«آشنایی با لیلا» یکی از فیلم‌های اکران شده زمستانی است که موضوع جالبی دارد. داستان درباره زنی به نام لیلا است که تنها شرط او برای ازدواج با نامزدش نادر، ترک سیگار است اما نادر به خاطر شغلش به‌شدت به سیگار وابستگی دارد.

لیلا کارشناس آزمایشگاه تست یک شرکت معتبر واردکننده عطرهای خارجی است و نادر ایده‌پرداز یک شرکت تبلیغاتی بزرگ که کاملا اتفاقی سر راه همدیگر قرار می‌گیرند و شروع زندگی مشترک‌شان مشروط به ترک سیگار نادر می‌شود و…. داستان این فیلم ممکن است از پرده سینما بیرون بیاید و در دنیای واقعی هم بعضی از زوج‌ها را با مشکلاتی روبه‌رو کند. به همین بهانه رفتیم سراغ دکتر ابوالفضل مرادی با ۲۰ سال تجربه در مشاوره ترک سیگار تا با راهنمایی او گام‌های نخست ترغیب افراد نسبت به ترک سیگار را درست و محکم‌ برداریم.

یا من یا سیگار؟!

نباید سیگاری می‌شدی اما...

هر فرد سیگاری از سیگار سرزمینی ساخته است که نمی‌تواند خودش را خارج از آن تصور کند. ما مجبوریم سیگار بکشیم چون تصور می‌کنیم سیگار کمک می‌کند تا راحت‌تر با غم‌ها، مشکلات و ناراحتی‌های زندگی کنار بیاییم یا سیگار بهترین و تنها دوست لحظات تنهایی ماست و تنها دوستی است که هر وقت بخواهیم نزدیک ماست و آرام‌مان می‌کند. عده‌ای هم معتقدند خوشمزه‌ترین غذای دنیا بدون کشیدن یک نخ سیگار هیچ لذتی ندارد! از طرفی دیگر افراد سیگاری به خودشان قبولانده‌اند که وقتی از کار روزانه و خستگی‌هایش رها می‌شوند، روشن کردن یک نخ سیگار بسیار لذتبخش است یا هیچ مسافرت و تفریحی بدون کشیدن سیگار لذت واقعی خود را ندارد. اینها تنها چند بهانه از هزاران بهانه‌ای است که ما را به کشیدن سیگار متقاعد می‌کند. در این شرایط دو سوال مطرح می‌شود:

۱ - نخست اینکه از خود بپرسید با همه این دلایلی که برای کشیدن سیگار دارید اگر می‌توانستی به روزی که اولین سیگار را کشیدی برگردی باز هم به سیگاری شدن فکر می‌کردی یا هیچ وقت آن را روشن نمی‌کردی؟

۲ - سوال دوم که حتما باید از خودتان بپرسید این است که اگر کشیدن سیگار این قدر لذتبخش است، آیا روزی این لذت را با فرزندان‌تان سهیم خواهید شد و به آنها هم توصیه می‌کنید که از آن مصرف کنند؟ مگر نمی‌گویید کشیدن سیگار به زندگی لذت می‌بخشد؟ پس چرا فرزندان‌تان را از همان سن کم با این لذت آشنا نمی‌کنید؟

مثلا زمانی که فرزندمان سوالی در مورد وابستگی ما به دخانیات پرسید، چگونه می‌توانیم او را متقاعد کنیم سیگار نکشد و دلیل منطقی برای سیگار کشیدن خودمان بیاوریم. در قدم نخست به تمام این سال‌ها فکر کنید و برای آنها جواب‌های منطقی پیدا کنید. از همسر یا نامزد سیگاری هم همین سوالات را بپرسید تا در این زمینه فکر کند.

او بی‌اراده نیست

در قدم بعدی باید بدانید که سیگار کشیدن یک بیماری ذهنی است و ترک آن هیچ ارتباطی با اراده فرد سیگاری نداشته و این باور کاملا اشتباهی است که مردم ترک سیگار را مساوی با داشتن اراده‌ای قوی می‌دانند. طبق آمارها در ایران حدود ۲۰ میلیون سیگاری وجود دارد که جمعیت زیادی از آنها تحصیلکرده و در کار و زندگی افراد موفقی هستند و در نتیجه هر آنچه که بخواهند را با اراده و تلاش خود به دست می‌آورند.

پس این گفته که سیگاری‌ها برای ترک اراده ندارند، غلط است چون نمی‌شود باور کرد که ما بیش از ۱۵ میلیون فرد ضعیف و بی‌اراده داریم که اتفاقی در زندگی و کارشان موفق شده‌اند. پس فراموش نکنید اگر همسر شما سیگاری و ترک این عادت برایش غیرقابل تصور است، نباید به او برچسب بی‌اراده بزنید چون همان طور که گفته شد سیگار کشیدن او به خاطر همان بیماری ذهنی است که در ابتدا به آن اشاره کردیم.

انگیزه‌های سیگار کشیدن را از بین ببرید

در قدم بعدی که به اصطلاح قدم اصلی محسوب می‌شود باید میل و هوس کشیدن سیگار در فرد سیگاری از بین برود تا با گذشتن از مرحله اعتیاد ذهنی به باور برای کنار گذاشتن سیگار برسد. تا زمانی که این میل و هوس در او از بین نرود، ترک سیگار سخت و دشوار و در مورد برخی افراد تقریبا محال است؛ چرا که تعداد زیادی از افراد سیگاری به خاطر از بین نرفتن این اعتیاد ذهنی پس از ماه‌ها و حتی سال‌ها تلاش برای ترک سیگار مجددا به عادت قبل بازمی‌گردند. دلیلش این است که شعله انگیزه قبلی هنوز در او خاموش نشده است.

به علاوه باید بدانید که در این مرحله امتحان کردن روش‌های مختلف مانند استفاده از انواع آدامس و قرص یا الکترو اسموک‌ها به هیچ وجه توصیه نمی‌شود. کاملا روشن است که هوس سیگار کشیدن میلی باطنی است که اعتیاد ذهنی با آن همراه می‌شود، پس این انگیزه را نمی‌توانید با جویدن آدامس یا مصرف قرص و شربت‌های شیمیایی از بین ببرید. اصولا هیچ جایگزین موثری برای سیگار وجود ندارد چون برای فرد سیگاری هیچ چیز جای سیگار را نمی‌گیرد. در کیس‌های ترک اعتیاد هم افراد زیادی هستند که باوجود ترک مواد مخدر کشنده‌ای مانند کراک یا شیشه هنوز در ترک سیگار ناموفق بوده‌اند.

از نظر متخصصان اعتیاد جسمی به سیگار بسیار سنگین‌تر از مواد مخدر است چون فرد سیگاری مجبور است تا مدت‌ها هوس و وسوسه‌ای مهار نشدنی و طاقت‌فرسا را تحمل کند. برای موفقیت در این مرحله باید کار را به دست کاردان بسپارید. پس بهتر است بعد از آمادگی روحی فرد سیگاری او را به یکی از مراکز مشاوره ترک سیگار برده یا با کمک مشاوران رایگان تلفنی در رسیدن به مرحله ترک کامل به موفقیت برسد.

یا من یا سیگار؟!

از کنارش جم نخورید

در مرحله آخر بعد از گذراندن موفقیت‌آمیز جلسات مشاوره برای اینکه بتوانید به هدف نهایی نزدیک شوید باید همسر خود را با نشان دادن نشانه‌هایی زیبا از ترک مانند سالم شدن دندان‌ها و شفاف شدن پوست صورتش آشنا کنید. تا می‌توانید او را از محرک‌هایی که به سمت کشیدن سیگار سوق می‌دهد، دور کنید. برای مثال بحث‌های طولانی و صحبت در مورد مشکلات و فشارهای زندگی درست کمی بعد از تمام شدن مراحل درمان همسرتان تنها او را به استعمال سیگار ترغیب خواهد کرد. همچنین بهتر است تا مدت‌ها لوازمی مانند فندک و کبریت را از دسترس خارج کنید.

در نهایت به دنبال جایگزین‌های مناسب برای پرکردن اوقات سرگرمی او باشید. باهم به پیاده‌روی، سینما و مکان‌هایی بروید که سیگار کشیدن در آن مکان‌ها ممنوع است. از سویی دیگر با رفتارتان به او بفهمانید که بعد از ترک از قدرت تمرکز بالاتری برخوردار شده و بهتر از هر وقت دیگری برای کنترل فشارهای روانی آماده می‌شود،

سرزنش نکنید

از طرف دیگر شاید بارها به همسرتان سرکوفت زده‌اید که تو سیگار را از خانواده‌ات بیشتر دوست داری و به دلیل خودخواهی و بی‌توجه بودن به ما دست از آن بر نمی‌داری. اما باید در نظر بگیرید که او هم از سیگاری بودنش رنج می‌برد و بیماری است که برای رهایی و نجات از این بیماری ذهنی باید نسخه شفابخشی به او بدهید، نه اینکه او را به خودخواهی و بی ارادگی متهم کنید.

او در این سال‌هایی که با سیگار زندگی کرده حتما بارها تصمیم به ترک آن گرفته است اما راهی بهتر از سرگرم شدن با آن نیافته بنابراین چون سمت دیگر ماجرا برایش چندان روشن نیست ترجیح می‌دهد سیگاری بودنش را بپذیرد. در این قدم ایجاد باور اینکه «تو به عنوان بیمار نیاز به کمک داری، پس من در این مسیر بدون هیچ سرزنشی کنارت هستم» به او در تصمیم به ترک کمک ویژه‌ای می‌کند