دکتر علیرضا شکیبایی در گفت‌وگو باایسنا، با تشریح علت کاهش ازدواج در بین جوانان اظهار کرد: مهمترین مسئله ازدواج و عدم ازدواج، مسئله اقتصادی است. وقتی شرایط شغل و درآمد مکفی محیا نباشد، قطعا این اتفاق نیز رخ خواهد داد.

وی افزود: جامعه همزمان به سمتی که سطح تحصیلات بالا می‌رود، حرکت می‌کند، به‌خصوص سطح تحصیلات خانم‌ها بالا رفته است، آنها در صورتی به تشکیل خانواده و ازدواج تمایل پیدا می‌کنند که به شغل برسند.

عامل بیکاری و عدم درآمد مکفی

این عضو هیئت علمی دانشگاه شهید باهنر کرمان با اشاره به عامل بزرگی که حتی دیگر عوامل منشعب از آن می‌شوند، اضافه کرد: حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد از فارغ التحصیلان دانشگاهی ما بیکار هستند و کسانی‌که شغل دارند، شغل مکفی که تامین کننده نیازهای آنها باشد، ندارند.

وی با بیان اینکه، تا زمانی که جامعه نتواند، برای این افراد شغل و درآمد ایجاد کند به نظر می‌رسد، ازدواج خصوصا در این قشر کمتر شکل گیرد ادامه داد: مسئله دوم، تحصیلات خانم‌ها است. در جامعه ما تحصیلات عالی به سمت خانم‌ها رفته است و خانم‌ها با بالا رفتن سطح تحصیلاتشان، تمایل به ازدواج و تن دادن به ازدواج در آنها کاهش پیدا می‌کند. دختر خانم‌هایی که تحصیل نمی‌کنند آسان‌تر ازدواج می‌کنند و تشکیل خانواده می‌دهند.

این دکترای اقتصاد با اشاره به عامل دوم را باید تحصیلات عالیه خانم‌ها دانست، تصریح کرد: اکنون بیشترین تقاضای آموزش عالی، از آن دخترها است که این قطعا روی ازدواج تاثیر می‌گذارد و باعثکاهش ازدواج می‌شود، همچنین ازدواج تا سن خاصی مورد نیاز و تمایل است و در یک سنی تمایل به ازدواج از بین می‌رود.

وی گفت: این دو عامل در سال‌های اخیر منجر به کاهش ازدواج شده است. عوامل دیگر مانند مسائل فرهنگی و … آنها از درصد کمتری نسبت به این دو عامل برخوردار هستند و بیشتر این دو عامل باعثکاهش ازدواج در بین جوانان شده است.

این دانشیار دانشگاه شهید باهنر کرمان اظهار کرد: بیشترین عامل عدم تمایل به ازدواج، اقتصاد و شغل به‌خصوص شغل و درآمد است، آن هم درآمدی که بتواند یک خانوار را اداره کند.

وی افزود: همزمان اقتصاد را به سمت آزاد کردن و آزادسازی می‌بریم و از طرف دیگر می‌خواهیم که بنیان خانواده شکل گیرد و محکم باشد، برای تحقق این امر اگر تمهیدات لازم اندیشیده نشود، دچار مشکل خواهیم شد.

پیر شدن جمعیت

شکیبایی با اشاره به پیر شده جمعیت گفت: پیر شدن جمعیت یک پدیده‌ای است که در همه دنیا وجود دارد و پدیده جدید نیست. اما این می‌تواند یک چالش جدید برای کشورهایی مثل ایران باشد، در آینده نیروی کار کمتری در اقتصاد خواهیم داشت اما به دلیلی که در گذشته مشکل بیکاری داشتیم، این مسئله زیاد قابل لمس نیست اما در آینده این اتفاق خواهد افتاد که نیروی کار ساده و نیروی کاری لازم برای اقتصاد نخواهیم داشت.

وی با اشاره به راهکارهای دیگر کشورها اظهار کرد: کشورهای اروپایی با سیاست‌های مهاجرپذیری این مشکل را حل می‌کنند، اما قوانین و شرایط اقتصادی، اجتماعی کشور ما ایجاب می‌کند که مهاجرپذیر نباشیم.

این عضو هیئت علمی دانشگاه شهید باهنر کرمان ادامه داد: با این نرخ رشد جمعیت، هرم سنی ما تغییر پیدا خواهد کرد و در نتیجه منابع و نیروی انسانی لازم برای فعالیت‌های اقتصادی نخواهیم داشت و در آینده حتما تبدیل به بحران خواهد شد و باید این مشکل را به نحوی ترمیم کنیم.

چراغ‌های هشدار روشن شده‌اند

وی با اشاره به اینکه، در امروز ما چالش جمعیت نداریم اما محاسبات نشان می‌دهد که در آینده نزدیک این اتفاق رخ خواهد داد، گفت: پیش‌بینی می‌کنیم که پیک بحرانی ما در ۱۰ تا ۱۵ سال آینده به وجود خواهد آمد و اگر امروز سیاست‌های، افزایش جمعیت و فرزندآوری را شروع کنیم، در آینده این چالش کمتر خواهد شد و امروز جنبه هشدار است و جنبه بحرانی ندارد.

این دکتری اقتصاد با اشاره به علت عدم تمایل خانواده‌ها به فرزندآوری افزود: عوامل اقتصادی و اجتماعی هنوز پر رنگ هستند. به صراحت می‌گویم، تا شغل و درآمد مکفی نباشد سیاست‌های فرزندآوری جواب نخواهد داد.

وی ادامه داد: تنها راهکاری که جامعه برای افراد بیکار اندیشیده و بهترین راهکار خود می‌داند، این است که جوانان تحصیل کنند، اما با افزایش تحصیلات، مسئله میل به ازدواج پایین می‌آید و این نگران‌کننده است.

شکیبایی معتقد است: سیاست‌های افزایش جمعیت را اثربخش نمی‌دانیم، خصوصا در قشر خاصی که تمایل به تحصیلات پیدا کرده‌اند، این سیاست‌ها در این گروه اثری نخواهد داشت. گروه‌های دیگر جامعه، ممکن است، دغدغه‌هایشان کمتر باشد و پاسخ مثبت‌تری در خصوص افزایش جمعیت بدهند ولی قشر متوسط جامعه پاسخ خوبی به این سیاست نداده است.