افزایش مصرف مواد مخدر در سال‌های اخیر و تغییر الگوی مصرف از سنتی به صنعتی، مسئله اعتیاد را از مرزهای بهداشت و درمان فراتر برده و به بحران اجتماعی تبدیل کرده است. بحرانی که سود میلیاردی آن به جیب سوداگران می‌رود و دودش به چشم خانواده‌ها.

به گزارش مهر هر چند که آمار رسمی از تعداد مبتلایان به مواد مخدر در استان قم به لحاظ مهاجرپذیربودن آن وجود ندارد اما روزانه هزاران نفر در این استان درگیر این افیون هستند و میلیون‌ها تومان از درآمد آنها دود می‌شود. علاوه بر آن امکانات، نیروی انسانی و اعتبارات کلانی برای پیشگیری از این بلای خانمان سوز یا مقابله با آن هزینه می‌شود.

اما مسئله‌ای که در سال‌های اخیر نگرانی خانواده‌ها را بیشتر کرده، تغییر الگوی مصرف مواد مخدر از سنتی به صنعتی است. امروز تمایل انسان‌ها برای لذت بیشتر باعثشده تا به هر ماده‌ای که لذتی دوچندان را برای آنها ایجاد کند یا لحظه‌ای آنها را از واقعیات دور بدارد تمایل فراوانی داشته باشند.

به گفته مدیرکل بهزیستی استان قم قدرت تخریب مواد صنعتی بسیار بیشتر از مواد سنتی است و حتی افراد زیر ۳۰ سال که به این مواد اعتیاد دارند از دور مولد بودن در زندگی خارج و به معتادان پرخطر تبدیل می‌شوند.

ابراهیم حاجی مظفری در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به کاهش سن اعتیاد گفت: البته نمی‌توان واژه بحران را در مسئله اعتیاد به کار برد، به خاطر اینکه هم رویکرد خانواده‌ها برای ترک اعتیاد افراد مبتلا به مواد مخدر بیشتر شده و هم اطلاع‌رسانی بیشتری در مورد پیامدهای گرایش به مواد مخدر در سطح خانواده‌ها شده که این امر عامل بازدارندگی مهمی محسوب می‌شود.

علاوه بر این با اصلاح مواد قانونی معتادان پرخطر باید به مراکز ترک اعتیاد اجباری منتقل شوند تا نسبت به درمان آنها اقدام شود.

وی با اشاره به فعالیت پایگاه‌های خدمات اجتماعی در سکونت‌گاه‌های غیررسمی و آسیب خیز استان اظهار کرد: خوشبختانه در سال‌های ۸۹ و ۹۰ هم در زمینه شناسایی خانواده‌های در معرض آسیب و هم در ارائه خدمات پیشگیرانه کارهای خوبی انجام شده است.

در سال گذشته به ۲۷ هزار نفر از افرادی که در محله‌های آسیب‌خیز زندگی می‌کنند خدمات آموزشی چهره به چهره ارائه شده است اما مشکلی که در این زمینه وجود دارد این است که تعداد اندکی از این افراد را مردان تشکیل می‌دادند و بیشتر آنها زنان بودند و از آن جایی که مسئله اعتیاد در بین مردان شایع است، لزوم برنامه ریزی برای شرکت مردان در این دوره‌ها احساس می‌شود.

اما به گفته مدیرکل بهزیستی استان، با برگزاری این دوره‌های آموزشی این نگرانی که آسیب‌های اجتماعی از مناطق حاشیه‌ای به داخل شهر سرایت می‌کند برطرف شد.

در سال گذشته ۴۰۰ نفر از معتادان پرخطر جذب مراکز درمان اجباری اعتیاد شدند که بررسی مشخصات این افراد حاکی از کاهش سن ابتلا به مواد مخدر دارد که از نظر مدیرکل بهزیستی استان این مسئله نگران کننده است.

جولان مراکز غیرمجاز

در حال حاضر ۶ کمپ مجاز ترک اعتیاد در قم فعالیت می‌کند که هر کدام از این مراکز به موسسه تبدیل شده‌اند و از شرایط خوبی برای ارائه خدمات به جامعه هدف برخوردارند، اما مسئله‌ای که متولیان امر را می‌رنجاند فعالیت مراکز ترک اعتیاد غیرمجاز است.

از آنجایی که خانواده‌های معتادان نسبت به ترک اعتیاد شخص معتاد حساسیت بالایی دارند و از طرفی دیگر نسبت به فعالیت موسسات و مراکز ترک اعتیاد مجاز در سطح شهر آشنایی کافی ندارند، عرصه برای جولان برخی افراد سودجو فراهم شد.

این مراکز بیشتر در حاشیه شهر و به صورت پنهانی فعالیت می‌کنند و با وجود اینکه فعالیت آنها پایه علمی ندارد و خدمات استانداردی ارائه نمی‌دهند ولی با رغبت خانواده‌ها مواجه هستند.

هر چند که به گفته مدیرکل بهزیستی قم در سال گذشته فقط چند مورد از این مراکز در سطح شهر شناسایی شده‌اند اما تعدادی از این مراکز همچنان به ارائه خدمات ترک اعتیاد ولو غیراستاندارد مشغول هستند.

به اعتقاد حاجی مظفری، شناسایی این مراکز آسان نیست اما از شهروندان انتظار می‌رود که در صورت مشاهده چنین مراکزی، مسئولان امر را در جریان قرار دهند تا با متصدیان آنها برخورد قانونی شود.

وی گفت: روش‌ها و برخوردهایی که در این مراکز برای ترک اعتیاد معتادان به کار برده می‌شود استاندارد نیست و بیشتر انگیزه فعالیت این مراکز جنبه مالی و کسب درآمد دارد.

حاجی مظفری در دلایل فعالیت این مراکز به صورت پنهانی گفت: این مراکز از نظر بهزیستی شرایط لازم برای دریافت مجوز را ندارند و بنابراین به صورت مخفیانه فعالیت می‌کنند.