستند اشاره می‌کند و می‌گوید: آموزش و پرورش می‌تواند همزیستی مسالت آمیز انسان‌ها و مهارت‌های زندگی را از سنین ابتدایی به دانش‌آموزان آموزش دهد، تا از این طریق دانش‌آموزان توانایی حل مساله پیدا کنند. او به ظرفیت جامعه از نظر علمی و مالی اشاره می‌کند و می‌گوید: باید در جای درست از ظرفیت بالای روانشناسان و کارشناسان مسائل اجتماعی برای پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی مانند طلاق استفاده کرد.