با تکمیل راه آهن قزوین - رشت به عنوان بخشی از کریدور ریلی شمال - جنوب، بنادر جنوبی ایران را به شبکه ریلی اروپا متصل می‌کند.

ایران با وسعتی بالغ بر یک میلیون و ۶۴۸ هزار کیلومتر مربع از شمال با کشورهای ترکمنستان، آذربایجان، ارمنستان و از غرب با ترکیه و عراق و از شرق با کشورهای افغانستان و پاکستان همسایه است. دستیبانی ایران در شمال به دریای خزر و در جنوب به خلیج فارس و دریای عمان که موجب دستیابی به آبهای اقیانوس هند می شود، باعثشده کشور ما همواره در صحنه حمل و نقل بین المللی به عنوان پل ارتباطی شرق به غرب آسیا مطرح باشد.

همچنین ایران به عنوان گذرگاه دو قاره اروپا و آسیا مطرح است و وجود شریان‌های ارتباطی مانند راه ابریشم و راه مروارید که در گذشته از ایران عبور می‌کردند هم موقعیت استراتژیک ایران را ثابت می‌کند.

ازسوی دیگر، استقلال کشورهای جدید در آسیای میانه بدون دسترسی مستقیم به آب‌های آزاد بین المللی و رشد اقتصادی کشورهای شرق و جنوب شرقی آسیا و نیاز آنها به تجارت با آسیای میانه و کشورهای اروپایی، از دیگر عواملی است که سیاستگذاران و برنامه ریزان اقتصادی کشور را بر آن داشت تا برای توسعه همکاری با همسایگان جدید توجه بیشتری به توسعه شبکه ترابری، مبادی و مرزهای کشور به ویژه در بخش شبکه ریلی داشته باشند.

وجود ۹۸۷۱ کیلومتر راه آهن در کشور

در حال حاضر در کشور ۹ هزار و ۸۷۱ کیلومتر راه آهن وجود دارد و مسیرهای موجود ترانزیتی در کریدورهای شرق - غرب و شمال - جنوب، کشورهای مختلف را از طرق ایران به یکدیگر متصل می‌کند.

یکی از مسیرهایی که کشورهای شمال غرب ایران را به سمت سواحل جنوبی ایران متصل می‌کند، پروژه راه آهن قزوین - رشت است که این خط آهن یکی از مهمترین محورهای مواصلاتی شمال به جنوب ایران به شمار می رود و کشور را از طریق آذربایجان به شبکه ریلی اروپا متصل می‌کند.

این طرح به طول ۱۶۵ کیلومتر، بصورت یک خطه، با سرعت طرح km / h ۱۶۰ برای مسافری و km / h ۱۲۰ برای باری، از ایستگاه سیاه چشمه در قزوین شروع و با عبور از روستاهای کوهین و شیرین سو در محدوده شهرهای لوشان، منجیل، رودبار، رستم آباد و امامزاده هاشم ادامه مسیر داده و به ایستگاه رشت می‌رسد.

در حال حاضر ۱۱ کیلومتر از این خط آهن باقی مانده است که قسمت‌های در دست اقدام این آزادراه به دو بخش تقسیم شده که قسمت نخست آن دارای ۲.۸ کلیومتر تونل بوده و از منجیل به سمت رودبار می‌رود، همچنین بخش دوم این پروژه ۵.۵ کیلومتر تونل دارد که راه موجود را به آزادراه اصلی متصل می‌کند و در واقع بخش اعظم این پروژه همین دو تونل است.

به گفته وزیر راه و شهرسازی کار تامین اعتبار این پروژه انجام و عملیات آن آغاز شده است که ظرف ۱۸ ماه آینده بخش اول باقیمانده از این آزادراه به طور کامل به بهره‌برداری برسد. در حال حاضر بخشی از پروژه با ۸۷ درصد پیشرفت فیزیکی تا رشت عملیاتی شده است و ادامه پروژه هم از رشت به سمت بندر انزلی و از بندر انزلی به سمت آستارا ساخته می‌شود.

در واقع با تکمیل این خط آهن اتصال بنادر جنوبی ایران به اروپا انجام می‌گیرد که موجب رشد ترانزیت و حمل و نقل بار و مسافر در این مسیر خواهد شد و براساس برنامه ریزی‌های صورت گرفته سالانه جابجایی ۳ میلیون ۸۰۰ هزار مسافر و ۱۰ میلیون تن بار از طریق این مسیر انجام می‌گیرد.