ملت ایران:سالانه ۵۰۰ هزار نفر به جمعیت کرج افزوده می شود و روزانه ۷۰۰ هزار نفر از دروازه های شهر عبور می‌کنند. این افزایش جمعیت و وجود خودروهای سبک و سنگین در محورها و معابر که آلودگی هوا را نیز در پی دارد امروز مهمترین معضل کلانشهر کرج است و به نظر می‌رسد تا سال ۱۴۰۵ آن را قفل کند.

آلودگی هوا با توجه به پیامدهای زیانبارش به یکی از ملموس‌ترین معضلات زیست محیطی پایتخت ایران و چندین شهر دیگر ایران تبدیل شده ‌است. آمارها نشان می‌دهد که در روزهای تشدید آلودگی هوای تهران، شمار بیماران تنفسی «تا ۶۰ درصد» افزایش می‌یابد. بیشترین عامل مرتبط با تشدید بیماری‌های سیستم قلبی، عروقی و ریوی، افزایش آلاینده‌های دی اکسید گوگرد، ذرات معلق و منواکسید کربن است، به طوری که «آلودگی هوا در تهران به طور متوسط موجب کاهش ۵ سال از عمر تهرانی‌ها شده‌است».

علاوه بر پایتخت چندین شهر ایران از جمله مرکز استان البرز نیز از این قاعده مستثنی نبوده و متولیان و مسئولان آن می کوشند با تهیه و تدوین طرح های مختلف از میزان آلودگی هوا بکاهند. یکی از مهمترین طرح هایی که به عنوان اولویت اول کلانشهرها شناخته شده «طرح جامع ترافیک» است که برای اولین بار در سال ۵۴ در تهران اجرایی شد و به دنبال آن سایر شهرها و کلانشهرهای کشور نیز در صدد تهیه طرح آن برآمده تا بتوانند با ترسیم چشم اندازی که افق آن برای سال ۱۴۰۵ دیده شده، بتوانند برنامه ریزی منسجمی مبتنی بر مطالعات کارشناسی انجام دهند.

«طرح جامع ترافیک کلانشهر کرج» که مطالعات آن از اواخر سال ۸۷ آغاز شد طی هفته اخیر به شورای اسلامی شهر کرج ارسال شد تا با تصویب آن علاوه بر کلانشهر کرج سایر شهرهای مرکز استان نیز به واسطه انتظام بخشی ترافیکی شاهد برخی اقدامات اثرگذار در استان البرز باشند. شهرهایی که با توجه به میزان جمعیتی بالای یکصد هزار نفر ملزم به تهیه این طرح هستند تا بتوانند بر اساس آن به نیازهای ترافیکی آتی خود پاسخ دهند.

روزانه ۲۰۵ میلیون سفر در کرج انجام می شود

گروه مهندسی رهپویان اندیشکار که به عنوان گروه مطالعاتی و پژوهشی شهرداری کرج مجری تهیه و تدوین «طرح جامع ترافیک کرج» شده مطالعات خود را از سال ۸۷ آغاز کرد و پس از طی فراز و فرودهای فراوان در نهایت طرح نهایی خود را به شورای شهر ارسال کرد.

بر اساس این مطالعات که عمده ترین اهداف آن؛ ایجاد ابزاری قوی برای بررسی گزینه‌های مختلف قبل از اجرا، جایگزینی راهکارهای صرفا‏َ کارشناسی با راهکارهای حاصل از مطالعات، ایجاد ابزاری قوی برای مسئولان شهر به منظور ارایه مستند نظرات خود، امکان بررسی مسایل مرتبط شهر به صورت همزمان، توانمند شدن در جهت ارایه راهکارهای مدیریتی و کم هزینه و همچنین ایجاد افقی روشن برای مطالعات بعدی پیش بینی شده است، ۱۷۲ منطقه داخلی کرج را مورد مطالعه قرار داده و بر اساس آن مشخص کرده است در کلانشهر کرج ۵۹ درصد از خانواده‌های دارای سواری شخصی و ۶۴ درصد خانواده‌ها دارای پارکینگ اختصاصی هستند که ۵/۲ میلیون سفر روزانه را تولید می کنند.

بر این اساس اوج سفرها در این کلانشهر در سه پروسه زمانی؛ صبح از ساعت ۸-۷ آغاز، ظهر؛ ساعت ۱۳-۱۲ و عصر نیز از ساعت ۶-۵ است. در این راستا پس از بازگشت به خانه، بیشترین هدف سفر که در حدود ۷۰ درصد را شامل می شود، مربوط به سفرهای تحصیلی و شغلی است. در این سفرها عمده وسایل نقلیه ای که مورد استفاده مردم قرار می گیرد ۷۰ درصد توسط وسایل نقلیه سواری و تاکسی است و سهم اتوبوسرانی از این میزان تنها ۹ درصد است که در صورت استفاده از سایر وسایل حمل و نقلی از جمله مینی بوس و سیستم های حمل و نقل ریلی باید به ۵۰ درصد برسد.

روزانه ۷۰۰ هزار نفر از دروازه های شهر عبور می کنند

شهرستان کرج به دلیل ویژگی های جغرافیایی که از اهم آنها می توان به؛ نزدیکی به پایتخت، عبور آزادراه از وسط شهر و نزدیک بودن شهرهای تابعه آن به مرکز استان که عمده ترین سفرها را به خود اختصاص می دهد، دارای ۱۰ محور داخلی و ۱۱ محور خارجی است که باعثمی شود ارتباط جغرافیایی این شهرستان با ۱۱ استان کشور برقرار شود. نکته قابل تامل در این میان عبور ۸۰ هزار وسیله نقلیه باری است که بیانگر ترانزیتی بودن محورهای این استان است که در افق طرح به جد مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس این مطالعات روزانه ۷۰۰ هزار نفر از دروازه های شهر عبور می کنند که سهم وسایل نقلیه سواری ۳۴۰ هزار وسیله است که بیشترین میزان ترددها از طریق آزادراه تهران و سپس آزادراه قزوین صورت می گیرد.

نکته قابل توجه دیگر در این مطالعات تمایل سفر شهروندان از طریق استفاده از سیستم شبکه ریلی است که در صورت تحقق و اجرای آن در کلانشهر کرج می توان افق های روشنی را برای آینده ترافیکی مرکز استان تازه تاسیس البرز رقم زد.

هر سال ۵۰ درصد به جمعیت کرج افزوده می شود

روند افزایش میزان جمعیت که عمده ترین عامل آن را می توان در مهاجرت های بی رویه به این استان بویژه کلانشهر کرج و شهرهای تابعه آن دانست باعثشده آماری قابل تامل را در مقابل دیدگان مدیران و تصمیم سازان استان ترسیم کند. به طوری که نشان می دهد طی ۵۰ سال اخیر جمعیت کرج ۱۰۰ برابر افزایش داشته است یعنی در هر سال ۵۰ درصد به جمعیت این شهرستان افزوده می شود که کار مدیریتی را برای مسئولان سخت تر از گذشته می کند.

جمعیت کرج در افق ۱۴۰۵ به سه میلیون نفر می رسد

برآورد سه میلیون نفری جمعیت در افق ۱۴۰۵ هشداری است که باید از سوی متولیان و تصیم سازان استان مورد توجه قرار گیرد. این مهم بیش از هر چیز خود را در تامین زیرساخت های مورد نیاز همسنگ با روند افزایش جمعیت نشان می دهد که می طلبد در برنامه ریزی های کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت مسئولان لحاظ شده و بر اساس آن تصمیم گیری صورت گیرد.

کرج در سال ۱۴۰۵ قفل می شود

آنچه از نتایج «طرح جامع ترافیک کرج» مشاهده می شود این است که در صورت عدم انجام هرگونه اقدام و عملیات ترافیکی، کرج در سال ۱۴۰۵ قفل می شود بنابراین تلاش مدیران برای برنامه ریزی علمی نکته ای است که باید در تعاملی همه جانبه میان دستگاه های مختلف اجرایی و خدماتی تدابیر لازم اتخاذ شود.

۱۸ درصد بار ترافیکی کشور بر دوش البرز است

بخش دیگری از مطالعات " طرح جامع ترافیک کرج "، بیانگر نکته حائز اهمیت دیگری است به طوری که درحال حاضر حدود ۱۸ درصد بارترافیکی کشور بر دوش استان البرز است. این در حالی است که تنها دو درصد راه های کشور از این استان عبور می کند اما ۱۸ درصد از بار ترافیکی بر روی این استان قرار دارد. بر این اساس بیشترین بار ترافیکی بر روی محورهای کرج - تهران، کرج - چالوس و کرج - قزوین قرار دارد که باید با اجرای طرح های مختلف عمرانی و ترافیکی بخش قابل توجهی از آن در برنامه ریزی های کلان مدیریتی استان لحاظ شود.

افزایش شبکه حمل و نقل همگانی شهر کرج تا افق سال ۱۳۹۵

افزایش شبکه حمل و نقل همگانی شهر کرج تا افق سال ۱۳۹۵ از جمله پیشنهاداتی است که توسط مشاور «طرح جامع ترافیک کرج» مورد توجه و تاکید قرار گرفته است در این راستا؛ پیشنهاد ایجاد خطوط جدید اتوبوسرانی و خطوط اتوبوس سریع شهری در مسیرهای ملارد و بلوار بهشتی، برآورد ناوگان مورد نیاز هر یک از خطوط اتوبوسرانی به تفکیک ساعات اوج، جابجایی حدود ۶۴۰۰ مسافر در مسیر ملارد و ۵۷۰۰ مسافر در مسیر بهشتی، ‌راه اندازی دو خط اتوبوس سریع شهری، کاهش تاثیر سرعت گیرها در معابر شریانی، تغییر جهت معابر، تغییر ساعت فعالیت، روش های بهبود فرهننگ ترافیک، کاهش تقاضای سفر و همچنین بهره برداری از خطوط مختلف قطار شهری کرج از جمله راهکارهایی است که در این مطالعات مورد توجه قرار گرفته است.

به هر روی «طرح جامع ترافیک کرج» فارغ از بررسی علمی و کارشناسی و تحلیل وضعیت موجود و آینده ترافیکی بیانگر لزوم توجه به زنگ خطر و هشدارهایی است که باید از سوی تمامی متولیان و مسئولان استان در دستگاه های مختلف مورد توجه گیرد چراکه هر یک از دستگاه ها می توانند با استفاده از این مطالعات در سیستم های مدیریتی خود چشم انداز روشنی را برای استان تازه تاسیس البرز ترسیم کنند تا آیندگان به لطف برنامه ریزی امروز مسئولان روزهایی توام با رفاه و آسایش را فارغ از گرفتار شدن در گره های کور ترافیکی، خدماتی و عمرانی تجربه کنند.

مهر