تهران ارزان است اما چطور ارزان است؟ این ارزانی به قیمت از بین رفتن ارزش پول ملی به دست آمده است، متوسط قیمت دلار در هفته اول سال ۹۲ معادل ۲ هزار و ۹۵۰ تومان بوده. این نرخ در هفته اول سال ۹۳ به ۳ هزار و ۴۲۴ تومان رسیده است.

بر اساس گزارش بانک مرکزی هر کیلو سیب زمینی در هفته اول اسفند ماه سال گذشته یک هزار و ۸۲۰ تومان قیمت داشته ه با تلاش دولت در هفته مشابه سال ۹۳ یعنی همین هفته گذشته معادل یک هزار و ۶۰۰ تومان بوده است.

در سال گذشته با یک دلار شما می توانستید یک کیلو و ۶۰۰ گرم سیب زمینی بخرید اما امسال در همین هفته ای که گذشت با یک دلار می توانستید دو کیلو و یکصد گرم سیب زمینی خرید کنید یعنی نیم کیلو بیشتر.

وقتی در ارزش گذاری جهانی از سوی اکونومیست مقایسه ای بین هزینه زندگی صورت می گیرد، نرخ ها به دلار تبدیل شده و حجم کالای خریداری شده براساس میزانی ثابت از دلار در شهرهای مختلف مبنای مقایسه قرار می گیرد. مثال سیب زمینی به خوبی نشان می دهد آنچه تهران را ارزان کرحده است گران شدن دلار بوده، نه کاهش واقعی قیمت برای شهروندان تهرانی؛ آنچه می تواند این مقایسه را دقیق کند مقایسه سطح درآمد و هزینه شهروندان کشورهای مختلف است که در آن صورت شاید جای تهران و سنگاپور با هم عوض شود.

در سال های گذشته آنچه موجب افزایش قیمت دلار در ایران بوده در واقع آینده ای از کاهش قدرت اقتصادی کشور در ایجاد ارزش افزوده بوده که این هم ناشی از فشارهای خارجی و هم ناشی از سوءمدیریت داخلی دانسته شده ولی هر چه بوده وضعیت فعلی ارزانی در تهران آن هم با مقایسه ای که اکونومیست انجام داده بیشتر از یک امتیاز تنها مایه خجالت مدیران اقتصادی کشور طی چند دهه اخیر است که برآیند آنچه انجام داده اند در عمل، تنها به کاهش ارزش پول ملی منتهی شده است.

افزایش قدرت خرید سیب زمینی برای دارنده یک دلار اگرچه می تواند در اقتصادی مانند چین به افزایش صادرات منتهی شود زیرا به معنی حکاهش هزینه تولید در این کشور است ولی در ایران تنها نتیجه ای که به همراه می آورد کاهش تمایل به سرمایه گذاری است زیرا اگر یک صاحب سرمایه در ایران به جای اینکه مثلا در تولید سیب زمینی سرمایه گذاری کند، تنها دلار خریداری کرده و آن را نگهداری کند، سالانه سودی سرشار کسب می کند.

اگر شما اسفند سال گذشته یک دلار خریده بودید امروز به ازای همان یک دلار بدون هیچ زحمتی معادل ۴۵۰ تومان یا ۱۵ درصد سود برده بودید، چرا در این شرایط زحمت مشکلات تولید را به خود هموار کنید؟ واقعیت این است که تهران از ارزان ترین شهرهای جهان است برای کسانی که درآمد دلاری دارند و نه ریالی.