مترو یا همان قطار شهری بعد از ۱۳ سال هنوز به ایستگاه اصفهان نرسیده و وسیله‌ای که در همه جای دنیا برای رفع مشکل‌های ترافیکی به‌کار برده می‌شود، در این شهر به یک معضل ترافیکی تبدیل شده است.

مسئله مترو اکنون چون کابوسی بر جان نصف جهان افتاده و نمی‌خواهد تمام شود. کار به جایی رسیده که مردم می‌گویند «مترو نمی‌خواهیم، فقط جمع کنید این بساط را که آسایش را از ما گرفته است.»

مترو اصفهان از جرقه ابتدایی تا خاکستر امروز

فکر ابتدایی ایجاد قطار شهری در اصفهان از زمان احداثذوب آهن در دهه ۴۰ خورشیدی توسط یک مشاور خارجی که ایده ایجاد مسیر مترو را از فرودگاه بین المللی اصفهان به فولاد شهر و ذوب آهن داد، شروع شد که هیچگاه عملی نشد و اگر می‌شد…

همچنین در سال ۱۳۵۵ باز هم یک مشاور خارجی طرح ایجاد شبکه سبک مترو و اتوبوس را مطرح کرد و آن هم به‌جایی نرسید. این طرح‌ها بعد از انقلاب اسلامی‌هم ادامه‌ داشت و در سال ۱۳۵۹ با توجه به مطالعات جامع حمل و نقل که توسط سازمان برنامه و بودجه استان انجام شده بود و براساس نیاز شهر اصفهان و درخواست استانداری به مدت یک‌سال مشاور خارجی عهده‌دار انجام مطالعات متروی اصفهان شد. پس از آن شبکه تراموای اصفهان به میان آمد.

بعد از سال ۵۹ دیگر خبری از مترو نبود تا اینکه بالاخره در سال ۱۳۷۹ بودجه احداثخطوط قطار شهری اصفهان توسط مجلس شورای اسلامی تصویب و در جلسه سی و پنجم شورای‌عالی ترافیک شهرهای کشور مورخ ۱۳ / ۴/۸۰ احداثخط ۱ قطار شهری اصفهان به تصویب رسید. همچنین در سال ۱۳۸۰ طراحی تفصیلی خط ۱(خط شمال - جنوب) این قطار شهری به طول۵ / ۱۲ کیلومتر شروع به کار کرد و این نهضت نزدیک به ۱۳ سال است که ادامه دارد.

آسیب مترو به بناهای تاریخی

اما از آنجایی که حفر تونل‌های مترو با تخریب و آسیب‌های زیادی همراه است. از همان ابتدای کار، نگرانی‌ها پیرامون آسیب رساندن عملیات حفاری به بناهای قدیمی‌همچون سی و سه پل، عالی قاپو، میدان نقش جهان و به طور کلی آثاری که در این مسیر بود، ایجاد شد. در همین راستا سیف‌ا…‌امینیان، مدیر میراثفرهنگی اصفهان در سال ۱۳۸۰ مخالفت خود را با عبور خط مترو از چهار باغ عباسی اعلام کرد که این اعتراض‌ها فایده نداشت و این خط هم اکنون از خیابان چهارباغ عباسی گذر می‌کند.

این اعتراض‌ها و کشمکش‌ها ادامه داشت تا فروردین ماه سال ۸۸ که شرکت پیمانکار متروی اصفهان اعلام کرد که دستگاه‌های حفاری با موفقیت از زیر زاینده رود عبور کرده است. اما در تاریخ نهم شهریور ماه همان سال خبر آمد که در محاسبات ۳۵ تا ۴۰ متر اشتباه صورت گرفته و همین کار باعثتخریب پایه‌های زیرزمینی سی و‌سه پل زیر زمین شده و این خبر دو روز بعد تایید شد.

مترو آفت جان میراثاصفهان

اما رسول زرگرپور، استاندار اصفهان، درباره اینکه چرا کار مترو جلو نمی‌رود در اظهار نظر جالبی عنوان می‌کند که این امر سه عامل اساسی دارد. وی نخستین عامل را عدم هماهنگی تقابل بین شهرداری و میراثفرهنگی می‌داند و دستاورد نبود این تقابل را تنها عقب افتادن پروژه مترو عنوان می‌کند. زرگر پور دومین عامل را نبود مدیریت قوی و کارآمد در راس پروژه مترو اعلام می‌کند و روند عملیات را فرسایشی می‌خواند. وی در ادامه، عامل سوم را منابع مالی می‌داند و معتقد است که این منابع مالی باید از طریق فاینانس، شهرداری و دولت تامین شود.

وی همچنین درباره خط دو متروی اصفهان می‌گوید که این خط هم قطعا دارای حواشی میراثی است اما سعی داریم مانند خط یک در تنگناهای میراثی قرار نگیرد و برای همین قبل از اجرا تمامی‌توافقات را انجام می‌دهیم.

شهردار اصفهان: مترو مشکل میراثی ندارد

مرتضی سقاییان نژاد، شهردار اصفهان نیز درباره مترو و مشکلاتش حرف‌هایی دارد که خواندنی است. وی اعلام می‌کند که اکنون تنها یک رام در اختیار مترو است و یقینا نمی‌توان با این وضع قطار شهری را راه‌اندازی کرد. سقاییان نژاد در ادامه از خرید چندین رام از شرکت‌های چینی تا خرداد سال ۹۴ می‌دهد و می‌گوید به زودی خط یک با ۶ رام در ۹ کیلومتر راه اندازی می‌شود. وی پیرامون مشکلات میراثی مترو اظهار دارد که با تشکیل کمیته‌ای ۵ نفره برای دو ایستگاه انقلاب و میدان امام حسین(ع) که نماینده میراثفرهنگی نیز در آن حضور دارد، در حال رایزنی هستم که امید می‌رود مشکل خاصی وجود نداشته باشد.

دولت هم فایده‌ای نداشت

سفر هیات دولت به اصفهان هم نتوانست شاخ غول مترو را بشکند و اتفاق خاصی در این سفر برای رفع این مشکل نیفتاد. در این رابطه محمد جواد شعرباف، مدیر عامل قطار شهری اصفهان با اشاره به اینکه درسفر شهریورماه معاون اول ریاست جمهوری تمامی‌خواست‌های مترو به سمع و نظر ایشان رسیده است، می‌گوید پس ازحضور اعضای ستاد استقبال از رئیس جمهور درمحل سازمان قطارشهری اصفهان، مشکلات و مسائل موجود در این بخش مجددا به آنها اعلام شد. وی همچنین وعده‌های داده شده ازسوی رئیس‌جمهور را بدون صورت دادن عملی عنوان کرد. به گفته شعرباف درخط یک، ۱۲ رام قطار مورد نیاز است که تنها یک رام آن تحویل این سازمان شده است.

حداقل تا سال ۹۵ درگیر هستیم

در آخرین خبری که از متروی اصفهان چند روز پیش منتشر شد، معاون شهردار اصفهان اعلام کرد که ساخت عملیات ایستگاه‌ها تا ۷۰ درصد تکمیل شده است. وی درباره ایستگاه میدان انقلاب می‌گوید که در لاین غربی خیابان چهارباغ عباسی به مشکل برخوردیم که این مشکلات به زودی برچیده می‌شود و ساخت این ایستگاه تا سال ۹۵ به اتمام می‌رسد. داستان عریض و طویل متروی اصفهان همچنان پابرجاست و این‌طور که پیداست این داستان حداقل تا ۲ سال دیگر هم ادامه دارد. سوال اصلی اما آن است که در این دو سال شالوده کدام میراثملی ایران خواهد لرزید.