به گزارش ملت ایران به نقل از تسنیم، «کودکان خیابان، مهارت های حرفه ای را می آموزند.» آنها که دیروز این خبر را از زبان مدیرکل آسیب های اجتماعی شنیدند، دو گروه می شوند؛ کسانی که خوشحال شدند و از ذهنشان گذشت که اگر بچه های کار و خیابان، حرفه ای یاد بگیرند شاید دیگر صاحبکارهای بی انصاف، به کارهای سخت و پرخطر وادارشان نکنند، اما عده ای هم با شنیدن این خبر غبار غم نشست روی دلشان و آه کشیدند که اصلا چرا باید حدود سه میلیون کودک به درآمدزایی مجبور شوند که حالا مسئولان ناچار باشند برای آسیب دیدن کمتر آنها، حرفه ای یادشان بدهند؟

همه مان بچه ها را دیده ایم. خودروهای بهزیستی و شهرداری که می آیند به جوجه های طلایی و ترسانی می ماندند که از کارتن مقوایی دستفروشی بیرون ریخته باشند، جیغ می کشیدند و از زیر دست ماموران بهزیستی یا شهرداری فرار می کنند. مامورها دست آخر، جوجه های طلایی و وحشت زده را می گیرند و می برند مراکز ویژه نگه می دارند و آن وقت، غروب نشده سر و کله والدین بچه ها پیدا می شود. نقص قانون دست پدر و مادرها را بازگذاشته است تا همان ها که پیشتر طفلک هایشان را به زور فرستاده اند خیابان تا نان بازوهای نحیف شان را بخورند، حق دارند بچه هایشان را از بهزیستی و شهرداری پس بگیرند و آنها را بی آن که فرصت کنند یک وعده غذای گرم بخورند یا حتی حمام کنند و سیاهی خیابان را از تن بشویند، برمی گردانند خانه و یکی دو روز بعد بازمی فرستند سر کار تا سرگردان خیابان هایی شوند که در آنها تصادف می کردند، کتک می خوردند، فحش می شنیدند، مصرف موادمخدر و انواع دیگر بزه را یاد می گرفتند و مورد سوءاستفاده قرار می گرفتند.

بچه های کار اما فقط اینها نیستند. یکسری شان هم از پنج یا شش سالگی به کارگاه های تاریک و غیرقانونی در حاشیه شهر تبعید می شوند و خبرهای قطع عضو، سوختگی و حتی مرگشان در دنیای آدم بزرگ ها به گوش رسانه ها و مدافعان حقوق کودک هم نمی رسد.

*طرحی برای آموزش مهارت

آمارهای رسمی از شمار کودکان کار در کشورمان وجود ندارد، اما آمارهای غیررسمی اعلام شده از سوی سازمان های مردم نهاد نشان می دهد، دست کم سه میلیون کودک کار در ایران وجود دارد. ایران از ۱۳۸۴ با تدوین آیین نامه ای برای ساماندهی این کودکان برنامه ریزی کرده است و خبری که ولی الله نصر، مدیرکل امور آسیب دیدگان سازمان بهزیستی اعلام کرد نیز جزئی از اجرای این برنامه است.

این مسئول در گفت وگو با ایسنا اعلام کرد که قرار است در مراکز حمایتی بهزیستی به کودکان و نوجوانان کار و خیابان، خدمات آموزشی مهارت های زندگی، پیشگیری از اعتیاد، ایدز و هپاتیت ارائه شود و بهزیستی تفاهم نامه ای را نیز با سازمان فنی و حرفه ای امضا کرده است که براساس آن به این کودکان حرفه هایی نیز آموزش داده می شود.

*حتی ۵ ساله ها هم کار یاد می گیرند

گرچه نصر حاضر نشد درباره جزئیات این طرح به جام جم توضیح دهد، اما حمیدرضا خانپور مدیرکل سازمان فنی و حرفه ای کشور درباره این تفاهم خبرهای تازه ای دارد. او می گوید: ما معتقدیم اگر این کودکان به حال خود رها شوند در بزرگسالی امکان درگیر شدن آنها با آسیب های اجتماعی بیشتر می شود، چون مشاغل آنها تولیدی نیست و هیچ تخصصی کسب نمی کنند و در بزرگسالی به سمت بزهکاری کشیده می شوند و سازمان فنی حرفه ای و بهزیستی با همین استدلال به نتیجه رسیده اند که این کودکان را آموزش دهند.

به گفته خانپور، در این طرح حتی کودکان بالای پنج سال هم با انواع مشاغل آشنا می شوند و بزرگ ترها به شکل تخصصی مهارتی شغلی را یاد می گیرند. این مهارت ها در حوزه صنعت، خدمات و کشاورزی است که البته خدمات، سهم بیشتری از آموزش ها دارد.

*فرصتی به آینده شان بدهیم

سید حسن موسوی چلک، رئیس انجمن مددکاران ایران که پیشتر مدیرکل آسیب های اجتماعی بهزیستی کشور هم بوده است در گفت وگو با جام جم اظهار می کند که این طرح، بخشی از آیین نامه ساماندهی کودکان کار و خیابان مصوب سال ۱۳۸۴ است که در آن سازمان فنی حرفه ای کشور موظف شده است این کودکان را آموزش دهد.

موسوی چلک با اشاره به این که طرح های ضربتی برای توقف کار کودکان تاکنون به نتیجه دلخواه نرسیده است، می گوید: بنابر این ناچاریم بپذیریم که آنها برای تامین مالی خانواده های خود کار کنند، اما می شود شرایطی را مهیا کرد که اگر آنها ناچارند کار کنند دست کم از حقوقی مانند تحصیل، داشتن فراغت و ارتباط باخانواده محروم نشوند و یکی از راه ها برای رسیدن به این هدف، آموزش مهارت های شغلی به آنهاست و باعثمی شود آنها بتوانند در آینده در محیط هایی سالم، اشتغال رسمی داشته باشند.

*خلأ قانونی و مقاومت بهزیستی

محمد نفریه، معاون امور اجتماعی نیز درباره جزئیات طرح حرفه آموزی به کودکان می گوید: ۳۰ تا ۷۰ درصدکودکان کار و خیابان اتباع بیگانه هستند که مشمول این طرح نمی شوند و با رایزنی هیاتی که با اداره امور اتباع بیگانه داشته ایم در صورت نداشتن کارت باید به کشورشان برگردند، اما باقیمانده کودکان ایرانی هستند که حدود ۱۵ درصدشان یا خانواده ندارند یا از خانواده های بشدت فقیر هستند. نفریه توضیح می دهد که قرار نیست در این طرح فقط به کودکان، حرفه ای آموخته شود و آنها از انواع خدمات روان شناسی و درمانی هم استفاده می کنند و حتی به آنها غذای گرم هم داده می شود.

بهزیستی تاکنون بارها سعی کرده است این کودکان را جمع آوری کند اما خلأ قانونی باعثمی شود والدین آنها را بسرعت از مراکز نگهداری بهزیستی تحویل بگیرند و بار دیگر برای کار به کارگاه ها و خیابان هایی بفرستند که از دیدگاه مددکاران محیط های پرخطر و آسیب زایی محسوب می شود. در حالی که اگر طرح حرفه آموزی به طور کامل اجرایی شود، آن وقت این بچه ها می توانند برای کار به محیط های کم خطرتری بروند و زیرنظر بهزیستی باشند.

طرح حرفه آموزی به کودکان کار و خیابان هم اکنون در استان های تهران، همدان، خوزستان و خراسان به شکل آزمایشی در حال اجراست و بهزیستی در سال گذشته حدود ۵۶۰۰ نفر از این کودکان را جذب مراکز خود کرده است.