با توجه به نزدیک شدن زمان واریز پنجاه و یکمین مرحله یارانه نقدی مربوط به اردیبهشت ماه، زمان اجرای مرحله دوم حذف یارانه پردرآمدها نیز فرامی رسد.

با حذف تعدادی از خانوارهای پردرآمد از دریافت یارانه همزمان با واریز اولین مرحله یارانه نقدی در سال ۹۴، دولت یازدهم عزم خود را برای سر و سامان دادن به قانون هدفمندی یارانه ها و حذف گروه دیگری از پردرآمدها را از لیست یارانه بگیران نقدی آغاز کرد.

هرچند هدفمندسازی یارانه در تاریخ ۲۷ آذر ۱۳۸۹ توسط دولت قبل کلید خورد اما پرداخت همگانی یارانه نقدی سبب شد تا این قانون که پس از سال ها کشمکش اجرایی شده بود نه تنها با شکست مواجه شود بلکه مشکلات تازه ای را برای اقتصاد ایران ایجاد کند.

اما دولت یازدهم که وارثپرداخت همگانی یارانه از دولت قبل بود از همان روزهای آغازین فعالیت خود برنامه هایی را برای حذف یارانه خارج نشینان و پردرآمدها اعلام و برهمین اساس مرحله دوم طرح هدفمندی یارانه ها را از ۲۰ فروردین ۱۳۹۳ و با ثبت نام از متقاضیان این مرحله آغاز کرد. این مرحله از طرح با مجوزی که از جانب مجلس شورای اسلامی در چارچوب تبصره ۲۱ قانون بودجه سال ۱۳۹۲ به دولت داده شده بود، دولت را موظف کرد با سازوکاری که مورد نظر خودش است، این مرحله را به انجام برساند.

هرچند دولت اقداماتی را در این سال برای شناسایی خانوارهای پردرآمد آغاز و ثروتمندان را به خود انصرافی دعوت کرد اما در نهایت تنها تعداد محدودی از خانوارهای متمول از دریافت یارانه انصراف دادند و برهمین اساس مشکلات یارانه ای دولت همچنان باقی ماند.

این وضعیت نابسامان ادامه داشت تا اینکه مجلس با تصویب و تکلیف مصرح در بند ' ح ' تبصره ۲۰ قانون بودجه سال ۹۴ کل کشور، دولت را موظف کرد که یارانه خانوارهای پردرآمد را قطع کند.

همچنین دراین بند آمده است خانوارهای پردرآمد به تشخیص دولت و براساس شرایط اقلیمی، بعد خانوار و محل سکونت و میزان درآمد تعیین خواهند شد.

علاوه بر این براساس قانون بودجه سال ۱۳۹۴ میزان درآمد هدفمندسازی یارانه ها از ۴۲ به ۳۹ هزار میلیارد تومان برای توزیع نقدی کاهش یافته و این در حالی است که حدود ۷۶ میلیون متقاضی یارانه نقدی در کشور وجود دارد.

با توجه به مشکلات و چراغ سبز مجلس از فروردین ماه امسال کار شناسایی افراد پردرآمد و حذف این خانوارها که از سال ۹۲ کلید خورده بود، به مرحله اجرا درآمد.

برهمین اساس دولت از اسفندماه سال گذشته تا کنون برابر اعلام علی ربیعی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، یارانه نقدی ۲۰۰ هزار نفر را قطع کرده و به گفته ابوالحسن فیروز آبادی قائم مقام وزیر کار تا پایان امسال یارانه نقدی ۶میلیون نفر دیگر قطع خواهد شد.

علاوه بر این، قانون بودجه امسال به صراحت تأکید دارد تا مبلغ ۳۹ هزار میلیارد تومان از کل درآمد ۴۸ هزار میلیارد تومانی ناشی از آزادسازی قیمت حامل های انرژی صرف پرداخت نقدی و غیرنقدی شود که باید حداقل نسبت به سال گذشته ۳ هزار میلیارد تومان از یارانه نقدی پرداختی کم شود به عبارتی دست کم ۵ میلیون نفر نباید دیگر ماهانه ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان دریافت کنند.

البته نمایندگان مجلس در همین قانون ۴ معیار را برای دولت در حذف یارانه نقدی خانوارهای پردرآمد تعیین کرده که این معیارها عبارت از شرایط اقلیمی، بعد خانوار، محل سکونت و میزان درآمد است اما تشخیص اینکه کدام خانوار در سبد یارانه نقدی بگیران باقی خواهد ماند، با دولت است.

ضرورت حذف یارانه پردرآمدها به میزانی است که اسحاق جهانگیری معاون اول رییس جمهوری با تأکید بر اینکه در سال ۹۳ در منابع هدفمندی یارانه ها دچار مشکل بودیم و امسال نیز این مشکل ادامه دارد، گفت: میزان هزینه مشخص شده در ردیف های هدفمندی با میزان درآمد ما تعادل ندارد، اگر بخواهیم متناسب با ردیف های هزینه برای هدفمندی پرداخت کنیم، کسری ۱۷هزار میلیارد تومانی خواهیم داشت.

به گفته وی، به غیر از ۳۹ هزار میلیارد تومان پرداخت نقدی، ۴ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان برای درمان، ۵ هزار و ۲۰۰میلیارد تومان برای تولید و ۱۳۰۰ میلیارد تومان برای مسکن و ۴ هزار میلیارد تومان بابت اشتغال جوانان پرداخت شده که ۱۷هزار میلیارد تومان بیش از مقدار منابع هدفمندی است.

* نوبخت: برای حذف پردرآمدها به حداقل ها اکتفا کردیم

این در حالی است که محمد باقر نوبخت سخنگوی دولت روز گذشته درباره حذف یارانه پردرآمدها گفت: تعداد بسیار محدودی از اقشار پردرآمد که از اطلاعات آنها مطمئن بودیم از دریافت یارانه حذف شدند و دولت در این زمینه به حداقل ها اکتفا کرده است.

وی افزود: ما در حال تکمیل پایگاه های اطلاعاتی هستیم و این تعداد محدود نیز که حذف شدند از اطلاعات شان مطمئن بودیم.

سخنگوی دولت اظهار داشت: تاکید می کنم در مورد موضوعی که مطمئن نیستیم به دلیل جلوگیری از تشویش اذهان عمومی و خانواده ها اقدام نمی کنیم و فقط به این حداقل افراد که از اطلاعات آنها اطمینان داشتیم اکتفا کردیم.

وی درباره وضعیت تبصره ۲۰ هدفمندی یارانه ها که نیاز به آیین نامه اجرایی داشت، گفت: پیش نویس این آیین نامه اجرایی در سازمان مدیریت تهیه شد و در جلسات آتی هیات دولت بررسی می شود.

سخنگوی دولت با بیان اینکه در سال های ۹۳ و ۹۴ در ارتباط با هدفمندی احکامی صادر شده است، گفت: ما آنچه در ارتباط با ۹۳ بود اجرا کردیم البته در آن قانون به شکل قابل توجهی حذف افراد پردرآمد مطرح بود و ما با صراحت گفتیم آن مقدار که منابع اطلاعاتی مان اجازه دهد، اقدام می کنیم.

در همین حال مهدی تقوی اقتصاددان درباره نحوه شناسایی ثروتمندان یارانه بگیر به ایرنا، گفت: دولت به راحتی می تواند از طریق سیستم مالیاتی و ثبت دارایی ها، افراد پردرآمد را شناسایی کند.

وی با اشاره به عدم انصراف داوطلبانه ثروتمندان از دریافت یارانه نقدی در ابتدای سال گذشته به دولت توصیه کرد که به صورت جدی اجرای این بند قانونی را در سال جاری پیگیری کند تا بار سنگین پرداخت یارانه به افراد مرفه از دوش بودجه کشور برداشته شود.

وی ادامه داد: دولت طبق قانون هدفمندسازی یارانه ها مکلف است پرداخت های نقدی را متناسب با توان اقتصادی شهروندان ساماندهی کند و کسانی که ثروتمند و بی نیاز از دریافت یارانه نقدی هستند، حذف شوند.

تقوی با تاکید براینکه هر روز تاخیر در حذف یارانه پردرآمدها خسارت زیادی به اقتصاد کلان کشور می زند، ادامه داد: از ابتدا هم اعتقاد داشتیم باید یارانه نقدی به دهک های کم درآمد اختصاص یابد و بخش مهمی از آن برای حمایت از تولید و بهبود فضای کسب و کار هزینه شود.

وی گفت: بنابراین دولت باید در اجرای قانون هدفمندی یارانه ها برای ساماندهی پرداخت و حذف یارانه نقدی به گروه های نیازمند و بی نیاز طبق برنامه پیش برود و همه مردم انتظار دارند منابع کشور در راه توسعه و رشد پایدار اقتصادی هزینه شود و دستاوردهای آن به همه مردم برسد.