شهرهای مذهبی ایران به خصوص شهرهای مشهد، قم و شیراز که سه شهر عمده مذهبی ایران هستند، همواره و در مناسبتهای مختلف مذهبی و یا سایر تعطیلات رسمی، شاهد حضور مسافرین و زائرین بسیاری است که گاه و به خصوص در ایام تعطیل رسمی به میلیون ها نفر هم می رسد و آن را میتوان به عنوان برکت برای این شهرها و به خصوص کاسبان این شهرها از همه صنوف ذکر کرد.

همان گونه که در مشهد مقدس، رانندگان بی شماری که در اطراف درهای ورودی و خروجی حرم امام رضا(ع) منتظر مسافران و رساندن آنها به مقاصدشان به صورت دربستی و گرفتن پول های حتی بیش از نرخ معمول از این زائران هستند و به قول راننده های تاکسی و حتی شخصی که در مشهد مقدس کار می کنند، روزیشان را امام رضا رسانده و روزانه کلی کاسب هستند؛ چرا که مسافران علاوه بر رفت و امد از محل اقامتشان به حرم و یا بالعکس، به دیگر مکان های زیارتی و سیاحتی مشهد و اطراف آن نیز با آژانس ها و همین تاکسی ها و ماشین های شخصی مسافرکش در این شهر تردد می کنند و خلاصه اینکه اوضاع بر وفق مراد کاسبان به طور عام و راننده ها به طور خاص است و خودم به کرات شاهد بودم که وقتی در محل اقامتمان در مشهد با چند آژانس تلفنی تماس گرفتم هر کدام نرخی متفاوت از نرخ دیگری را تا حرم مطهر می گفت؛ در حالی که همه در حوالی هم و حتی در یک کوچه بودند!

اما آنچه بهانه ای شد برای نوشتن این یادداشت، مشاهده خبری در بخش استان قم خبرگزاری فارس بود در روز پنجشنبه ۱۲ دی ماه ۹۲ که خبرش برای منی که به واسطه زندگی در این شهر، اخبار استان را به خصوص در خبرگزاری های مربوط به استان قم به صورت مرتب دنبال می کنم، تکراری شده بود و هر بار که خواستم یادداشتی در این باب بنویسم گفتم شاید این اخرین باشد اما گویا این رشته سر دراز دارد؛ خبر این بود: " مدیرکل تعزیرات حکومتی استان قم از کشف و ضبط ۳۰۰ تن سوهان غیربهداشتی خبر داد ". در ادامه همین خبر هم از قول مدیر کل تعزیرات حکومتی استان قم امده بود: " وی در ادامه همچنین از کشف و ضبط ۳۷۰۰ کیلوگرم فرآورده های گوشتی به علت عدم رعایت دستورالعمل بهداشتی در قم خبر داد و اضافه کرد: این میزان فرآورده گوشتی شامل سوسیس و کالباس در پی گزارش بازرسان دانشگاه علوم پزشکی قم کشف و ضبط شد ".

وقتی خبر امروز را با خبرهای متعددی مشابه این خبر که به طور میانگین ماهیانه چند مورد هست را در کنار هم هم گذاشتم این را به عنوان یک معضل در شهر مذهبی قم ارزیابی کردم که چرا باید این گونه باشد؟ فارغ از اینکه مسئولین امور غذایی و بهداشتی و قضائی استان به این مسئله رسیدگی می کنند و موفق به کشف برخی از این موارد میشوند، و جای تشکر و انتظار نظارت مستمرتر و مجازت های سنگین تر برای این خاطیان و مجرمان را دارد، اما مسئله این است چرا کسانی باید در شهرهای مذهبی به خود جرات انجام چنین اقداماتی را بدهند و با جان و سلامتی مردم بازی کنند. به طور متوسط چند روزی یک بار موفق به زیارت بارگاه کریمه اهل بیت حضرت فاطمه معصومه می شوم و تقریبا از حال و هوای مغازه های به خصوص اطراف حرم مطهر خبر دارم که چه سوهان هایی به خرد مسافران می دهند؛ سوهان هایی که کافیست یک بار بخری و به قول خود قمی ها معروف به سوهان کاشی هست یعنی سوهانی که سفت و محکم است و خدا می داند ترکیبات و مواد اصلی اش چیست و از کجا می اید. چند سال پیش بود با یکی از مغازه های اب میوه فروشی اطراف حرم حضرت معصومه بحثم شد و وقتی دیدم اب قاطی هویج می کرد و به خرد زائران و مشتریان از همه جا بی خبر می داد و یا کلی خرده یخ در داخل اب میوه انها می ریخت تا حجم لیوان بیشتر شود و سود بیشتری ببرد به او گفتم واقعا شما از خدا و از حضرت معصومه نمی ترسید؟

به جای اینکه شکرگذار این نعمت باشید که در شهری زندگی می کنید و تنفس که ابدان مطهر علمای ربانی همچون ایت الله بهجت و بهاء الدینی و میرزا جواداقاملکی تبریزی و از همه مهمتر حضور حضرت فاطمه معصومه(س) در آن است چرا با زائران و مسافرانی که از شهرستان به عشق زیارت حرم حضرت و نیز حضور در جمکران امده اند چنین برخورد می کنید.

حال تصورش را بکنید شما در همین حوالی و گوشه ای از شهر مقدس قم، مسافرخانه ای کرایه کرده اید تا چند شب خانواده تان در کنار حضرت باشند و زیارتی بکنید، وقتی می روید برای خرید و چون نمیشناسید از کجا باید چیزی بخرید گوشتی مانده و فاسد و حتی گوشت حیواناتی دیگر غیر از گوشت گوسفند یا گوساله و نیز کالباس و سوسیس فاسد و غیربهداشتی به شما می دهند و شما باید برای درمان خود و خانواده راهی یکی از همین درمان گاه های خیریه اطراف حرم و یا یکی از بیمارستان ها شوید چرا که از خدا بی خبرانی که در کاسبی، فقط به فکر سود بیشتر هستند و متاسفانه حلال و حرام را فراموش کرده اند، و برایشان مهم نیست چه نانی برای اهل و عیال خود میبرند، راحت با جان و سلامتی شما بازی می کنند.

در پایان راهکاری که به ذهن حقیر میرسد، این است که متولیان حرم مطهر حضرت معصومه(س) در طرحی مشابه طرح استان قدس رضوی، مرکز خرید بزرگی را در اطراف حرم اماده کند و از همه مواد خوراکی و سوغاتی و غیره در آن باشد و البته آنها هم حقیقتا بدانند که مثلا سوسیس و کالباس و یا گوشت و دیگر اقلامی که برای این مرکز خرید می اورند از کجاست و خودشان هم به سلامتی و بهداشتی بودنش اطمینان حاصل کنند و یا به صورت رندومی در ازمایشگاهی مطمئن، سلامتی آن را بسنجند تا دیگر، مسافران و زائران به خاطر این مواد ماندنی و فاسدی که به خصوص در مغازه های اطراف حرم زیاد است دچار مشکل و بیماری نشوند.

در پایان لازم به ذکر است که این مسائل فقط مختص شهرهای مذهبی نیست بلکه این شهرها به دلیل حضور بیشتر مردم و زائران در آنها و استفاده مداوم از مواد غذایی حائز اهمیت است و باید فکری به حال آنها کرد. هر چند در شهرهای دیگری هم که از شهرهای تاریخی و سیاحتی هستند هم چنین اتفاقاتی رخ می دهد اما هیچ کس منکر این مسئله نیست که مثلا سالانه میلیون ها نفر به شهرهای مذهبی سفر می کنند اما حجم مسافرت به شهرهای دیگر بالنسبه کمتر است و بالطبع خرید هم کمتر. و احیانا اگر کسی هم بخواهد سوغاتی بخرد با اقوام و اشنایان خود در آن شهرها مشورت می کند که مثلا در شهر یزد کجا شیرینی فروشی اش سالم و معتبر است و بهداشتی و یا در رشت، کجا رشته خوشکارش بهتر است و ادم منصف و سالم تا از او خرید کند که مواد خوراکی فاسد با خود به دیارش نبرد.

بنابراین، توجه بیشتر و نظارت مستمرتر و یافتن راهکارهایی برای حل این معضل و مشکل در شهرهای مذهبی، بیشتر احساس می شود.